De American Cancer Society adviseert mannen met een gemiddeld risico om zich vanaf hun vijftigste elke twee jaar te laten testen op prostaatkanker met een PSA-bloedtest. Voor mannen met een verhoogd risico, zoals mannen met prostaatkanker in de familie, raadt de organisatie jaarlijks onderzoek aan vanaf 45 jaar. De nieuwe richtlijn steunt op recent bewijs dat vroege opsporing de sterfte verlaagt, terwijl gerichte vervolgstappen overbodige ingrepen moeten voorkomen.
- De American Cancer Society adviseert mannen van 50 tot 69 jaar om de twee jaar een PSA-bloedtest te doen.
- Mannen met een verhoogd risico krijgen het advies om vanaf 45 jaar jaarlijks te testen.
- Bij een verhoogde waarde volgt eerst een herhaalde test en eventueel een MRI-scan vóór er een weefselprik wordt overwogen.
Duidelijker advies voor vroege opsporing
De American Cancer Society heeft haar richtlijn voor het opsporen van prostaatkanker vernieuwd op basis van een uitgebreid literatuuronderzoek en een rekenmodel.1, 2 De organisatie stelt dat de voordelen van vroege opsporing opwegen tegen de nadelen, mits artsen vooraf duidelijke uitleg geven over wat de test wel en niet kan aantonen. Een PSA-test meet het prostaatspecifiek antigeen in het bloed, een eiwit dat door de prostaat wordt aangemaakt.1
Volgens de nieuwe aanbeveling beginnen mannen met een gemiddeld risico op hun vijftigste met een test om de twee jaar, tot de leeftijd van 69 jaar.1, 2 Mannen met een verhoogd risico, zoals zwarte mannen of mannen met meerdere eerstegraads familieleden met prostaatkanker, wordt aangeraden al vanaf 45 jaar jaarlijks te testen.1, 2 Voor mannen tussen 70 en 74 jaar blijft de afweging persoonlijk maatwerk, en boven de 75 jaar raadt de organisatie screening af.1, 2
Niet meteen een ingrijpende behandeling
Een belangrijk onderdeel van de bijgewerkte richtlijn is het voorkomen van overbehandeling. Veel prostaattumoren groeien langzaam en veroorzaken tijdens het leven nooit klachten. Daarom adviseert de organisatie om bij een afwijkende PSA-waarde (vanaf 3,0 ng/mL bij mannen tot 70 jaar) de bloedtest eerst binnen twee weken tot drie maanden te herhalen.1 Blijft de waarde hoog, dan volgt bij voorkeur eerst een MRI-scan of een aanvullende biomarkertest voordat een arts besluit om een prostaatbiopt af te nemen.1, 2 Blijkt er sprake van een langzaam groeiende tumor, dan is actief afwachten onder controle de eerste keus.1, 2
Wat betekent dit voor mannen in Nederland?
Volgens informatie van Thuisarts.nl wegen Nederlandse huisartsen samen met een man die nadenkt over een test altijd de voor- en nadelen af.3 Het voordeel van vroeg ontdekken kan zijn dat een agressieve tumor op tijd wordt behandeld, maar een afwijkende uitslag zorgt ook vaak voor onterechte ongerustheid en vervelende onderzoeken in het ziekenhuis.3 Alleen bij mannen met een bewezen fout in het BRCA2-gen tussen 45 en 70 jaar oud adviseren artsen gerichte controle.3
Dit advies van de American Cancer Society geldt voor de zorgpraktijk in de Verenigde Staten en verandert de Nederlandse werkwijze niet automatisch. Mannen die twijfelen over een PSA-test kunnen de voors en tegens bespreken met hun eigen huisarts. De studie laat vooral zien dat een verhoogde bloedwaarde niet meteen hoeft te leiden tot ingrijpende medische behandelingen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Voor het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 14 november 2026. Laatste review op 14 november 2026, 13:01 door Redactie
