Leververvetting is geen eenduidige aandoening, maar valt uiteen in vijf verschillende biologische subtypen met elk een eigen ziekteverloop. Dat blijkt uit onderzoek van de Mayo Clinic en Virginia Tech onder ruim 4.600 patiënten. Vooral dragers van specifieke erfelijke varianten bleken een verhoogd risico op ernstige leverschade te lopen, zelfs wanneer overgewicht of diabetes ontbrak.
- Onderzoekers brachten klinische dossiers en genetische gegevens van ruim 4.600 patiënten met leververvetting samen.
- De aandoening bleek te verdelen in vijf verschillende groepen met elk een ander risico op complicaties.
- Twee vormen hangen samen met stofwisselingsproblemen, terwijl twee andere groepen juist door erfelijke aanleg worden gedreven.
- Patiënten met een erfelijke vorm ondergingen het vaakst een levertransplantatie, ondanks minder hart- en vaatziekten.
Bij zogeheten metabole leververvetting (MASLD) slaat de lever overtollig vet op in de cellen. Volgens het MDL Fonds staat dit officieel bekend als steatose van de lever.3 Wereldwijd heeft naar schatting dertig procent van de volwassenen deze aandoening. Omdat de aandoening meestal geruime tijd zonder klachten verloopt, blijft zij vaak onopgemerkt. Bij een deel van de patiënten leidt de ophoping echter tot ontstekingen, verlittekening en uiteindelijk levercirrose of leverfalen.1
Om te achterhalen waarom de aandoening bij sommige mensen snel verslechtert en bij anderen mild blijft, combineerden wetenschappers klinische meetwaarden met DNA-analyses van ruim 4.600 patiënten.2 Daarbij keken zij naar zaken zoals lichaamsgewicht, bloedvetten en afwijkende leverwaarden in het bloed. Met geavanceerde computermodellen ontdekten de onderzoekers vijf duidelijk te onderscheiden subgroepen. Twee hiervan bleken nauw verweven met klassieke stofwisselingsproblemen zoals obesitas en diabetes type 2. In een van deze metabole groepen kwamen daarnaast vaker slaapapneu, stemmingsklachten en het gebruik van antidepressiva voor.2
Ernstige schade zonder klassieke leefstijlrisico’s
Artsen associëren leververvetting traditioneel met overgewicht en leefstijl. De studie toont aan dat erfelijke factoren een geheel eigen route naar leverschade kunnen vormen. Eén specifiek genetisch subtype werd gekenmerkt door de laagste prevalentie van stofwisselingsproblemen en ischemische hartziekten. Juist binnen deze groep was het percentage levertransplantaties echter het hoogst, mede gestuurd door een ongunstige combinatie van risicovarianten in de genen TM6SF2 en MBOAT7 en het ontbreken van een beschermende variant in HSD17B13.2
Een tweede genetisch subtype vertoonde een sterk verhoogd risico op gevorderde verlittekening (fibrose) en acuut nierfalen.2 Deze uitkomsten verduidelijken dat een algemene diagnose leververvetting onvoldoende zegt over de individuele vooruitzichten. De onderzoekers benadrukken dat genetische profilering in de toekomst kan helpen om kwetsbare patiënten tijdig te selecteren voor intensievere controle of doelgerichte therapie.1
In de spreekkamer verandert er op korte termijn niets. De vijf subgroepen zijn vastgesteld in een retrospectief cohort en moeten eerst worden gevalideerd in grotere, meer diverse patiëntgroepen. Ook moet nog blijken of gerichte behandelingen, zoals medicijnen voor diabetes of obesitas, per subtype daadwerkelijk een verschillend effect hebben.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 22 oktober 2026. Laatste review op 22 oktober 2026, 19:00 door Redactie
