Bij volwassenen in Nederland zit er minder PFAS in het bloed dan tijdens eerdere metingen. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat de concentraties dalen, al heeft zeven op de tien mensen nog steeds een waarde die boven de gezondheidskundige richtlijn ligt.
- In een nieuwe meting onder 967 bloeddonors overschrijdt 71 procent de gezondheidskundige advieswaarde, vergeleken met 99 procent in 2016 en 2017.
- Vooral de stoffen PFOS en PFOA zijn afgenomen, wat onderzoekers toeschrijven aan Europese verboden op specifieke chemische toepassingen.
- In Zeeuws-Vlaanderen en rond Dordrecht blijven de concentraties van bepaalde PFAS-varianten hoger dan gemiddeld.
De totale hoeveelheid chemische PFAS-stoffen in het bloed van Nederlandse volwassenen vertoont een dalende lijn.1 Dat blijkt uit een steekproef van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onder 967 bloeddonors. Waar bij metingen uit 2016 en 2017 nog bij 99 procent van de monsters de gezondheidskundige grenswaarde werd overschreden, is dat aandeel nu gedaald naar 71 procent.1, 2 Ook in omringende West-Europese landen is een vergelijkbare afname vastgesteld.1
Wat een waarde boven de norm betekent
Een overschrijding van de gezondheidskundige grenswaarde houdt niet in dat iemand op dit moment ziek is of met zekerheid gezondheidsklachten krijgt.1 De richtlijn dient als waarschuwingsniveau: bij concentraties boven deze grens kunnen nadelige effecten op het menselijk lichaam niet worden uitgesloten.2 Het gaat hierbij vooral om een verminderde werking van het afweersysteem. Bij langdurig verhoogde blootstelling wijzen eerdere RIVM-analyses daarnaast op mogelijke invloed op het cholesterolgehalte of de leverfunctie.2
Effect van Europese verboden
Deskundigen schrijven de daling grotendeels toe aan Europese maatregelen die het gebruik van bepaalde chemische verbindingen aan banden hebben gelegd.1 Vooral de concentraties van PFOS en PFOA, twee beruchte stoffen binnen de PFAS-familie die vroeger op grote schaal in consumentenartikelen werden gebruikt, zijn aantoonbaar gedaald.1, 2 Omdat deze stoffen niet tot nauwelijks vanzelf afbreken in het milieu, duurt het echter jaren voordat eerdere vervuiling via water en voeding volledig uit het menselijk lichaam verdwijnt.
Regionale uitschieters blijven zichtbaar
Niet overal in Nederland daalt de blootstelling in hetzelfde tempo. In Zeeuws-Vlaanderen troffen onderzoekers verhoogde concentraties aan van zeven verschillende PFAS-varianten; over de exacte oorzaak van deze Zeeuwse cijfers doet het onderzoek geen uitspraak.1 In de omgeving van de chemische fabriek Chemours in Dordrecht ligt het gehalte aan PFOA nog altijd hoger dan het landelijk gemiddelde, al zijn de meetwaarden ook daar lager dan tien jaar geleden.1 Het kabinet heeft aangekondigd zich in Brussel te blijven inzetten voor een breder Europees verbod op alle PFAS-groepen.1
Dit onderzoek bevestigt dat wettelijke beperkingen op schadelijke stoffen meetbaar effect hebben op de volksgezondheid. Hoewel het percentage mensen met te veel PFAS in het bloed is gedaald, blijft blootstelling via voeding en leefomgeving voor een grote groep een punt van aandacht. Een individuele bloedwaarde boven de norm is geen directe ziektediagnose, maar onderstreept vooral de noodzaak om industriële uitstoot structureel terug te dringen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 30 september 2026. Laatste review op 30 september 2026, 14:45 door Redactie
