Mensen met een alcoholstoornis nemen vaker risicovolle beslissingen in de maand voordat hun drankgebruik toeneemt. Dat blijkt uit onderzoek van onder meer het Universitair Ziekenhuis van Würzburg. Het risicogedrag trad op vóórdat mensen meer gingen drinken, en niet andersom.
- Onderzoekers volgden 603 volwassenen met meestal een lichte tot matige alcoholstoornis gedurende een jaar.
- Deelnemers deden maandelijks taken op een smartphone en hielden elke twee dagen hun alcoholconsumptie bij.
- Veranderingen in risicobereidheid voorspelden hoeveel iemand in de volgende maand dronk.
- Schommelingen in cognitieve controle, zoals het werkgeheugen, voorspelden het drankgebruik niet.
Eerder was al bekend dat alcoholproblemen samengaan met impulsiever gedrag en het nemen van risico’s. Het was alleen onduidelijk wat de oorzaak en wat het gevolg was: maakt alcohol iemand roekelozer, of zorgt risicovoller gedrag er juist voor dat iemand later meer drinkt? Duitse wetenschappers volgden 603 volwassenen met overwegend een lichte tot matige alcoholstoornis een jaar lang via tests op hun mobiele telefoon.1
Verandering in keuzes voorspelt drinken
Uit de metingen bleek dat de manier van keuzes maken van maand tot maand varieerde. Wanneer deelnemers in een bepaalde maand meer risico namen bij goktaken, dronken ze in de maand erna aanzienlijk meer alcohol. Dit verband gold niet omgekeerd: een periode met een hogere alcoholinname leidde niet tot meer risicogedrag in de daaropvolgende maand. Schommelingen in cognitieve controle, zoals het werkgeheugen of het remmen van reacties, voorspelden de latere consumptie niet.2
Zicht houden op je eigen drinkpatroon
Alcoholconsumptie kan in bepaalde periodes ongemerkt oplopen. Volgens Thuisarts helpt het bijhouden van een alcoholdagboek om inzicht te krijgen in je eigen drinkpatroon. Daarin noteer je twee weken lang elke dag wat je drinkt, in welk gezelschap en hoe je je op dat moment voelde. Zo worden vaste gewoontes en moeilijke momenten sneller herkenbaar.3
Wie wil minderen, kan volgens Thuisarts vooraf duidelijke afspraken maken met zichzelf, zoals vaste dagen waarop je niet drinkt. Ook kan het helpen om te lezen over de effecten van een maand zonder alcohol. Op momenten dat de aandrang om te drinken groot is, adviseert de artsenorganisatie om gerichte afleiding te zoeken, bijvoorbeeld door een wandeling te maken of te gaan sporten.4
Dit onderzoek toont aan dat veranderingen in risicovol keuzegedrag een voorbode kunnen zijn van een stijgend alcoholgebruik bij een lichte tot matige alcoholstoornis. Omdat het om gamified computertaken binnen een wetenschappelijke studieopzet gaat, is de meetmethode nu nog niet beschikbaar als standaard test of klinisch behandelinstrument.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 22 oktober 2026. Laatste review op 22 oktober 2026, 13:01 door Redactie
