Mensen met stabiele kransslagaderziekte die snel een stent of bypassoperatie krijgen, leven op de lange termijn niet langer dan patiënten die alleen starten met medicijnen en leefstijlaanpassingen. Dat blijkt uit een langdurig internationaal vervolgonderzoek onder leiding van NYU Grossman School of Medicine. Wel verminderde een ingreep pijn op de borst bij patiënten die daar last van hadden.
- Patiënten met stabiele kransslagaderziekte overleden na ruim negen jaar even vaak met alleen medicijnen als na een vroege ingreep met een stent of bypass.
- Een ingreep verlichtte wel klachten zoals pijn op de borst en verbeterde de kwaliteit van leven in de beginperiode.
- De uitkomsten gelden uitsluitend voor stabiele situaties; bij een acute hartaanval blijft direct ingrijpen levensreddend.
Even grote overlevingskans na ruim negen jaar
Jarenlang kregen mensen met ernstige vernauwingen in de kransslagaders vaak uit voorzorg direct een ingreep, zoals een dotterbehandeling met een stent of een omleidingsoperatie (bypass). Het idee was dat het openmaken van de vernauwing latere levensbedreigende problemen zou voorkomen, zelfs als iemand stabiel was en nauwelijks klachten had. Het internationale onderzoek ISCHEMIA-EXTEND, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA, laat zien dat dit niet het geval is.
De onderzoekers volgden bijna 5.200 mensen met stabiele kransslagaderziekte uit 37 landen gemiddeld negen jaar lang, met een uitloop tot ruim dertien jaar. Alle deelnemers kregen medicijnen voor hun cholesterol en bloeddruk en advies over voeding en bewegen. Eén groep kreeg daarnaast direct een hartingreep. De andere groep werd uitsluitend conservatief behandeld, en kreeg pas een ingreep als de klachten verergerden of als zich toch een hartaanval voordeed.
Na elf jaar was het sterftecijfer in beide groepen nagenoeg gelijk: 25,8 procent van de mensen in de groep met een ingreep was overleden, tegenover 26,9 procent in de groep die startte met medicijnen en leefstijl. Ook het berekende verschil in overleving over de hele periode was minimaal, met een geschat verschil van slechts veertien dagen.
Klachten verlichten versus risico’s van een ingreep
De onderzoekers benadrukken dat een dotterbehandeling of bypass niet zinloos is, maar dat het doel helder moet zijn. Bij mensen met stabiele hartkramp (angina pectoris) zorgde een ingreep voor merkbaar minder pijn op de borst en een betere kwaliteit van leven in de eerste jaren. Wie geen of nauwelijks pijnklachten ervaart, heeft wat betreft levensduur echter geen voordeel van een vroege operatie.
Omdat elke invasieve ingreep ook risico’s met zich meebrengt, adviseren de onderzoekers een zorgvuldige afweging tussen arts en patiënt. Medicijnen en gezonde leefgewoonten blijken een even veilige basis te bieden voor de overleving op lange termijn.
Dit onderzoek toont aan dat mensen met stabiele kransslagaderziekte zonder acute noodzaak veilig kunnen starten met medicatie en leefstijl, zonder dat dit hun levensduur verkort. Wel ontbreken in dit lange vervolgonderzoek gegevens over niet-dodelijke hartaanvallen en de kwaliteit van leven na de beginperiode. Voor mensen met een acute hartaanval verandert er niets: in die acute situatie blijft een snelle ingreep levensreddend.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Voor het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 11 november 2026. Laatste review op 11 november 2026, 7:01 door Redactie
