Volwassenen van 45 jaar en ouder met autisme krijgen vaker te maken met symptomen van de ziekte van Parkinson dan mensen zonder deze diagnose. Dat blijkt uit een grote studie van Amerikaanse onderzoekers van onder meer de George Washington University. Zij zagen dat bewegingsproblemen en trillingen in deze groep ruim twee keer zo vaak voorkomen.
- In de studie had 3,8 procent van de 45-plussers met autisme parkinsonachtige klachten, tegenover krap 1,6 procent in de controlegroep.
- Bij mensen met zowel autisme als een verstandelijke beperking liep dit op tot bijna 4,9 procent.
- Het hogere risico bleef bestaan na controle voor het gebruik van antipsychotica.
Meer bewegingsklachten op latere leeftijd
De wetenschappers bekeken verzekeringsgegevens van bijna 57 miljoen Amerikanen van 45 jaar en ouder uit de periode 2017 tot en met 2019.1 Ze onderzochten hoe vaak parkinsonisme voorkwam. Dat is een verzamelnaam voor motorische klachten die horen bij de ziekte van Parkinson, zoals trillende handen, stijve spieren en langzamer bewegen. Uit de cijfers bleek dat mensen met autisme aanzienlijk vaker zulke motorische problemen ontwikkelen dan leeftijdsgenoten zonder autisme of verstandelijke beperking.2
Het risico lag nog hoger bij mensen met een verstandelijke beperking. Binnen die groep had 4,3 procent last van parkinson-symptomen. Bij volwassenen met zowel autisme als een verstandelijke beperking was dat bijna 4,9 procent.1 Volgens de onderzoekers zijn de klachten niet simpelweg een gevolg van motorische hobbels die al vanaf de kindertijd aanwezig waren. Het gaat om nieuwe symptomen die op latere leeftijd ontstaan.1
Effect van medicatie uitgesloten
Een belangrijke vraag was of medicijnen de oorzaak waren van de klachten. Bepaalde medicijnen voor psychische klachten, zoals antipsychotica, kunnen namelijk als bijwerking bewegingsproblemen geven. Mensen met autisme krijgen deze middelen vaker voorgeschreven. De onderzoekers filterden de gegevens daarom opnieuw en sloten iedereen uit die antipsychotica gebruikte. Zelfs zonder deze medicatie bleef de kans op parkinson-symptomen bij mensen met autisme en een verstandelijke beperking duidelijk verhoogd.2
De onderzoekers pleiten ervoor dat artsen motorische vaardigheden bij volwassenen met autisme vanaf middelbare leeftijd goed vastleggen. Als behandelaars weten hoe iemand normaal beweegt, kunnen ze beginnende veranderingen of achteruitgang sneller opmerken.1 Vervolgonderzoek moet nog duidelijk maken op welke leeftijd de symptomen precies beginnen en welke factoren het risico verder vergroten.1
Deze studie toont een duidelijk statistisch verband aan bij 45-plussers, maar bewijst nog niet dat autisme parkinson veroorzaakt. Voor volwassenen met autisme betekent dit vooral dat artsen alert moeten zijn op veranderingen in bewegen en spierkracht. Waardoor de aandoeningen vaker samen voorkomen, moet nader worden onderzocht.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 8 november 2026. Laatste review op 8 november 2026, 7:00 door Redactie
