Mensen die cannabis gebruiken hebben een grotere kans om betrokken te raken bij geweld, zowel als dader als slachtoffer. Dat blijkt uit een omvangrijke overzichtsstudie van King’s College London naar gegevens van ruim 265.000 mensen. De onderzoekers benadrukken dat het om een statistisch verband gaat en niet om het bewijs dat cannabis zelf geweld veroorzaakt.
- Onderzoekers analyseerden 63 eerdere studies met in totaal 265.079 deelnemers.
- In de algemene bevolking pleegden gebruikers circa twee keer zo vaak geweld; in de psychiatrie was dat tweeënhalf keer.
- Cannabisgebruikers werden ongeveer anderhalf keer zo vaak slachtoffer, vooral vrouwen.
- Voor geweld dat leidde tot een strafrechtelijke veroordeling lag het risico drie tot vier keer hoger.
Wat het onderzoek laat zien over daders en slachtoffers
Wetenschappers van het King’s College London verzamelden gegevens uit 63 wetenschappelijke studies naar cannabis en geweld. Ze hanteerden de brede definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie, waarin fysiek, psychisch en seksueel geweld zijn opgenomen, zowel binnen als buiten relaties. Hierbij maakten ze een duidelijk onderscheid tussen de algemene bevolking en mensen die psychiatrische zorg ontvingen.
Uit de analyse blijkt dat volwassenen in de algemene bevolking die cannabis gebruiken ongeveer twee keer zoveel kans hebben om geweld te plegen als niet-gebruikers. Bij patiënten binnen de psychiatrische zorg lag dat risico circa tweeënhalf keer hoger. Ging het om ernstige geweldsincidenten die eindigden in een strafrechtelijke veroordeling, dan lag de kans voor cannabisgebruikers zelfs drie tot vier keer zo hoog.
De studie keek nadrukkelijk ook naar de andere kant van het geweld. Cannabisgebruikers bleken anderhalf keer zo vaak slachtoffer te worden van gewelddadig gedrag. Dit verhoogde risico op slachtofferschap was bij vrouwen sterker zichtbaar dan bij mannen.
Waarom een verband nog geen oorzaak bewijst
De onderzoekers wijzen erop dat de cijfers niet betekenen dat cannabisgebruik automatisch tot agressie leidt. Mensen die cannabis gebruiken hebben in het dagelijks leven vaker te maken met andere omstandigheden die de kans op incidenten beïnvloeden. Denk hierbij aan gelijktijdig gebruik van alcohol of andere middelen, of het leven in kwetsbare sociale situaties.
Bovendien toont de overzichtsstudie belangrijke inhoudelijke nuances. In onderzoeken die mensen gedurende langere tijd volgden, was het verband met geweld aanzienlijk kleiner dan in momentopnamen. Ook hield slechts een beperkt aantal studies nauwkeurig bij hoe vaak en in welke dosering de deelnemers cannabis gebruikten. Omdat veel van de data dateren van vóór de opkomst van hedendaagse, zwaardere wietvarianten, roepen de wetenschappers op tot alertheid bij dagelijks gebruik van hoogpotente producten.
Wat dit betekent voor de praktijk
Volgens de onderzoekers moet het gesprek over de risico’s van cannabis breder worden gevoerd. Waar discussies over legalisering en gezondheid zich vaak richten op de individuele gebruiker, hoort ook de impact van agressie en slachtofferschap op de omgeving thuis in de voorlichting. Daarnaast pleiten de auteurs ervoor dat hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg standaard navraag doen naar cannabisgebruik wanneer zij risico’s op agressie inschatten.
Dit overzichtsonderzoek toont een duidelijk verband aan tussen cannabisgebruik en betrokkenheid bij geweld, zowel actief als passief. Het bewijst echter geen directe oorzaak: het effect kan mede worden verklaard door alcohol, andere middelen of moeilijke leefomstandigheden. Voor de lezer betekent dit dat cannabisgebruik een relevant risicosignaal is, maar dat het effect per situatie en leefstijl sterk verschilt.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 4 oktober 2026. Laatste review op 4 oktober 2026, 8:45 door Redactie
