Niet alleen de totale schermtijd, maar vooral de manier waarop je een smartphone gebruikt, hangt samen met mentale en lichamelijke klachten. Dat blijkt uit een studie uit 2025 van de Hongaarse Semmelweis Universiteit onder studenten van 18 tot 35 jaar. Wie dagelijks urenlang gedachteloos door sociale media en video’s scrolt, presteert vaker minder goed op aandacht en geheugen.
- Ongeveer een derde van de onderzochte studenten scrolde vier tot vijf uur of meer per dag.
- Niet iemands persoonlijkheid, maar een gebrek aan zelfcontrole en angst om iets te missen voorspellen problematisch telefoongebruik.
- Langdurig met een gebogen nek naar een scherm kijken kan volgens de onderzoekers het evenwicht verstoren.
In het onderzoek uit 2025 brachten wetenschappers het smartphonegedrag, de gemoedstoestand en het denkvermogen van jongvolwassenen in kaart. Ongeveer een derde van de deelnemers viel in de categorie zware passieve gebruikers: zij besteedden vier tot vijf uur of meer per dag aan het consumeren van berichten en korte filmpjes zonder direct sociaal contact. Deze groep scoorde bij cognitieve testen onder het gemiddelde voor hun leeftijd op het gebied van geheugen en concentratie, en gaf vaker aan slecht te slapen.2
Volgens de onderzoekers verklaart een gevoeligheid voor negatieve emoties, zoals angst of somberheid, niet waarom iemand dwangmatig naar het scherm blijft grijpen. De doorslaggevende factoren zijn een zwakke zelfcontrole en een sterke angst om sociale ervaringen te missen (FOMO). Wie moeite heeft om impulsen te onderdrukken, raakt sneller verstrikt in de constante stroom van digitale prikkels. Wie wil ontprikkelen, zoekt soms naar methodes voor meer focus in het dagelijks leven.
Gevolgen van een voorovergebogen nek
Naast denkprestaties bracht de totale tijd achter een scherm ook fysieke gevolgen met zich mee. Wanneer gebruikers hun telefoon ter hoogte van de buik of borst houden en omlaag staren, buigt de nek langdurig naar voren. Deze houding vergroot de belasting op de nekwervels. De onderzoekers wijzen erop dat receptoren in de nek positie-informatie aan de hersenen doorgeven; langdurige spanning in dat gebied kan op den duur leiden tot problemen met de lichaamshouding, het evenwicht en de reactiesnelheid.2
Praktische stappen om grip te houden
De onderzoekers adviseren niet om smartphones volledig te bannen, maar pleiten voor gerichte gedragsaanpassingen. Het uitzetten van pushberichten van sociale media en chatapps verlaagt de impulsieve neiging om direct te reageren. Ook het instellen van tijdslimieten op apps voor tijdverdrijf en het bewaren van een ergonomische houding tijdens het gebruik verminderen overbelasting.
Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is bewustwording van het schermgebruik belangrijk, vooral wanneer apparaten in het uur voor het slapengaan worden gebruikt. Lichtgevende schermen zenden blauw licht uit dat de biologische klok verstoort, waardoor mensen moeilijker in slaap vallen en overdag concentratieproblemen ervaren.3
Het onderzoek van Semmelweis Universiteit toont een duidelijk statistisch verband aan tussen zwaar passief schermgebruik, verminderde aandachttaken en slaapproblemen, maar bewijst geen directe oorzaak. De metingen vonden uitsluitend plaats bij jongvolwassen studenten. De resultaten betekenen niet dat schermen schadelijk zijn, maar wel dat actieve zelfbeheersing en schermvrije avonduren helpen om vermoeidheid en fysieke overbelasting te voorkomen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 15 oktober 2026. Laatste review op 15 oktober 2026, 13:45 door Alex
