Het aantal jongeren in de gesloten jeugdzorg blijft dalen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van toezichthouder Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De afbouw past binnen de landelijke afspraak om in 2030 zo dicht mogelijk bij nul gesloten plekken uit te komen.
- Op 1 juli 2026 verbleven 330 jongeren in gesloten jeugdhulp, een afname van 23 procent in een jaar tijd.
- De totale capaciteit kromp met 12 procent naar 467 beschikbare plaatsen.
- Verblijfslocaties worden vaker kleinschalig ingericht met groepen van hooguit zes jongeren.
- De NZa waarschuwt dat nieuwe passende alternatieven voor deze kwetsbare groep nog onvoldoende van de grond komen.
De gesloten jeugdhulp, ook bekend als JeugdzorgPlus, krimpt gestaag in omvang. Volgens de Monitor Gesloten Jeugdhulp van toezichthouder NZa telde Nederland op 1 juli 2026 nog 467 geregistreerde plekken.2 Dat is een daling van 12 procent vergeleken met dezelfde datum een jaar eerder. Ook het aantal daadwerkelijk geplaatste kinderen nam fors af: op de peildatum ging het om 330 jongeren, wat neerkomt op een daling van 23 procent.1
Naast de krimp verandert ook de opzet van de opvanglocaties. Waar voorheen grotere instellingen gebruikelijk waren, verschuift het aanbod steeds vaker naar kleinschalige groepen met maximaal zes jongeren.2 Deze omslag sluit aan bij het landelijke beleid om kinderen zo veel mogelijk in een vertrouwde, minder ingrijpende setting te laten opgroeien.
Zorgen over vervangende zorg
Hoewel de capaciteit afneemt, uit de NZa stevige zorgen over de opvang die ervoor in de plaats komt. Kwetsbare jongeren met complexe problemen die niet meer in een gesloten instelling terechtkunnen, hebben nog altijd intensieve hulp nodig. De toezichthouder meldt diverse signalen dat het ontwikkelen van geschikte alternatieven achterblijft bij het tempo van de afbouw.2
Om te voorkomen dat jongeren zonder passende steun komen te zitten, roept de zorgautoriteit op tot meer landelijke regie. Gemeenten, regio’s en hulpaanbieders moeten volgens de toezichthouder veel duidelijker in kaart brengen welke alternatieve zorgvormen regionaal beschikbaar zijn, zodat kwetsbare gezinnen tijdig de juiste ondersteuning ontvangen.2
De cijfers laten zien dat de geplande afbouw van gesloten jeugdhulp doorzet. Voor jongeren en ouders betekent dit dat een gesloten uithuisplaatsing minder snel voorkomt. Tegelijkertijd ontstaat een risico op zorgtekorten als gemeenten en aanbieders niet tijdig zorgen voor voldoende open en kleinschalige hulpvormen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 19 oktober 2026. Laatste review op 19 oktober 2026, 13:01 door Redactie
