Mensen met de ziekte van Parkinson die wekelijks veel bewegen, gaan mogelijk aanzienlijk langzamer achteruit in hun denkvermogen en motoriek dan patiënten die weinig actief zijn. Dat blijkt uit een langdurige cohortstudie onder leiding van de University of Cincinnati, waarin bijna driehonderd volwassenen tot zeven jaar lang werden gevolgd.
- Onderzoekers volgden 294 volwassenen met een milde tot matige vorm van de ziekte van Parkinson gedurende maximaal zeven jaar.
- Deelnemers die meer dan acht uur per week bewogen, vertoonden op een 30-punts denk- en geheugentest nauwelijks achteruitgang (gemiddeld 0,007 punten per jaar).
- Bij de minst actieve groep (minder dan vier uur per week) nam de denkscore jaarlijks met gemiddeld 0,478 punten af.
- Ook bewegingsklachten zoals stijfheid namen bij de actievere groepen minder snel toe of verbeterden licht.
De ziekte van Parkinson tast hersencellen aan die dopamine aanmaken, wat geleidelijk leidt tot problemen met bewegen, maar vaak ook met het geheugen, spreken en slapen. Amerikaanse neurologen onderzochten of de mate van wekelijkse fysieke activiteit samenhangt met het tempo waarin deze klachten toenemen. Ze volgden 294 mensen met een gemiddelde leeftijd van ruim 66 jaar met een beginnende tot matige vorm van de ziekte.2
Minder achteruitgang op denk- en geheugentesten
Deelnemers rapporteerden via gestructureerde interviews hoeveel uur zij wekelijks actief waren, variërend van stevig wandelen en huishoudelijk werk tot intensievere sporten zoals hardlopen en wielrennen. De onderzoekers verdeelden hen in drie groepen: tot vier uur, vier tot acht uur, en meer dan acht uur beweging per week. Jaarlijkse tests lieten zien dat het denkvermogen van de minst actieve groep gemiddeld met 0,478 punten per jaar daalde op een 30-punts MoCA-schaal. Bij wie meer dan acht uur bewoog, was die jaarlijkse daling met 0,007 punten vrijwel nihil.1
Dezelfde positieve trend was zichtbaar bij de motorische symptomen, gemeten met een gestandaardiseerde parkinsonschaal. Terwijl de minst actieve deelnemers gemiddeld een lichte toename van klachten vertoonden, bleven de scores bij de matig en meest actieve groepen stabieler of toonden zij zelfs een lichte scoreverbetering. Zowel de totale tijdsduur als de intensiteit van de wekelijkse beweging hingen samen met dit gunstigere verloop.2
Wat kun je zelf doen?
Hoewel de meest actieve groep in dit onderzoek wekelijks veel uren maakte, telt regelmatige activiteit. Gezondheidsorganisatie Thuisarts.nl adviseert mensen met de ziekte van Parkinson om in elk geval iedere dag minstens een half uur te bewegen.3
Omdat parkinson het bewegen en lopen moeilijker kan maken, adviseert Thuisarts.nl daarnaast om het huis veilig te maken om valpartijen te voorkomen. Bij het leren omgaan met de gevolgen van de aandoening kunnen ook andere zorgverleners ondersteuning bieden, zoals een fysiotherapeut of een ergotherapeut.3
Het onderzoek toont een statistisch verband tussen regelmatige lichaamsbeweging en een tragere achteruitgang, maar bewijst geen direct oorzakelijk gevolg. Omdat deelnemers hun beweeguren zelf rapporteerden, kunnen inschattingsfouten meespelen. Daarnaast startten de deelnemers met een relatief goed denkvermogen, waardoor de bevindingen niet zonder meer gelden voor mensen in een vergevorderd stadium van parkinson.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 2 november 2026. Laatste review op 2 november 2026, 7:01 door Redactie
