Een driedimensionale borstscan ontdekt vroege vormen van borstkanker vaker dan een gewone mammografie. Dat melden onderzoekers van de Universiteit van Münster in het tijdschrift The Lancet Oncology. Door deze techniek kregen vrouwen in het eerste jaar na een controle minder vaak een tussentijdse tumor.
- In het eerste jaar na de screening was het aantal invasieve tumoren 29 procent lager bij tomosynthese.
- Over de volledige twee jaar na de controle was het verschil tussen beide methoden statistisch niet doorslaggevend.
- Aan de studie deden bijna 100.000 vrouwen tussen de 50 en 70 jaar mee.
Minder weefsel dat het zicht belemmert
Bij een standaard mammografie wordt met röntgenstraling een platte foto van de borst gemaakt. Tomosynthese werkt anders. Daarbij maakt het apparaat vanuit verschillende hoeken meerdere opnamen met een lage dosis straling. De computer berekent hier vervolgens dunne dwarsdoorsneden van, met laagjes van ongeveer een millimeter dikte.1
Omdat de arts door die laagjes kan bladeren, zit klierweefsel minder snel in de weg. Een afwijking valt daardoor eerder op. In het Duitse onderzoek, dat tussen 2018 en 2020 plaatsvond bij bijna 100.000 vrouwen van 50 tot 70 jaar, werd 83,5 procent van alle gevonden invasieve kankers direct tijdens de screening met tomosynthese ontdekt.2 Bij de gewone mammografie was dat 72,3 procent.
Tussentijdse tumoren
Artsen kijken bij screening vooral naar zogeheten intervalkankers. Dat zijn kwaadaardige tumoren die ontdekt worden in de twee jaar tussen twee reguliere onderzoeken in. Deze tumoren groeien vaak snel en zijn moeilijker te behandelen. Minder intervalkankers wijst er meestal op dat de eerdere screening effectief was.1
In het eerste jaar na een onderzoek kregen vrouwen in de tomosynthesegroep 29 procent minder vaak een tussentijdse tumor dan vrouwen met een gewone foto. Keken de onderzoekers naar de volledige periode van twee jaar, dan lag het aantal tumoren 24 procent lager. Dit verschil over twee jaar was echter niet statistisch significant. Dat betekent dat toeval niet helemaal kan worden uitgesloten, mogelijk mede doordat er tijdens de coronaperiode minder deelneemsters meededen dan gepland.2
Situatie in Nederland
In Nederland ontvangen vrouwen tussen de 50 en 75 jaar elke twee tot drie jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker van het RIVM.3 Daarbij wordt op dit moment gebruikgemaakt van de standaard digitale mammografie. De Duitse onderzoekers volgen de deelneemsters nu verder tijdens latere screeningsrondes om te zien of tomosynthese op lange termijn daadwerkelijk leidt tot minder vergevorderde tumoren.2
Dit onderzoek laat zien dat tomosynthese vroege borstkanker vaker direct opmerkt, maar over twee jaar tijd was het verschil in tussentijdse tumoren nog niet onomstotelijk bewezen. De resultaten gelden specifiek voor vrouwen tussen 50 en 70 jaar binnen een screeningsprogramma. In Nederland blijft voorlopig de gewone digitale mammografie de standaard bij het bevolkingsonderzoek.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 27 oktober 2026. Laatste review op 27 oktober 2026, 7:01 door Redactie
