Vrouwen die langer dan een jaar anticonceptie met desogestrel of etonogestrel gebruiken, hebben een licht verhoogde kans op een meningeoom. Dat blijkt uit Frans bevolkingsonderzoek. Medicijnautoriteit CBG laat de bijsluiters van deze middelen aanpassen en roept artsen op alert te zijn.
- Het gaat om middelen met desogestrel of etonogestrel, zoals bepaalde pillen, vaginale ringen of implantatiestaafjes.
- De toename ontstaat pas bij gebruik vanaf één jaar en verdwijnt een jaar na het stoppen weer.
- Meningeomen zijn zeldzame en meestal goedaardige tumoren in de hersen- of ruggenmergvliezen.
- Stop niet op eigen initiatief met het voorbehoedmiddel, maar raadpleeg bij klachten een arts.
Wat adviseert het CBG aan gebruiksters?
Vrouwen die een anticonceptiemiddel met desogestrel of etonogestrel gebruiken, wordt met klem aangeraden niet zomaar zelf te stoppen. Wie mogelijke klachten opmerkt, kan het beste contact opnemen met de behandelend arts. Artsen krijgen het advies om deze hormonen niet voor te schrijven aan mensen die al een meningeoom hebben of hebben gehad. Ook wordt meningeoom officieel opgenomen als bijwerking in de bijsluiter.
Wat is een meningeoom en hoe herken je het?
Een meningeoom is een zeldzaam gezwel dat ontstaat in het vlies rond de hersenen of het ruggenmerg. In de meeste situaties is deze tumor goedaardig. De verschijnselen lopen sterk uiteen. Denk hierbij aan veranderingen in het gezichtsvermogen, gehoorproblemen, oorsuizen, verlies van reukvermogen, hoofdpijn die in de loop van de tijd toeneemt, spierzwakte, toevallen of vergeetachtigheid.
Hoe groot is de kans volgens het onderzoek?
Uit het Franse onderzoek blijkt dat het risico toeneemt wanneer iemand het middel minstens een jaar gebruikt. Volgens de berekeningen leidt dit tot ongeveer één extra geval van een meningeoom per 67.300 vrouwen die desogestrel gebruiken. Hoe langer het middel wordt ingenomen of gedragen, hoe groter die kans wordt. De resultaten gelden ook voor etonogestrel, omdat het lichaam desogestrel in deze stof omzet. Bijwerkingencentrum Lareb ontving tot nu toe één Nederlandse melding van een meningeoom bij een vrouw die ruim tien jaar achtereen staafjes met etonogestrel had.
De kans op het ontstaan van de tumor is tevens groter bij wie eerder andere progestagenen kreeg met een bekend verhoogd risico, zoals cyproteron, nomegestrol of medroxyprogesteron. Positief is dat de verhoging tijdelijk lijkt: een jaar na het staken van de anticonceptie is de extra kans op een meningeoom niet meer aantoonbaar.
Het absolute risico op een meningeoom door deze hormonen blijft heel zeldzaam. De waarschuwing is vooral van belang voor langdurige gebruiksters vanaf één jaar en voor vrouwen met een eerdere tumor of eerdere progestageenbehandelingen. Wie het middel korter gebruikt, heeft volgens de onderzoeksgegevens geen verhoogd risico.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts of apotheker.
Gebruikte bron:
Gepubliceerd op 26 september 2026. Laatste review op 26 september 2026, 9:30 door Redactie
