Een bloedtest kan het risico op geheugenproblemen door alzheimer al jaren van tevoren voorspellen bij mensen die nog nergens last van hebben. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek onder leiding van het Amerikaanse Mass General Brigham Neuroscience Institute. De onderzoekers keken naar een specifiek eiwit in het bloed bij meer dan 2.600 ouderen.
- Ouderen met zeer hoge waarden van het eiwit p-tau217 hadden 38 procent kans op geheugenklachten binnen vijf jaar.
- De voorspelling werkte ook na controle op erfelijke aanleg en eiwitophopingen in de hersenen.
- Artsen raden de test nog niet aan voor gezonde mensen, omdat er nog geen preventieve medicijnen zijn.
Eiwit in bloed voorspelt risico op achteruitgang
Onderzoekers analyseerden gegevens van 2.684 oudere volwassenen uit Noord-Amerika, Japan en Australië. Bij aanvang hadden deze deelnemers geen geheugen- of denkproblemen. De wetenschappers maten in het bloed het eiwit p-tau217, dat samenhangt met de ziekte van Alzheimer. Tijdens het onderzoek, met een doorsnee controletijd van ruim vijf jaar, kregen 478 mensen alsnog last van cognitieve achteruitgang.1, 2
De hoogte van de eiwitwaarde bleek een duidelijke voorspeller. Deelnemers met zeer hoge waarden hadden binnen vijf jaar 38 procent kans op geheugenproblemen. Voor een periode van tien jaar schatten de onderzoekers dat risico zelfs op 78 procent. Wel benadrukken zij dat er voor die langere periode veel minder meetgegevens beschikbaar waren, waardoor dat cijfer minder zeker is.1
Waarom een test voor gezonde mensen nog niet zinvol is
Ondanks deze duidelijke uitkomsten raden de onderzoekers af om gezonde mensen zonder klachten nu al te testen. Er bestaan op dit moment namelijk nog geen goedgekeurde behandelingen die het ontstaan van alzheimer kunnen voorkomen bij mensen zonder symptomen. Een testuitslag verandert het medische advies nu dus niet.1
Voor het behoud van een gezond brein blijft de algemene leefstijl voorlopig het belangrijkste advies. Volgens het RIVM helpt het om te zorgen voor voldoende beweging, gezonde voeding, niet roken en het behandelen van een hoge bloeddruk om het risico op dementie te verkleinen of uit te stellen.3 De bloedtest is op dit moment vooral nuttig om geschikte deelnemers te selecteren voor nieuw wetenschappelijk onderzoek naar preventieve medicijnen.1
Deze bloedtest voorspelt een verhoogde kans op achteruitgang, maar geeft geen zekerheid dat iemand daadwerkelijk alzheimer krijgt. Voor gezonde mensen zonder klachten heeft testen nu nog geen nut, omdat er nog geen medicijnen zijn om de ziekte tegen te houden. De resultaten gelden bovendien voor een geselecteerde groep ouderen en moeten nog worden bevestigd in bredere bevolkingsgroepen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 31 oktober 2026. Laatste review op 31 oktober 2026, 19:01 door Redactie
