Landen die willen stoppen met het tweejaarlijks verzetten van de klok, kiezen voor de volksgezondheid het best voor een permanente wintertijd. Dat concluderen Canadese onderzoekers na een analyse van bestaand wetenschappelijk bewijs. De wintertijd, officieel de standaardtijd, sluit veel beter aan op onze biologische klok en het natuurlijke ritme van de zon.
- Een Canadese overzichtsstudie adviseert permanente standaardtijd bij het afschaffen van de klokwissel.
- Ochtendlicht is essentieel om het menselijke bioritme dagelijks synchroon te laten lopen.
- Vaste zomertijd leidt in de winter tot donkere ochtenden, wat het risico op slaaptekort en stemmingsklachten vergroot.
- Eerder literatuuronderzoek van het RIVM trok voor Nederland dezelfde conclusie.
De discussie over het afschaffen van de halfjaarlijkse klokwissel laait regelmatig op. Verschillende Canadese provincies willen er vanaf en het Europees Parlement stemde al in 2019 voor afschaffing, maar overheden twijfelen tussen zomer- en wintertijd. Canadese onderzoekers van onder meer de University of British Columbia zetten de gezondheidseffecten op een rij en concluderen dat het hele jaar door standaardtijd, oftewel wintertijd, de verstandigste keuze is.2
Waarom ochtendlicht cruciaal is voor je ritme
Het menselijk lichaam bezit een interne klok die slaap en waakzaamheid aanstuurt. Deze interne klok loopt van nature niet exact gelijk met een 24-uursdag en heeft dagelijks zonlicht nodig om bij te sturen. Ochtendlicht zet de klok vooruit en wekt alertheid op, terwijl avondlicht het slaperig worden juist vertraagt. “Onze biologische klok richt zich vooral op de zon, en die verandert niet”, zegt chronobioloog Roelof Hut over het effect van tijdzones.1
Bij een permanente zomertijd komt de zon ’s winters een uur later op. Miljoenen mensen moeten dan langdurig in het donker opstaan en naar school of werk gaan. Volgens de Canadese analyse vergroot dat de kans op chronisch slaaptekort en stemmingsproblemen. Jongeren en avondmensen zijn extra kwetsbaar, omdat zij ochtendlicht hard nodig hebben om hun ritme te synchroniseren. Eerdere experimenten met permanente zomertijd in onder meer de Verenigde Staten en Rusland werden om die reden na toenames van klachten en verkeersongevallen weer teruggedraaid.1
Nederlands RIVM trok dezelfde conclusie
De Canadese bevindingen sluiten aan bij eerdere analyses in Nederland. Het RIVM onderzocht de vraag voor het ministerie van Volksgezondheid en concludeerde eveneens dat standaardtijd gunstiger is voor de volksgezondheid dan zomertijd.3 Vroeg ochtendlicht ondersteunt een betere slaapkwaliteit en helpt gezondheidsproblemen voorkomen. Het RIVM wees er bovendien op dat een tijdzone die nog een uur vroeger ligt, zoals de standaardtijd in het Verenigd Koninkrijk, voor onze biologische klok nog beter zou passen.3
Zelf je ritme ondersteunen
Zolang de klok tweejaarlijks wordt verzet, kun je zelf maatregelen nemen om je ritme te beschermen. Thuisarts.nl adviseert om elke dag rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend.4 Daarnaast helpt het om dagelijks minstens een uur naar buiten te gaan, bij voorkeur in de ochtend. Dat daglicht ondersteunt het waakritme en de latere aanmaak van melatonine. Schermen van smartphones en computers leg je volgens Thuisarts.nl het best één tot twee uur voor het slapengaan weg.4
De analyse bevestigt wat slaapwetenschappers al langer benadrukken: de menselijke biologie heeft ochtendlicht nodig om gezond te functioneren. Hoewel economische belangen en voorkeuren voor lange zomeravonden het politieke besluit vertragen, wijst het medische bewijs eenduidig naar permanente standaardtijd.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Bij het maken van dit artikel, inclusief de afbeelding, is AI gebruikt. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 6 oktober 2026. Laatste review op 25 oktober 2026, 10:05 door Redactie
