Een ketogeen dieet kan bij muizen met een erfelijke aanleg voor darmkanker het ontstaan van tumoren in de dunne darm versnellen. Tegelijkertijd remt diezelfde vetrijke voeding tumoren in de dikke darm juist af. Dat blijkt uit onderzoek van het Massachusetts Institute of Technology. In dit muismodel werd de celgroei gekoppeld aan vetzuurverbranding in darmstamcellen, niet aan de ketonen zelf.
- Bij proefdieren met aanleg voor darmkanker leidde een ketodieet tot meer tumoren in de dunne darm en een kortere overleving.
- In de dikke darm zorgde hetzelfde voedingspatroon juist voor minder tumorgroei.
- Het stimulerende effect ontstond door vetzuurverbranding in stamcellen, niet door ketoonlichamen.
Tegenovergesteld effect in dunne en dikke darm
Bij een ketogeen dieet eet iemand nauwelijks koolhydraten en juist grote hoeveelheden vet, waardoor het lichaam overschakelt op vetten als primaire brandstof. Amerikaanse onderzoekers bestudeerden het effect van dit patroon op muizen met een genetische mutatie die hen vatbaar maakt voor darmkanker.2 De dieren op het ketodieet ontwikkelden aanzienlijk meer tumoren in de dunne darm dan proefdieren op een standaardvoeding en leefden korter. In de dikke darm gebeurde precies het omgekeerde: daar onderdrukte het dieet het ontstaan van gezwellen juist.1
Vetverbranding zet stamcellen aan tot snellere deling
Lange tijd werd gedacht dat ketonen, de moleculen die vrijkomen bij vetverbranding, verantwoordelijk waren voor effecten op kanker. De wetenschappers ontdekten echter dat ketonen zelf geen invloed hadden op de tumorvorming.2 De verandering werd veroorzaakt door de manier waarop stamcellen in de dunne darm vetzuren verbranden. Deze vetverbranding activeert zogeheten PPAR-eiwitten, waardoor de stamcellen zich sneller gaan delen. Een actieve stamcel helpt normaal bij herstel van het darmslijmvlies, maar een te snelle deling vergroot bij een genetische kwetsbaarheid het risico op kwaadaardige cellen.1
Gevolgen voor supplementen en eetpatronen
Het onderzoek geeft geen antwoord op de veiligheid of werkzaamheid van ketondrankjes en supplementen bij mensen. Uit een muisexperiment volgt geen koop- of gebruiksadvies.
Voor mensen met erfelijke darmpoliepen onderstreept de studie dat voeding een complexe rol speelt. Het Voedingscentrum raadt aan om een streng koolhydraatarm dieet alleen onder begeleiding van een diëtist te volgen, omdat het weglaten van volkorenproducten kan leiden tot een tekort aan vezels die belangrijk zijn voor een gezonde darmfunctie.3
Dit onderzoek is uitgevoerd bij muizen met een specifieke erfelijke aanleg voor darmkanker en kan niet direct worden vertaald naar gezonde mensen. De resultaten tonen vooral aan dat hetzelfde voedingspatroon in verschillende delen van het spijsverteringskanaal tegengestelde reacties kan uitlokken.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Dit artikel kan daarnaast productlinks bevatten (ook wel affiliate-links genoemd). Als je via deze links een product koopt, ontvangen wij mogelijk een commissie. Dit heeft geen invloed op onze beoordeling of de prijs die je betaalt. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 7 oktober 2026. Laatste review op 15 oktober 2026, 14:40 door Alex
