Een op maat gemaakt kankervaccin verlaagt na een operatie het risico dat een melanoom terugkeert of leidt tot overlijden met 42 procent. Dat blijkt uit internationaal onderzoek onder leiding van het Melanoma Institute Australia en de universiteit van Sydney. Patiënten kregen het vaccin samen met een bestaand afweermedicijn.
- Onderzoekers vergeleken de combinatietherapie bij 1.137 geopereerde patiënten met een hoog risico op uitzaaiingen.
- Het mRNA-vaccin intismeran wordt voor iedere patiënt apart gemaakt op basis van tumorweefsel.
- De toevoeging van het vaccin werd getest tegenover een behandeling met alleen het afweermedicijn pembrolizumab.
Aan de fase 3-studie deden 1.137 mensen mee bij wie een melanoom operatief volledig was verwijderd.1 Alle deelnemers hadden een hoog risico dat de kanker zou terugkeren, bijvoorbeeld door doorgroei in diepere huidlagen of uitzaaiingen naar nabijgelegen lymfeklieren. Twee derde van de patiënten kreeg na de ingreep het experimentele vaccin intismeran in combinatie met het afweermedicijn pembrolizumab. De overige patiënten kregen uitsluitend pembrolizumab, wat op dit moment een standaardbehandeling is na zo’n operatie.2
Hoe werkt dit vaccin op maat?
Het geteste middel werkt anders dan een klassiek vaccin dat gezonde mensen tegen infecties beschermt. Intismeran is een zogeheten therapeutisch vaccin, bedoeld voor mensen die al kanker hebben gehad. Wetenschappers analyseren het genetische profiel van de verwijderde tumor en verwerken tot 34 specifieke mutaties in een mRNA-molecuul. Dit traint de afweercellen in het lichaam om eventueel achtergebleven kankercellen direct op te sporen en te vernietigen, waardoor de kans op terugkeer of verdere uitzaaiing afneemt.2
Wat betekent dit voor patiënten?
In Nederland krijgen volgens Thuisarts.nl jaarlijks ongeveer 7.000 mensen te horen dat zij een melanoom hebben.3 Bij oppervlakkige melanomen volstaat meestal een operatie. Bij dikkere tumoren vanaf stadium IIB tot en met stadium IV blijft de dreiging van terugkerende kanker echter aanzienlijk. Het vaccin is nog niet beschikbaar in de reguliere zorg: de fabrikanten dienen de onderzoeksresultaten eerst in bij toezichthouders voor officiële beoordeling en goedkeuring.2
De afname van 42 procent in het risico op terugkeer of overlijden geldt specifiek voor patiënten met een geopereerd melanoom in een gevorderd stadium die nog niet eerder medicijnen kregen. De onderzoekers blijven de groep volgen om te meten of de overleving op de zeer lange termijn eveneens verbetert.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 24 oktober 2026. Laatste review op 24 oktober 2026, 7:00 door Redactie
