Het beter behandelen van een hoge bloeddruk kan in twintig landen samen ruim 518.000 sterfgevallen per jaar voorkomen. Dat berekenden Amerikaanse onderzoekers met een wiskundig simulatiemodel. Geen enkele andere onderzochte preventieve zorgmaatregel leverde in hun berekening zoveel gezondheidswinst op.
- Het model gaat uit van een stijging van het aandeel volwassenen met een beheerste bloeddruk van 20 naar 80 procent.
- Van de berekende vermeden sterfgevallen vallen er bijna 447.000 in middeninkomenslanden en ruim 71.000 in welvarende landen.
- Cholesterolverlagers en bloedsuikerregulatie redden in dezelfde doorrekening honderdduizenden levens, maar minder dan bloeddrukbehandeling.
Een te hoge bloeddruk geeft zelden merkbare klachten, maar beschadigt op den duur de bloedvaten. Daardoor stijgt het risico op een hartinfarct, hartfalen of een beroerte aanzienlijk. In een simulatiemodel berekenden onderzoekers van Johns Hopkins University wat er gebeurt als 80 procent van de mensen met hypertensie een waarde onder de 140/90 bereikt, vergeleken met de huidige geschatte 20 procent in twintig onderzochte landen. Die verbetering zou jaarlijks 518.476 sterfgevallen door hart- en vaatziekten kunnen voorkomen.1
De meeste gezondheidswinst valt volgens de analyse te behalen in dertien middeninkomenslanden, goed voor bijna 447.000 van de berekende vermeden sterfgevallen: 223.282 in hogere-middeninkomenslanden en 223.655 in lagere-middeninkomenslanden. In de zeven onderzochte welvarende landen gaat het om ruim 71.000 vermeden sterfgevallen per jaar. Bloeddrukbeheersing liet in het model meer effect zien dan andere vormen van preventieve zorg, zoals het voorschrijven van statines (340.682 vermeden sterfgevallen) of een scherpere bloedsuikerregulatie bij diabetes (309.520 vermeden sterfgevallen). Bij kankerscreening leverde bevolkingsonderzoek naar darmkanker met 206.767 vermeden sterfgevallen de grootste winst op.1
Streefwaarden en internationale kloof
In de twintig onderzochte landen had slechts ongeveer een op de vijf volwassenen met hypertensie de bloeddruk onder de grens van 140/90 mm Hg.1 Volgens de klinische praktijkrichtlijn van de American Heart Association ligt de streefwaarde voor een effectieve behandeling bij volwassenen met hypertensie zelfs onder de 130/80 mm Hg.1,3 De onderzoekers wijzen erop dat er wereldwijd nog aanzienlijke kansen onbenut blijven om preventieve zorg op te schalen, vooral in landen met lagere middeninkomens waar de toegang tot bloeddrukbeheersing en routinematige screenings nu nog sterk achterblijft.1
Wat helpt om de bloeddruk te verlagen
Leefstijlaanpassingen zijn belangrijk bij een hoge bloeddruk. Of daarnaast medicatie nodig is, bepaalt de behandelaar op basis van de persoonlijke situatie. De Amerikaanse richtlijnen noemen onder meer een passend lichaamsgewicht, regelmatige beweging, minder zout en een hartgezond voedingspatroon.2,3 Lees in onze uitleg wat het DASH-dieet inhoudt en voor wie aanpassing nodig kan zijn.
De uitkomsten berusten op een theoretisch rekenmodel en tonen geen direct gemeten effecten bij individuele patiënten. De resultaten zijn gepresenteerd op een wetenschappelijk congres van de American Heart Association en moeten het formele proces van onafhankelijke collegiale toetsing (peer review) nog doorlopen. Daarnaast ontbraken voor meerdere landen volledige gegevens en zijn de armste landen ter wereld niet in de analyse opgenomen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 15 oktober 2026. Laatste review op 16 oktober 2026, 15:27 door Redactie
