Een langdurig hoger lichaamsgewicht hangt samen met een snellere achteruitgang van het denkvermogen en het geheugen bij vijftigplussers. Dat blijkt uit een Amerikaanse studie van de University of Georgia die begin 2026 verscheen. Vooral bij mensen boven de 65 jaar was dit verband duidelijk zichtbaar.
- Onderzoekers volgden ruim 8.200 gezonde vijftigplussers tot wel 24 jaar lang.
- Elke toename in de gemiddelde BMI hing samen met snellere achteruitgang van geheugen en planning.
- Het verband tussen een hoger gewicht en achteruitgang was na acht jaar het sterkst.
Langdurige gevolgen voor geheugen en dagelijkse taken
Wetenschappers volgden voor dit onderzoek meer dan 8.200 volwassenen die aan het begin mentaal gezond waren. Ze keken over een periode van maximaal 24 jaar naar de zogeheten Body Mass Index (BMI) en testten regelmatig het geheugen en de uitvoerende functies. Deze functies heb je dagelijks nodig om te kunnen plannen, de aandacht erbij te houden en taken te organiseren.
Uit de gegevens bleek dat een langdurig hogere BMI samenging met een snellere achteruitgang op al deze denkfuncties. Het effect was niet meteen op zijn hevigst: het verband tussen overgewicht en de afname van het denkvermogen was na acht jaar het duidelijkst meetbaar. Vooral deelnemers van 65 jaar en ouder gingen bij een hoger gewicht sneller achteruit dan jongere deelnemers.
Mogelijke oorzaken in het lichaam
De onderzoekers wijzen erop dat overgewicht via verschillende processen in het lichaam invloed kan hebben op de hersenen. Extra vetweefsel kan ontstekingen bevorderen en de doorbloeding verslechteren. Ook kan het bijdragen aan ongevoeligheid voor insuline, wat op termijn de kans op schade aan hersencellen kan vergroten.
Het onderzoek bewijst niet dat overgewicht de directe oorzaak is van geheugenverlies of dementie. Wel benadrukken de onderzoekers dat het op peil houden van je gewicht mogelijk een manier biedt om het brein langer gezond te houden.
Deze studie toont een statistisch verband aan, maar bewijst niet dat overgewicht zelf direct leidt tot dementie. De uitkomsten gelden specifiek voor volwassenen van 50 jaar en ouder, waarbij het effect vooral bij 65-plussers naar voren kwam. Er is meer onderzoek nodig om te bepalen of gewichtsverlies bij ouderen het denkvermogen daadwerkelijk kan beschermen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 7 november 2026. Laatste review op 7 november 2026, 13:00 door Redactie
