Een normale gemiddelde bloeddruk sluit gevaarlijke pieken en dalen niet altijd uit. Wetenschappers van de University of Virginia ontdekten in een laboratoriumstudie bij ratten een groep hersencellen die zulke schommelingen normaal gesproken afremt. Als die cellen ontbreken, blijft het gemiddelde gelijk maar raakt de bloeddruk toch van slag.
- Onderzoekers zagen bij ratten dat een kleine groep zenuwcellen in de hersenstam de bloeddruk stabiel houdt bij rust en beweging.
- Het verlies van enkele honderden van deze cellen leidde tot grote schommelingen in bloeddruk, zonder dat de gemiddelde waarde veranderde.
- Snelle bloeddrukwisselingen verhogen op zichzelf de kans op schade aan hart, bloedvaten en hersenen.
Hersencellen vangen pieken en dalen op
Artsen kijken bij het beoordelen van de bloeddruk meestal naar het gemiddelde van meerdere metingen.1 Toch wijzen steeds meer onderzoeken erop dat snelle schommelingen over de dag eveneens schadelijk kunnen zijn.1, 2 Grote pieken en dalen verhogen namelijk zelfstandig de kans op hart- en vaatziekten en hersenschade, ook wanneer de gemiddelde meetwaarde binnen de normale waarden blijft.1, 2
In een studie uit begin 2026 onderzochten wetenschappers hoe de hersenen deze wisselingen sturen.2 In de hersenstam van ratten vonden zij een specifieke groep zenuwcellen, zogeheten RVLMC1-neuronen.2 Deze cellen worden actief wanneer het dier ontwaakt of beweegt. Ze zorgen ervoor dat de bloeddruk zich snel aanpast aan de nieuwe situatie, zodat de druk niet plotseling te ver uitschiet.1, 2
Wat het verlies van stuurcellen doet
Toen de onderzoekers deze specifieke zenuwcellen gericht uitschakelden, gebeurde er iets opvallends. De gemiddelde bloeddruk van de proefdieren bleef precies gelijk.2 Tegelijkertijd ontstonden er heftige schommelingen zodra de dieren wakker werden of in beweging kwamen.2 Het ingebouwde systeem om de bloeddruk van moment tot moment bij te sturen werkte niet meer.1
Beschadiging van deze specifieke zenuwcellen is eerder vastgesteld bij mensen met multisysteematrofie.1 Dat is een zeldzame aandoening van het zenuwstelsel die verwant is aan parkinson.1 Patiënten met deze ziekte hebben vaak ernstige problemen met het regelen van hun bloeddruk.1 De onderzoekers vermoeden dat vergelijkbare haperingen in het brein ook bij andere aandoeningen voor instabiele bloeddruk kunnen zorgen.1
Wat betekent dit voor de praktijk?
Voor de dagelijkse praktijk verandert dit onderzoek voorlopig niets. De proef is uitgevoerd bij dieren, waardoor nog niet vaststaat hoe deze hersencellen bij mensen precies werken.2 Bovendien bestaan er nog geen behandelingen die zich specifiek op deze hersencellen richten.1
Wel benadrukt het onderzoek dat een gemiddelde meting niet altijd het complete beeld geeft.1 Toekomstig onderzoek moet uitwijzen of behandelingen gericht op deze stuurcellen kunnen helpen om gevaarlijke schommelingen te voorkomen en zo het hart en de hersenen beter te beschermen.1
Dit fundamentele onderzoek laat bij ratten zien hoe het brein de bloeddruk van moment tot moment stabiel houdt. Omdat het om dierproeven gaat, is nog niet bewezen of dezelfde mechanismen bij ieder mens op deze manier werken. Wel helpt de kennis om in de toekomst beter te begrijpen waarom sommige mensen ondanks een normale gemiddelde bloeddruk toch klachten of vaatschade ontwikkelen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 4 november 2026. Laatste review op 4 november 2026, 19:01 door Redactie
