Onderzoekers van Stanford Medicine hebben in een studie uit 2026 beschadigd kniekraakbeen laten herstellen bij muizen door een specifiek verouderingseiwit te blokkeren. Ook menselijk kraakbeenweefsel in het laboratorium maakte na blootstelling aan de remmer weer nieuw weefsel aan.
- Het remmen van het eiwit 15-PGDH leidde bij oudere muizen tot dikker en functioneel gewrichtskraakbeen.
- De cellen vernieuwden zich zonder dat stamcellen nodig waren doordat bestaande kraakbeencellen hun activiteit aanpasten.
- Bij muizen met een knieletsel hielp de behandeling het ontstaan van artrose te voorkomen.
- In het laboratorium vertoonde menselijk kniekraakbeen na een week dezelfde herstellende reactie.
Bij artrose slijt het gewrichtskraakbeen langzaam af, waardoor botten minder soepel over elkaar glijden en bewegen pijnlijk wordt. Er zijn op dit moment nog geen goedgekeurde medicijnen die dit kraakbeenverlies afremmen of herstellen. Amerikaanse onderzoekers richtten zich in een studie uit 2026 daarom op het enzym 15-PGDH, een eiwit waarvan de hoeveelheid toeneemt met de leeftijd.1
Bestaande cellen gaan zich jonger gedragen
In proeven met oudere muizen bleek de hoeveelheid van dit eiwit in het kniegewricht ongeveer verdubbeld te zijn. Door het enzym te remmen met een experimentele stof, zagen de onderzoekers dat het gewrichtskraakbeen weer dikker werd en zich herstelde naar soepel gewrichtskraakbeen.2 Ook bij muizen met een knieblessure verminderde de behandeling de kans op het ontstaan van artrose aanzienlijk.1
De onderzoekers ontdekten dat voor dit herstel geen stamcellen nodig waren. Bestaande kraakbeencellen veranderden hun activiteit naar een jongere staat. Het aandeel cellen dat kraakbeen afbreekt daalde bij de proefdieren van 8 naar 3 procent, terwijl de groep cellen die nieuw kraakbeen aanmaakt toenam van 22 naar 42 procent. Ook in stukjes menselijk kniekraakbeen, verkregen bij gewrichtsvervangende operaties, stimuleerde de stof na een week de aanmaak van nieuw weefsel.1
Wat betekent dit nu voor patiënten?
Omdat de resultaten voorlopig alleen gelden voor proefdieren en los weefsel in een schaaltje, is het middel nog niet beschikbaar voor patiënten. Daarnaast hebben enkele betrokken onderzoekers financiële belangen in een biotechnologiebedrijf dat de patenten op deze methode bezit.2 Wie op dit moment last heeft van gewrichtsklachten, kan volgens Thuisarts.nl de knie het beste soepel houden door regelmatig te bewegen met wandelen, fietsen of zwemmen, en bij overgewicht te proberen af te vallen.3
De bevindingen tonen een nieuw biologisch mechanisme om bestaande kraakbeencellen te verjongen, maar het effect is nog niet aangetoond bij levende mensen. Eerst moeten klinische studies uitwijzen of de behandeling veilig is en bij patiënten daadwerkelijk leidt tot kraakbeenherstel of minder pijn. Leefstijlaanpassingen en gerichte beweging blijven vooralsnog de hoeksteen van de behandeling.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 7 oktober 2026. Laatste review op 7 oktober 2026, 13:01 door Redactie
