Wie op middelbare en latere leeftijd eet volgens het MIND-dieet, verliest mogelijk minder snel hersenweefsel. Uit langlopend onderzoek met herhaalde MRI-scans blijkt dat een hogere dieetscore samenhangt met een meetbaar tragere afname van grijze stof in het brein.
- Mensen met een hogere score op het MIND-dieet vertoonden twintig procent minder verlies van grijze stof, vergelijkbaar met zo’n 2,5 jaar vertraging in hersenveroudering.
- Vooral het eten van bessen en gevogelte hing samen met gunstigere scanuitkomsten, terwijl snoep en gefrituurd fastfood juist samengingen met snellere krimp van de hippocampus.
- Opmerkelijk genoeg lieten volkoren granen in deze groep een ongunstig verband zien, terwijl kaas juist samenging met minder weefselafbraak.
Tijdens het ouder worden krimpen de hersenen langzaam. Vooral het verlies van grijze stof, waarin zenuwcellen zitten die nodig zijn voor geheugen, informatieverwerking en beslissingen, hoort bij dit proces. Ook de ventrikels, de met vocht gevulde holtes in het brein, worden in de loop der jaren groter wanneer omliggend weefsel afneemt. Onderzoekers van de Framingham Heart Study wilden weten of voeding invloed heeft op de snelheid van deze veranderingen.
Wat het hersenonderzoek liet zien
De onderzoekers volgden 1647 volwassenen met een gemiddelde beginleeftijd van zestig jaar. Aan het begin van de meetperiode had niemand een beroerte of dementie doorgemaakt. Deelnemers vulden vragenlijsten in over hun voedingsgewoonten en kregen gedurende gemiddeld twaalf jaar meerdere MRI-scans van hun hersenen.
De gemiddelde score op het dieet was net geen 7 op een schaal van 15 punten. Elke stijging van 3 punten op die schaal hing samen met een merkbaar trager verlies van grijze stof. Dat verschil kwam overeen met twintig procent minder leeftijdsgebonden krimp en ongeveer 2,5 jaar vertraging in veroudering van het hersenweefsel. Ook de verwijding van de ventrikels verliep trager bij mensen die zich beter aan het dieet hielden.
Opbouw van het dieet en opvallende uitkomsten
Het MIND-dieet is een samensmelting van het mediterrane voedingspatroon en het DASH-dieet tegen hoge bloeddruk. Het legt de nadruk op bladgroenten, overige groenten, bessen, noten, volkorenproducten, vis, bonen, gevogelte en olijfolie. Tegelijk ontmoedigt het patroon het gebruik van boter, margarine, kaas, rood vlees, zoetigheden en gefrituurd eten.
Niet elk product binnen het dieet liet in de scans hetzelfde effect zien. Mensen die geregeld bessen en gevogelte aten, behielden hun weefsel beter. Aan de andere kant hingen snoep en gefrituurd fastfood juist samen met een snellere krimp van de hippocampus, een gebied dat onmisbaar is voor het geheugen. Twee uitkomsten waren onverwacht: volkoren granen waren in deze meting gekoppeld aan sneller weefselverlies, terwijl kaas juist samenhing met minder krimp en minder beschadigingen van de witte stof.
Voor wie het verband het sterkst was
De gunstige samenhang tussen het dieet en de hersenstructuur was het duidelijkst bij oudere deelnemers. Ook bij mensen met een gezond gewicht en bij wie regelmatig bewoog, was het verband sterker. Deelnemers met de hoogste dieetscores waren daarnaast vaker vrouw, rookten minder en hadden minder vaak te maken met diabetes type 2 of hart- en vaatziekten.
Dit is een observatiestudie. Dat betekent dat het onderzoek een statistisch verband aantoont, maar niet bewijst dat het dieet zelf de tragere hersenkrimp veroorzaakt. De deelnemers waren vrijwel uitsluitend wit en rapporteerden hun voeding achteraf via vragenlijsten, wat tot onnauwkeurigheden kan leiden. Het MIND-dieet is dan ook geen gegarandeerde bescherming tegen aandoeningen zoals dementie, maar past binnen een breder gezonde leefstijl.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bron:
Gepubliceerd op 2 oktober 2026. Laatste review op 2 oktober 2026, 10:34 door Alex
