Een rekenmodel brengt in beeld hoe de vertering en darmbacteriën bijdragen aan calorie-opname. Het in mei 2026 gepubliceerde model is getoetst aan metingen bij zeventien gezonde volwassenen die twee verschillende menu’s aten. De uitkomst is geen persoonlijke voorspelling van hoeveel calorieën je opneemt.
- Het model is vergeleken met gegevens uit een gecontroleerde studie onder zeventien gezonde volwassenen.
- De twee menu’s verschilden onder meer in vezels, resistent zetmeel en voedselstructuur.
- Op het ene menu werd minder energie opgenomen; daarmee is geen los effect van vezels bij iedereen bewezen.
- De 85/15-verhouding uit het model beschrijft waar opgenomen energie vandaan komt, niet hoeveel voeding de dikke darm bereikt.
Wie calorieën telt, gaat meestal af op de vaste getallen op de verpakking. Die traditionele rekenmethode deelt voedingsstoffen al meer dan een eeuw in vaste waarden per gram in via zogeheten Atwater-factoren. Onderzoekers van Arizona State University ontwikkelden een wiskundig model, genaamd DAMM (Digestion, Absorption, and Microbial Metabolism), dat de route van voeding door het maag-darmkanaal simuleert. Daarbij berekent het model hoeveel energie in het bovenste maag-darmkanaal wordt opgenomen en wat micro-organismen in de dikke darm met de restanten doen.2
De onderzoekers toetsten hun rekenmodel aan een gecontroleerde studie onder zeventien gezonde volwassenen die in 2023 werd gepubliceerd. Deelnemers aten daarin afwisselend een menu dat meer voeding aan darmbacteriën beschikbaar stelde en een standaard westers menu. De menu’s verschilden onder meer in vezels, resistent zetmeel, mate van bewerking en voedselstructuur. Volgens de universiteit namen deelnemers op het menu met meer vezels en resistent zetmeel gemiddeld ongeveer 116 kilocalorieën per dag minder op dan op het westerse menu. Ondanks die lagere energie-opname rapporteerden de deelnemers geen toename in hongergevoel.1
Wat bacteriën toevoegen aan je energiebalans
In de berekeningen van het model kwam ongeveer 85 procent van de totale opgenomen, bruikbare energie uit het bovenste deel van het spijsverteringskanaal en 15 procent uit het onderste deel. Die 15 procent is dus niet het aandeel van de voeding dat de dikke darm bereikt. Bacteriën breken onverteerde voedselresten af via fermentatie, waarbij onder meer korteketenvetzuren vrijkomen die de darmwand deels als brandstof opneemt.2 Onverteerbare vezelbestanddelen voeden deze nuttige darmbacteriën op vergelijkbare wijze als prebiotische stoffen; lees ook over het verschil tussen prebiotica en probiotica.
Voor de onderzochte omstandigheden berekende het model een bijdrage van bacteriële korteketenvetzuren van gemiddeld ongeveer 140 kilocalorieën per dag, ongeveer 7 procent van de totale opgenomen energie. Dat is een modeluitkomst bij deze voedingspatronen, geen vaste waarde voor iedereen. Op het menu dat meer voeding aan de darmbacteriën beschikbaar stelde, verliet meer energie het lichaam via de ontlasting.1
Wat zegt de vergelijking over vezels?
De studie vergelijkt complete voedingspatronen. Daardoor is niet vast te stellen welk deel van het verschil uitsluitend door vezels kwam. Ook voedselstructuur, resistent zetmeel en verwerking verschilden. Het model helpt onderzoekers die verteringsroutes te bestuderen, maar onderbouwt geen algemeen aantal calorieën dat je door extra vezels minder zou opnemen.1
De 116 kilocalorieën zijn een gemiddeld verschil tussen de twee onderzochte menu’s. Je kunt dat getal niet als persoonlijke korting van een voedingsetiket aftrekken. Het rekenmodel beschrijft processen in de spijsvertering en is nog niet gevalideerd voor individuele dieetvoorschriften.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 15 oktober 2026. Laatste review op 15 oktober 2026, 7:00 door Redactie
