Onderzoekers van het Duitse universiteitsziekenhuis in Halle hebben een manier gevonden om bloedtesten voor alzheimer betrouwbaarder te maken. Door een extra afweerstof aan het bloedmonster toe te voegen, voorkomt de methode dat andere aandoeningen worden aangezien voor alzheimer. Daardoor kan een arts straks met meer zekerheid vaststellen of iemand echt beginnende alzheimer heeft.
- Huidige bloedtesten meten het eiwit p-tau217, maar dat eiwit kan ook verhoogd zijn bij de spierziekte ALS.
- Met een gerichte antistof isoleerden onderzoekers vooraf alleen de variant van het eiwit die uit de hersenen komt.
- In een studie met 315 mensen leverde deze tweetrapsmethode geen verhoogde waarden meer op bij mensen met ALS.
- De techniek moet eerst in grotere groepen worden bevestigd voordat ziekenhuizen hem standaard kunnen gebruiken.
Waarom huidige bloedtesten soms misleiden
Bloedtesten voor de ziekte van alzheimer zijn sterk in opkomst. Ze meten meestal het eiwit p-tau217. Dit eiwit stijgt vaak al in het bloed voordat iemand ernstige geheugenproblemen krijgt.1 Toch kleeft er een nadeel aan deze testen: het eiwit komt niet alleen uit de hersenen. Het lichaam maakt ook een grotere variant van het tau-eiwit aan in de spieren en perifere zenuwen, de zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg.12
Bij ziekten zoals ALS (amyotrofische laterale sclerose) gaan spieren en zenuwen kapot, waardoor er extra tau-eiwit in de bloedbaan terechtkomt. Gewone bloedtesten kunnen het verschil tussen het herseneiwit en het spiereiwit niet goed zien. Daardoor kan iemand met een spierziekte een positieve testuitslag krijgen, terwijl er geen sprake is van alzheimer. Dit vergroot het risico op een foute diagnose en onnodige onrust.1
Extra stap vist het juiste eiwit uit het bloed
De onderzoekers bedachten daarom een tweetrapsraket. Voordat ze het eiwit meten, voegen ze eerst een specifieke antistof toe aan het bloedmonster. Deze antistof bindt zich uitsluitend aan tau-eiwitten die rechtstreeks uit de hersenen afkomstig zijn. Het eiwit uit de spieren blijft daardoor buiten de meting.13
Het team testte deze aanpak bij 315 deelnemers: 101 mensen met alzheimer, 139 mensen met ALS en 75 controlepersonen. Bij de gewone test was de hoeveelheid p-tau217 verhoogd bij zowel de alzheimer- als de ALS-groep. Na de extra filterstap was de eiwitwaarde alleen nog verhoogd bij de groep met alzheimer. Bij de mensen met ALS bleef de uitslag net zo laag als bij de gezonde controlepersonen.13
Nog niet meteen beschikbaar in de spreekkamer
Voorlopig kunnen artsen de nieuwe test nog niet standaard aanvragen. De onderzoekers benadrukken dat het meetproces eerst gelijkgetrokken en gecontroleerd moet worden in grotere groepen patiënten. Pas als die vervolgstudies hetzelfde resultaat tonen, kan de techniek een vaste plek krijgen in ziekenhuizen en laboratoria.1
Voor mensen die zich zorgen maken over hun geheugen verandert er op dit moment dan ook weinig. Volgens Thuisarts.nl is af en toe iets vergeten heel normaal naarmate je ouder wordt. Pas wanneer dagelijkse handelingen haperen, zoals koken, praten of omgaan met geld, is een gesprek met de huisarts raadzaam.4 Ook is het goed om te onthouden dat er een verschil tussen dementie en alzheimer bestaat: alzheimer is slechts een van de mogelijke oorzaken van dementieklachten.
Deze tweetrapsmethode lost een belangrijk probleem op bij bloedtesten voor alzheimer door spiereiwitten weg te filteren. De test is echter nog in ontwikkeling en werd onderzocht bij 315 mensen in een gespecialiseerde onderzoeksopzet. Voordat de test in het ziekenhuis gebruikt kan worden, is eerst bevestiging nodig in grotere, onafhankelijke groepen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 28 oktober 2026. Laatste review op 28 oktober 2026, 8:51 door Alex
