Een speciaal computermodel kan vroege sporen van alvleesklierkanker ontdekken op gewone CT-scans, ruim een jaar voordat artsen de ziekte zien. Dat schrijven onderzoekers van onder meer de Amerikaanse Mayo Clinic in het medische tijdschrift Gut. De techniek pikt zeer fijne patronen in het weefsel op die voor het menselijk oog onzichtbaar blijven.
- Het AI-model REDMOD herkende afwijkingen gemiddeld 475 dagen vóór de officiële diagnose.
- In een testgroep ontdekte de computer 73 procent van de vroege kankersignalen, tegenover 39 procent door ervaren radiologen.
- Bij beelden van gezonde mensen wees het systeem ruim 81 tot 87 procent van de scans correct aan als kankervrij.
- De techniek is nog niet klaar voor de spreekkamer en moet eerst worden getest bij mensen met een verhoogd risico.
Subtiele patronen in het weefsel
Alvleesklierkanker wordt meestal pas laat ontdekt, omdat de ziekte in het begin weinig klachten geeft. Als er al een scan van de buik wordt gemaakt, zijn beginnende tumoren vaak nog te klein om met het blote oog te onderscheiden. Om dat probleem aan te pakken, bouwden onderzoekers een AI-systeem met de naam REDMOD. Het model omlijnt de alvleesklier automatisch en zoekt naar minuscule verschillen in de weefselstructuur.1
De onderzoekers testten het computermodel op bestaande scans van 219 patiënten die later alvleesklierkanker kregen. Op het moment dat de foto’s werden gemaakt, zagen radiologen daarop nog geen sporen van kanker. Het systeem wist de afwijkingen bij deze groep gemiddeld 475 dagen voor de diagnose aan te wijzen. Bij beelden die zelfs meer dan twee jaar voor de diagnose waren gemaakt, herkende de computer 68 procent van de gevallen, vergeleken met 23 procent door de radiologen.1
Wat ontbreekt er nog voor gebruik in het ziekenhuis?
Ondanks de hoopvolle cijfers kan het model nog niet meteen in het ziekenhuis worden ingezet. Het onderzoek, dat eerder in 2026 werd gepubliceerd, keek uitsluitend terug naar scans die in het verleden al waren gemaakt. Daarnaast bestond de onderzochte groep mensen uit een beperkt aantal bevolkingsgroepen.2
De onderzoekers benadrukken dat er eerst vooruitkijkend onderzoek nodig is. Daarbij moet worden gekeken hoe het systeem werkt bij mensen die een grotere kans hebben op de ziekte, zoals mensen met onverklaard gewichtsverlies of recent ontdekte suikerziekte. Pas als die vervolgstudies aantonen dat vroege herkenning leidt tot een betere behandeling, kan de techniek een plek krijgen in de gewone zorg.2
Voor patiënten verandert er op dit moment niets bij het beoordelen van een CT-scan. Het computermodel bevindt zich nog in de onderzoeksfase en wordt nog niet toegepast in ziekenhuizen. Ook moet eerst nog worden bewezen of het vroegtijdig opsporen via deze techniek de uiteindelijke overlevingskansen van patiënten echt verbetert.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 28 oktober 2026. Laatste review op 28 oktober 2026, 8:51 door Alex
