Speltbrood heeft een gezond imago. Het ligt bij elke supermarkt en bakker, kost meer dan gewoon brood, en veel mensen zijn ervan overtuigd dat het beter is dan tarwe. Maar klopt dat? Het antwoord is genuanceerd: speltbrood is gezond brood, maar niet gezonder dan volkoren tarwebrood. Wie de feiten kent, maakt een betere keuze bij de bakker.
- Spelt en tarwe bevatten vrijwel dezelfde voedingsstoffen
- Kies altijd volkoren speltbrood, de witte variant mist vezels en mineralen
- Spelt bevat gluten en is niet geschikt bij coeliakie
- Veel supermarktspeltbrood bevat ook tarwe, check het etiket
- Qua smaak en verteerbaarheid kan brood van spelt voor sommige mensen prettiger zijn
Wat is speltbrood precies?
Spelt is een oud graan uit de familie van tarwe. Het gewas komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten en was eeuwenlang een belangrijke voedselbron in Europa, met name in Zuid-Duitsland en Zwitserland. Pas toen moderne tarwerassen in de twintigste eeuw hogere opbrengsten leverden, verdween spelt naar de achtergrond.
Sinds een jaar of tien is spelt terug van weggeweest. Het graan heeft een nootachtige, licht zoete smaak die veel mensen aanspreekt. Speltbrood is er in dezelfde varianten als tarwebrood: wit, bruin en volkoren. Net als bij tarwe maakt die keuze een groot verschil voor je gezondheid.
Belangrijk om te weten: spelt levert minder op per hectare dan tarwe en is lastiger te verwerken. De graankorrel zit in een stevig omhulsel dat er eerst af moet. Dat verklaart waarom speltbrood duurder is, maar zegt niets over de voedingswaarde.
Wat zit er in speltbrood?
Over de voedingswaarde van dit brood bestaan hardnekkige misverstanden. Volgens het Voedingscentrum zitten er in spelt en tarwe ongeveer evenveel koolhydraten, eiwitten, mineralen, vitamines en vezels. De verschillen zijn minimaal.
Per 100 gram volkoren speltbrood krijg je circa 235 kilocalorieen, vergelijkbaar met volkoren tarwebrood. Een snee (35 gram) levert zo’n 68 kilocalorieen, 3 gram eiwit en 15 tot 20 gram koolhydraten. De hoeveelheid vezels hangt sterk af van de variant: volkoren spelt bevat rond de 6 gram vezels per 100 gram, terwijl de witte variant slechts 2 tot 3 gram haalt.
| Per 100 gram | Volkoren speltbrood | Volkoren tarwebrood |
|---|---|---|
| Energie | ca. 235 kcal | ca. 234 kcal |
| Eiwitten | ca. 11 g | ca. 11 g |
| Koolhydraten | ca. 44 g | ca. 42 g |
| Vezels | ca. 6 g | ca. 6-7 g |
| Vet | ca. 2 g | ca. 2 g |
Veeg naar links voor de volledige tabel (mobiel)
Uit onderzoek blijkt dat het eiwitgehalte van spelt gemiddeld iets hoger kan liggen dan dat van tarwe, en het vet iets meer onverzadigde vetzuren bevat. Maar deze verschillen zijn klein en variëren tussen rassen, teeltomstandigheden en grondsoort. Ze zijn niet groot genoeg om brood van spelt als gezonder te bestempelen.
Volgens het Voedingscentrum maakt het voor je gezondheid niet uit of je brood van spelt of tarwe eet. De keuze tussen wit, bruin of volkoren is veel bepalender dan de graansoort.
Gezondheidsvoordelen van speltbrood
Brood van spelt is gezond. Niet omdat het beter is dan tarwe, maar omdat brood in het algemeen een belangrijke plek heeft in een gezond voedingspatroon. Het Voedingscentrum adviseert volwassen vrouwen vier tot vijf sneden bruin of volkoren brood per dag, mannen zes tot acht sneden.
De volkoren variant levert je onder meer:
- Vezels die je spijsvertering ondersteunen en je langer verzadigd houden. De gemiddelde Nederlander eet 20 gram vezels per dag, terwijl het advies 30 tot 40 gram is. Brood is een van de makkelijkste manieren om dat tekort te verkleinen.
- B-vitamines die je lichaam nodig heeft voor energiestofwisseling en zenuwfunctie.
- Mineralen zoals ijzer, magnesium en zink.
- Jodium via het bakkerszout. Wie geen brood eet, loopt risico op een jodiumtekort.
Een voordeel dat specifiek voor spelt geldt: veel mensen vinden het prettiger voor de maag. Er zijn aanwijzingen dat sommige mensen met een gevoelige spijsvertering brood van spelt beter verdragen dan tarwe. Wetenschappelijk hard bewijs daarvoor ontbreekt vooralsnog, maar als jij je beter voelt bij spelt, is dat op zich een prima reden om het te eten.

Mogelijke nadelen en aandachtspunten
Het brood heeft ook keerzijdes waar je rekening mee moet houden.
Spelt bevat gluten. Dit is het meest hardnekkige misverstand. Spelt is een tarwesoort en bevat net als tarwe gluten. Volgens Thuisarts.nl is spelt uitdrukkelijk niet geschikt voor mensen met coeliakie. Wie gluten moet vermijden, kan geen speltbrood eten.
Spelt bevat gluten. Bij coeliakie of een gediagnosticeerde glutenintolerantie is dit brood niet veilig. Ook een tarweallergie sluit spelt uit, omdat spelt tot de tarwefamilie behoort.
Niet koolhydraatarm. Een snee bevat 15 tot 20 gram koolhydraten. Dat is vergelijkbaar met tarwebrood en te veel voor een strikt koolhydraatarm dieet. Binnen een koolhydraatbeperkt eetpatroon passen twee sneden volkoren spelt per dag doorgaans prima.
Prijs. Brood van spelt is flink duurder dan tarwe. Reken op het dubbele of meer. Dat verschil komt niet door betere voedingswaarde, maar door lagere opbrengsten per hectare en een bewerkelijker productieproces.
Misleidend etiket. Niet al het brood dat als spelt wordt verkocht, is 100% spelt. Veel supermarktbroden bevatten een mengsel van spelt- en tarwemeel, waarbij spelt soms in de minderheid is. Check het etiket: staat er “speltbloem” of “speltmeel” als eerste ingrediënt, dan bevat het brood overwegend spelt.
Speltbrood vergeleken met tarwe en rogge
Wie voor het broodschap staat, wil weten welk brood nu echt het gezondst is. De eerlijke conclusie: het maakt veel minder uit dan je denkt.
Volkoren tarwebrood en de volkoren speltvariant leveren nagenoeg dezelfde voedingsstoffen. Het Voedingscentrum maakt geen onderscheid tussen de twee. Roggebrood is een ander verhaal: het bevat meer vezels (tot 9 gram per 100 gram bij donker roggebrood) en heeft een lagere glycemische index. Dat maakt roggebrood een interessante keuze voor wie zijn bloedsuiker stabieler wil houden.
Desembrood, ongeacht de graansoort, wordt soms als gezonder aangeprezen vanwege het fermentatieproces. Er zijn aanwijzingen dat bij natuurlijke fermentatie gunstige stoffen vrijkomen, maar het Voedingscentrum concludeert dat er nog geen wetenschappelijk bewijs is dat desembrood aantoonbaar gezonder is.
De bottom line: kies volkoren, welk graan je ook kiest. De keuze tussen wit en volkoren maakt een groter verschil dan de keuze tussen spelt, tarwe of rogge. Lees meer over gezond brood.
Speltbrood en afvallen
Speltbrood is geen dieetproduct. Het bevat vergelijkbare calorieen als tarwe: rond de 235 kcal per 100 gram. Twee sneden leveren zo’n 136 kilocalorieen, exclusief beleg.
Toch past de volkoren variant prima in een eetpatroon gericht op gewichtsverlies. De vezels in volkoren brood zorgen ervoor dat je langer verzadigd blijft, waardoor je minder snel naar een tussendoortje grijpt. De sleutel zit niet in de graansoort, maar in de hoeveelheid: beperk je tot twee tot vier sneden per dag en kies bewust beleg.
Koop je brood bij de bakker of in de natuurwinkel en laat het in plakken snijden. Vries de helft direct in. Zo voorkom je voedselverspilling en heb je altijd vers brood bij de hand.
Zo kies je goed speltbrood
Niet elk brood van spelt is hetzelfde. Met deze drie checks maak je een betere keuze.
Check 1: volkoren. Kijk of het woord “volkoren” op de verpakking staat. Bij volkoren speltbrood is de hele graankorrel vermalen, inclusief zemelen en kiem. Dat levert meer vezels, vitamines en mineralen op dan bruin of wit speltbrood.
Check 2: ingrediëntenlijst. Het eerste ingrediënt op het etiket bepaalt de hoofdmoot van het brood. Staat er “speltvolkorenmeel” of “volkorenspeltmeel” bovenaan, dan weet je dat je overwegend spelt koopt. Staat er “tarwebloem” als eerste, dan is het brood grotendeels tarwe met een vleugje spelt.
Check 3: toegevoegde suikers en verbeteraars. Hoe korter de ingrediëntenlijst, hoe beter. Brood van de ambachtelijke bakker bevat vaak niet meer dan speltmeel, water, zout en gist of desem. Supermarktbroden bevatten geregeld suiker, moutextract of broodverbeteraars.
Hoeveel speltbrood kun je per dag eten?
Het Voedingscentrum adviseert volwassen vrouwen vier tot vijf sneden bruin of volkoren brood per dag, mannen zes tot acht. Dat geldt ook voor spelt, mits het volkoren is.
In de praktijk eten de meeste Nederlanders brood bij de lunch en soms bij het ontbijt. Twee tot vier sneden volkoren spelt per dag past goed in een gevarieerd voedingspatroon. Wissel af met andere graanproducten zoals havermout, volkoren pasta of zilvervliesrijst voor meer variatie in je vezelinname.
Speltbrood is gezond brood, maar niet gezonder dan volkoren tarwebrood. De voedingswaarden zijn nagenoeg gelijk. Kies altijd de volkoren variant, check het etiket op daadwerkelijk speltgehalte, en weet dat spelt gewoon gluten bevat. Je keuze voor spelt mag best op smaak gebaseerd zijn.
Veelgestelde vragen
Is speltbrood gezonder dan volkorenbrood?
Nee. Volkoren speltbrood en volkoren tarwebrood bevatten vrijwel dezelfde hoeveelheid vezels, eiwitten, vitamines en mineralen. Het Voedingscentrum maakt geen onderscheid tussen de twee.
Kunnen mensen met coeliakie speltbrood eten?
Nee. Spelt is een tarwesoort en bevat gluten. Bij coeliakie beschadigt gluten het darmslijmvlies, ongeacht of het uit tarwe of spelt komt. Kies in dat geval voor gecertificeerd glutenvrij brood.
Waarom is speltbrood duurder dan tarwebrood?
Spelt levert minder op per hectare dan tarwe en de graankorrel moet gepeld worden voor verwerking. Dat maakt het graan arbeidsintensiever. Het prijsverschil zegt niets over de voedingswaarde.
Is speltbrood goed bij afvallen?
Volkoren speltbrood past prima in een eetpatroon gericht op gewichtsverlies. Het bevat vergelijkbare calorieen als tarwebrood, maar de vezels helpen je langer verzadigd te blijven. Beperk je tot twee tot vier sneden per dag.
Bevat supermarktspeltbrood echt spelt?
Niet altijd volledig. Veel supermarktbroden zijn een mengsel van spelt en tarwe. Controleer de ingrediëntenlijst: staat speltmeel als eerste ingrediënt, dan is spelt het hoofdbestanddeel.
Is speltbrood beter verteerbaar dan tarwebrood?
Sommige mensen ervaren dat, maar wetenschappelijk bewijs ontbreekt. Spelt en tarwe bevatten beide gluten. Wie geen coeliakie heeft maar wel gevoelig reageert op tarwe, kan proberen of spelt beter bevalt.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of erkende zorgverlener. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 14 februari 2026. Laatste review op 3 april 2026, 17:39 door Alex








