Het is een van de oudste specerijen ter wereld en in vrijwel elk Nederlands keukenkastje te vinden: kaneel. We associëren het vooral met gezelligheid, appeltaart en pepernoten. Maar kaneel is veel meer dan alleen een smaakmaker voor zoetigheid. Wetenschappelijke studies wijzen op krachtige gezondheidsvoordelen, met name voor de bloedsuikerspiegel. Dus: is kaneel gezond?
Wat is kaneel en hoe wordt het gemaakt?
Kaneel is een specerij die wordt gewonnen uit de binnenbast van scheuten van de kaneelboom, de Cinnamomum. Deze bomen groeien uitsluitend in tropische klimaten, met name in Sri Lanka, China, Indonesië en Vietnam.
Het productieproces is arbeidsintensief en fascinerend. De telers snijden de jonge takken van de boom. Vervolgens wordt de buitenste bast verwijderd, waarna de dunne binnenste bast wordt losgemaakt. Tijdens het drogen rolt deze binnenbast zich van nature op tot de bekende pijpjes (quills). Hoe dunner de bast, hoe fijner de kwaliteit van de kaneel. Voor kaneelpoeder worden deze pijpjes simpelweg vermalen.
Het grote misverstand: Cassia versus Ceylon
Dit is de belangrijkste informatie voor iedereen die kaneel wil gebruiken voor de gezondheid. Er bestaan twee hoofdsoorten kaneel. In de supermarkt wordt dit onderscheid op het etiket vaak niet gemaakt, maar het verschil in samenstelling is groot.
Cassia kaneel (De ‘supermarkt-kaneel')
Dit is de variant die in 90% van de gevallen in de Nederlandse winkels ligt. Het komt voornamelijk uit China en Indonesië. Cassia is donkerbruin, heeft een harde, dikke bast (vaak één enkele krul) en een sterke, ietwat bittere smaak.
Ceylon kaneel (De ‘echte' kaneel)
Deze soort komt oorspronkelijk uit Sri Lanka. Ceylon is lichter van kleur en de stokjes bestaan uit meerdere dunne laagjes die als een sigaar zijn opgerold. De structuur is bros (je kunt het makkelijk breken) en de smaak is zachter, zoeter en verfijnder. Dit type wordt in de gezondheidswereld gezien als de superieure keuze.
Gezondheidsvoordelen
Kaneel wordt al duizenden jaren gebruikt in de traditionele geneeskunde, en de moderne wetenschap begint veel van deze toepassingen te onderbouwen.
Krachtige antioxidant
Kaneel zit boordevol polyfenolen, krachtige antioxidanten die het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress (schade aan cellen door vrije radicalen). In een vergelijkend onderzoek naar de antioxidant-activiteit van 26 specerijen kwam kaneel als winnaar uit de bus, zelfs boven ‘superfoods' als knoflook en oregano.
Stabiliseren van de bloedsuikerspiegel
Dit is wellicht het bekendste voordeel. Kaneel kan de insulinegevoeligheid verbeteren. Insuline is het hormoon dat zorgt voor de opname van suiker uit het bloed. Veel mensen met overgewicht of diabetes type 2 zijn minder gevoelig voor insuline. Kaneel helpt het hormoon zijn werk beter te doen, wat resulteert in een stabielere bloedsuikerspiegel. Dit maakt het een interessant specerij voor mensen die bewust omgaan met diabetesrisico's.
Ontstekingsremmende werking
Chronische ontstekingen vormen de basis van veel westerse welvaartsziekten. De stoffen in kaneel, waaronder cinnamaldehyde (de stof die de geur en smaak geeft), hebben een remmende werking op ontstekingsreacties in het lichaam.
De risico's: te veel coumarine?
Hoewel kaneel gezond is, geldt hier het adagium: “overdaad schaadt”. Dit heeft alles te maken met de stof coumarine. Coumarine is een natuurlijke geurstof die van nature in bepaalde planten voorkomt en die in hoge doses schadelijk kan zijn voor de lever en de nieren. Ook werkt het bloedverdunnend.
Hier wordt het onderscheid tussen Cassia en Ceylon cruciaal:
- Cassia kaneel bevat aanzienlijke hoeveelheden coumarine.
- Ceylon kaneel bevat nauwelijks coumarine.
De Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft de toelaatbare dagelijkse inname (TDI) van coumarine vastgesteld op 0,1 mg per kilo lichaamsgewicht. Voor iemand van 60 kilo is dat 6 mg coumarine. Eén theelepel Cassia kaneel kan al 5 tot 12 mg coumarine bevatten. Bij dagelijks gebruik van de goedkope supermarktkaneel wordt de veilige grens dus snel overschreden.
Tip: Gebruik je kaneel incidenteel in een appeltaart? Dan is Cassia geen probleem. Wil je dagelijks kaneel gebruiken in je havermout of koffie vanwege de gezondheidsvoordelen? Investeer dan in Ceylon kaneel.
Culinaire toepassingen: meer dan alleen zoetigheid
Kaneel wordt in Nederland vaak beperkt tot de zoete keuken, maar het is een verrassend veelzijdige specerij die diepgang geeft aan hartige gerechten. Enkele suggesties om kaneel vaker in het voedingspatroon te integreren:
In het ontbijt
De klassieke toepassing is door de havermoutpap of yoghurt. De natuurlijke zoetheid van kaneel zorgt ervoor dat er minder suiker of honing nodig is om het ontbijt op smaak te brengen. Dit versterkt het bloedsuiker-stabiliserende effect.
In hartige stoofschotels
In de Griekse en Arabische keuken is kaneel onmisbaar in vleesgerechten. Voeg eens een stokje kaneel toe aan een runderstoofpot (hachée) of aan een bolognese saus. Het geeft een warme, complexe ondertoon die niet direct als ‘kaneel' herkenbaar is, maar het gerecht wel verrijkt.
Kaneelthee of ‘Golden Milk'
Trek thee van een stokje kaneel, gember en een schijfje sinaasappel. Of voeg een snufje toe aan kurkuma-latte (Golden Milk) voor een extra ontstekingsremmende boost.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kaneel mag je per dag eten?
Bij gebruik van Ceylon kaneel is er nauwelijks een bovengrens, hoewel 1 tot 2 theelepels per dag voldoende is om de gezondheidsvoordelen te ervaren. Bij Cassia kaneel wordt aangeraden om niet meer dan een halve theelepel per dag te consumeren om onder de coumarine-limiet te blijven.
Is kaneel veilig tijdens de zwangerschap?
Culinaire hoeveelheden (zoals in voedsel verwerkt) zijn veilig. Er bestaan fabeltjes dat kaneel de bevalling zou opwekken, maar dit is wetenschappelijk niet bewezen. Vanwege de coumarine in Cassia kaneel wordt wel aangeraden om supplementen met kaneelconcentraat te vermijden tijdens de zwangerschap.
Helpt kaneel bij het afvallen?
Kaneel is geen wondermiddel dat vet laat smelten. Wel kan het indirect ondersteunen bij gewichtsbeheersing. Doordat het de bloedsuikerspiegel stabiel houdt, kunnen ‘cravings' (eetbuien) en energiedips verminderen, waardoor het makkelijker is om een gezond voedingsschema vol te houden.
Bronnen en achtergronden
De informatie op Gezondermeer.nl is bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten of medicijngebruik altijd een arts.
Voor de totstandkoming van dit artikel zijn de volgende bronnen geraadpleegd:
- Voedingscentrum – Informatie over Coumarine
- Hartstichting – Gezonde voeding en bloeddruk
- EFSA (European Food Safety Authority) – Risicoanalyse coumarine
Artikel geschreven op 25 december 2025. Laatste review op 30 januari 2026, 9:59 door Alex
