Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen, en het risico neemt toe tijdens de overgang. Toch weet slechts de helft van de vrouwen van middelbare leeftijd dit, blijkt uit een internationale studie van Trinity College Dublin.
- Slechts 48 procent van de ondervraagde vrouwen weet dat hartziekten hun voornaamste doodsoorzaak zijn.
- Bijna de helft besprak het afgelopen jaar de gezondheid van haar hart niet met een zorgverlener.
- Vage signalen van een hartinfarct, zoals vermoeidheid of misselijkheid, worden veel minder vaak herkend dan pijn op de borst.
Grote kenniskloof over hart en hormonen
Onderzoekers van Trinity College Dublin ondervroegen voor het Europese CARAMEL-project 7.470 vrouwen tussen de 40 en 60 jaar in zes landen. Minder dan de helft wist dat hartziekten voor hen de grootste bedreiging vormen. Ongeveer een derde dacht dat kanker de belangrijkste doodsoorzaak is. Ook wist minder dan 45 procent dat een vroege overgang de kans op hartproblemen vergroot.
Hoewel klassieke risicofactoren zoals overgewicht en een hoge bloeddruk bekend zijn, schatten vrouwen hun eigen risico vaak te laag in. Zelfs de helft van de vrouwen die door bestaande risicofactoren een hoog risico liepen, zag zichzelf niet als een risicogroep. Eerder bleek al dat het vrouwenhart vraagt om specifieke aanpak in verschillende levensfasen.
Praten over het hart blijft vaak uit
Bijna de helft van de vrouwen had het afgelopen jaar niet met een arts of verpleegkundige over haar hart gesproken. Dit gold ook voor drie op de tien vrouwen die al wisten dat ze een hoge bloeddruk hadden. De meest genoemde reden was dat vrouwen verwachtten dat de zorgverlener er zelf wel over zou beginnen als dat nodig was.
Daarnaast herkennen veel vrouwen de minder typische signalen van een hartinfarct niet goed. Waar 95 procent weet dat pijn op de borst een waarschuwing is, zijn subtielere klachten veel minder bekend. Denk hierbij aan plotselinge zware vermoeidheid, misselijkheid, maagklachten of een onrustig gevoel. Meer dan de helft van de vrouwen had weleens getwijfeld of er iets mis was met haar hart. Afwachten bleek daarbij net zo vaak voor te komen als contact opnemen met een dokter.
Wat gebeurt er in het lichaam tijdens de overgang?
Tijdens de overgang daalt de aanmaak van vrouwelijke hormonen. Volgens de Hartstichting3 zorgt die hormoondaling er vaak voor dat vet zich meer rond de buik ophoopt. Ook kunnen het cholesterolgehalte en de bloeddruk stijgen, zelfs als die waarden eerder altijd netjes waren. Deze veranderingen zorgen ervoor dat de kans op hart- en vaatziekten toeneemt.
De Hartstichting adviseert vrouwen daarom om vanaf de overgang jaarlijks de bloeddruk en het cholesterol te laten controleren. Heb je klachten zoals aanhoudende druk op de borst, pijn die uitstraalt naar de kaak of armen, of hevige kortademigheid? Bel dan direct 112, aldus de voorlichting van de Hartstichting4. Bespreek minder acute klachten of twijfels altijd met de huisarts en schuif signalen niet zomaar af op overgangsverschijnselen.
Dit onderzoek laat zien dat veel vrouwen tussen de 40 en 60 jaar de verhoogde risico’s op hartziekten in de overgang onderschatten. Omdat de meeste ondervraagde vrouwen hoogopgeleid waren, ligt de kennis bij de totale bevolking mogelijk nog lager. Controleer daarom regelmatig je bloeddruk en bespreek aanhoudende klachten actief met je huisarts.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 30 oktober 2026. Laatste review op 30 oktober 2026, 7:01 door Redactie
