Een traplift, hulp bij het huishouden of een boodschappendienst: allemaal voorbeelden van een Wmo-voorziening. Je gemeente biedt deze ondersteuning aan iedereen die niet meer volledig zelfstandig thuis kan wonen of meedoen in de maatschappij, en wiens omgeving dat ook niet kan opvangen. Voor de meeste van deze ondersteuning betaal je in 2026 maximaal 21,80 euro per maand, ongeacht je inkomen.
- Een Wmo-voorziening is ondersteuning die je gemeente regelt op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning.
- Er zijn twee hoofdsoorten: de algemene voorziening (vrij toegankelijk) en de maatwerkvoorziening (op maat, na onderzoek).
- Je komt in aanmerking als je onvoldoende zelfredzaam bent en je omgeving geen oplossing biedt.
- De gemeente moet binnen 6 weken na je melding onderzoek doen, meestal via een keukentafelgesprek.
- In 2026 betaal je voor de meeste ondersteuning een vast bedrag van maximaal 21,80 euro per maand.
Wat is een Wmo-voorziening?
Een Wmo-voorziening is hulp of ondersteuning die je gemeente regelt op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, officieel de Wmo 2015.1 Het doel: mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn zo lang mogelijk thuis laten wonen en laten meedoen aan de samenleving. Denk aan ouderen, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, mensen met psychische problemen en langdurig zieken.
Welke concrete hulp je krijgt, schrijft de wet zelf niet voor. Dat hangt af van je persoonlijke situatie, die de gemeente onderzoekt in een gesprek met jou.2 Uitkomst van dat gesprek is een van twee soorten voorzieningen: een algemene voorziening of een maatwerkvoorziening. Beide vallen dus onder de noemer Wmo-voorziening, maar werken heel verschillend.
Belangrijk om te weten: elke gemeente vult de Wmo op haar eigen manier in. Wel stelt de wet de kaders, maar de uitvoering, de naam van het loket en soms ook de precieze voorwaarden verschillen per gemeente. Wat in Rotterdam kan, hoeft in Assen niet exact hetzelfde te zijn.
Een algemene voorziening hoef je meestal niet apart aan te vragen. Je klopt gewoon aan bij de boodschappendienst of de maaltijdservice in je buurt, zonder dat de gemeente eerst je hele situatie onderzoekt.
Welke voorzieningen vallen onder de Wmo?
Gemeenten bieden twee soorten ondersteuning aan.3 Het verschil zit in de toegankelijkheid en in wat eraan voorafgaat.
Algemene voorziening
Een algemene voorziening is vrij toegankelijk, zonder dat de gemeente eerst onderzoek doet naar jouw persoonlijke omstandigheden.2 Je kunt er meteen gebruik van maken. Voorbeelden:
- Boodschappendienst
- Maaltijdservice, ook wel tafeltje-dekje genoemd
- Ontmoetingsruimte voor mensen die eenzaam zijn
- Advies- en meldpunt huiselijk geweld
- Hulp aan buurthuizen en verenigingen
Voor deze hulp mag de gemeente een bijdrage vragen, maar die staat los van je inkomen of vermogen. Let op: dit is niet automatisch het abonnementstarief van 21,80 euro. Alleen algemene voorzieningen met een duurzame hulpverleningsrelatie, zoals vaste ondersteuning door dezelfde hulpverlener, vallen daaronder. Bij een maaltijdservice of boodschappendienst stelt de gemeente meestal een eigen, aparte prijs vast, nooit hoger dan de kostprijs.1 Je betaalt dan bijvoorbeeld per maaltijd, in plaats van één vast bedrag per maand.
Maatwerkvoorziening
Een maatwerkvoorziening is afgestemd op jouw specifieke situatie.4 Die krijg je pas na een onderzoek door de gemeente, meestal in de vorm van een gesprek. Veel van deze voorzieningen overlappen met de hulpmiddelen voor ouderen die we eerder al behandelden, maar dan met de vraag hoe je ze via de gemeente vergoed krijgt. Voorbeelden uit de praktijk van de Rijksoverheid zelf:4
- Woningaanpassingen, zoals een traplift of een verhoogd toilet
- Een rolstoel voor langdurig gebruik
- Huishoudelijke hulp: opruimen, schoonmaken, ramen zemen
- Individuele begeleiding en dagbesteding op maat
- Vervoersvoorziening en regiovervoer voor wie slecht ter been is
- Ondersteuning van mantelzorgers, bijvoorbeeld respijtzorg
Een gewone rollator is geen standaardvoorbeeld van Wmo-maatwerk. Eenvoudige loophulpmiddelen koop of huur je normaal zelf. Soms is vergoeding via een aanvullende verzekering of bijzondere bijstand mogelijk; vraag de voorwaarden na bij je verzekeraar of gemeente.7
Klopt het dat er 3 soorten Wmo-voorzieningen zijn?
Je komt deze indeling online regelmatig tegen: algemene voorziening, maatwerkvoorziening en vervoersvoorziening als drie aparte categorieën. Volgens Regelhulp, het officiële voorlichtingsplatform van het ministerie van VWS, bieden gemeenten echter twee hoofdsoorten ondersteuning: algemeen en maatwerk.3 Ook de Rijksoverheid zelf noemt vervoer nadrukkelijk als voorbeeld ván een maatwerkvoorziening, niet als losse derde categorie.4
Waar komt die verwarring dan vandaan? Vervoer, denk aan een scootmobiel of aangepast regiovervoer, is zo’n vaak voorkomende en herkenbare vorm van maatwerk dat veel voorlichtingssites en gemeenten het apart benoemen. Inhoudelijk verandert dat niets: een vervoersvoorziening doorloopt hetzelfde traject als elke andere maatwerkvoorziening, inclusief onderzoek en eigen bijdrage.
Wie komt in aanmerking voor een Wmo-voorziening?
De gemeente is verplicht ondersteuning te bieden als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan: je bent onvoldoende zelfredzaam of kunt niet goed meedoen in de maatschappij, en je netwerk kan daar ook niets aan veranderen.4 Dat laatste checkt de gemeente eerst grondig.
Voordat een maatwerkvoorziening in beeld komt, kijkt de Wmo-consulent naar drie lagen:
- Wat kun je zelf nog, eventueel met een hulpmiddel of een andere manier van werken?
- Welke gebruikelijke hulp kunnen huisgenoten redelijkerwijs bieden, en welke vrijwillige hulp is mogelijk vanuit mantelzorg of je sociale netwerk?
- Bestaat er een algemene voorziening die je probleem al oplost, zoals een maaltijdservice in plaats van hulp bij het koken?
Pas als deze drie opties tekortschieten, is de weg vrij voor een maatwerkvoorziening. Dat is geen formaliteit om je af te schepen: het is de wettelijke volgorde die elke gemeente moet volgen voordat ze een voorziening toekent.
Denk niet te snel dat je “het nog wel redt” en daarom geen recht hebt op hulp. Hoe dapper je volhoudt speelt geen rol in die toets. Wat telt, is wat je daadwerkelijk zelfstandig kunt. Meld je hulpvraag ook als je twijfelt: de gemeente beoordeelt het, niet jij vooraf.
Wat houdt een Wmo-indicatie in?
Een Wmo-indicatie is de uitkomst van het onderzoek dat de gemeente doet naar je hulpvraag: welke ondersteuning krijg je, in welke vorm en voor hoe lang. Die indicatie staat aan de basis van elke maatwerkvoorziening.
Zodra je een melding doet bij het Wmo-loket of sociaal wijkteam van je gemeente, start het onderzoek. Binnen 6 weken na je melding moet de gemeente dit afronden.5 In de praktijk gebeurt dat via een gesprek bij jou thuis, het bekende keukentafelgesprek. Een Wmo-consulent bespreekt met jou en eventueel je mantelzorger wat er niet meer lukt en wat wel nog kan.
Je hoeft dit gesprek niet alleen te voeren. Je hebt wettelijk recht op een onafhankelijke cliëntondersteuner, en die hulp is gratis.5 De gemeente moet je hier zelf op wijzen, maar vraag er gerust actief naar als dat niet gebeurt.
Schakel de cliëntondersteuner al in vóórdat het keukentafelgesprek plaatsvindt, niet pas erbij. Diegene kan je dan helpen met de voorbereiding en weet precies welke vragen de gemeente stelt.
Na het gesprek krijg je een verslag. Klopt dat met wat je hebt besproken, dan volgt de formele aanvraag en neemt de gemeente binnen twee weken een besluit, de zogeheten beschikking. Ben je het niet eens met die beslissing, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken.
Hoe vraag je een Wmo-voorziening aan?
In de meeste gemeenten volgt het aanvraagproces dezelfde stappen.
Heb je met spoed hulp nodig, bijvoorbeeld na een val of een plotselinge terugval? Dan hoeft de gemeente niet op het volledige onderzoek te wachten en moet ze binnen 24 tot 48 uur een tijdelijke oplossing bieden.
Wat betaal ik als eigen bijdrage voor een Wmo-voorziening?
Voor de meeste maatwerkvoorzieningen en voor algemene voorzieningen met een vaste hulpverleningsrelatie geldt een vast bedrag per maand, het abonnementstarief. In 2026 is dat maximaal 21,80 euro per maand, ongeacht je inkomen, vermogen of hoeveel hulp je daadwerkelijk gebruikt.1 Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) berekent en int dit bedrag namens je gemeente.
Gemeenten mogen dit tarief niet verhogen, wel verlagen, bijvoorbeeld voor huishoudens met een minimuminkomen. Woon je samen met een partner die de AOW-leeftijd nog niet heeft, dan betaal je in sommige situaties helemaal geen eigen bijdrage.
Die vlakke bijdrage gaat overigens veranderen, al duurt dat langer dan eerder gepland. Het kabinet wilde de eigen bijdrage al per 1 januari 2027 inkomens- en vermogensafhankelijk maken, maar heeft dat plan bij de Voorjaarsnota van 2026 opnieuw uitgesteld naar op zijn vroegst 1 januari 2028.6 Wat dat concreet voor jouw portemonnee betekent, hangt dan af van je inkomen en de zorg die je ontvangt. We werken dit uit in een apart artikel over de eigen bijdrage Wmo.
Een Wmo-voorziening is er om je zo lang mogelijk zelfstandig te houden, niet om je leven over te nemen. Meld je hulpvraag bij twijfel gewoon aan, laat je gratis bijstaan door een cliëntondersteuner tijdens het keukentafelgesprek, en reken voor de meeste maatwerkvoorzieningen in 2026 op een vast bedrag van maximaal 21,80 euro per maand, los van wat je verdient. Voor eenvoudige voorzieningen zoals een maaltijdservice geldt vaak een aparte, lagere prijs per gebruik.
Veelgestelde vragen
Wat kun je allemaal aanvragen bij de Wmo?
Je kunt algemene voorzieningen gebruiken, zoals een boodschappendienst of maaltijdservice, en maatwerkvoorzieningen aanvragen zoals huishoudelijke hulp, een woningaanpassing, een rolstoel, dagbesteding of begeleiding. Welke opties er zijn, verschilt per gemeente.
Kan ik zelf een cliëntondersteuner kiezen?
Je mag zelf aangeven wie je als onafhankelijke cliëntondersteuner wilt, bijvoorbeeld iemand van MEE of een andere organisatie waarmee je gemeente samenwerkt. De ondersteuning is altijd gratis voor jou.
Moet ik een Wmo-voorziening terugbetalen als mijn situatie verbetert?
Nee, de eigen bijdrage is geen lening. Verandert je situatie zodanig dat je de voorziening niet meer nodig hebt, dan meld je dat bij de gemeente en stopt de ondersteuning en daarmee ook de eigen bijdrage.
Krijg ik een rollator via de Wmo vergoed?
Een gewone rollator koop of huur je meestal zelf. Eenvoudige loophulpmiddelen zitten niet in het basispakket van de zorgverzekering. Mogelijk biedt een aanvullende verzekering een vergoeding of kun je bijzondere bijstand aanvragen bij de gemeente.
Wat is het verschil tussen een Wmo-voorziening en de Wlz?
Bij de Wmo gaat het om ondersteuning thuis die je gemeente regelt. Bij de Wet langdurige zorg (Wlz) draait het om blijvend permanent toezicht of 24 uur per dag zorg dichtbij, vaak in een instelling. Heb je een Wlz-indicatie, dan loopt bijvoorbeeld huishoudelijke hulp niet meer via de Wmo. Wat je in dat geval aan eigen bijdrage Wlz betaalt, verschilt flink van het vaste Wmo-tarief.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch of juridisch advies. Regels rond de Wmo verschillen per gemeente en kunnen wijzigen. Raadpleeg voor jouw persoonlijke situatie altijd het Wmo-loket van je eigen gemeente. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
- Rijksoverheid. Betaal ik een eigen bijdrage voor ondersteuning uit de Wmo?
- Rijksoverheid. Welke hulp kan ik thuis krijgen van de gemeente vanuit de Wmo?
- Regelhulp (Ministerie van VWS). Soorten ondersteuning vanuit de Wmo
- CAK. Wat is het verschil tussen een algemene voorziening en een maatwerkvoorziening?
- Rijksoverheid. Hoe krijg ik ondersteuning van de gemeente vanuit de Wmo?
- VNG. Voorjaarsnota: veranderingen in de Wmo
- Rijksoverheid. Medische hulpmiddelen in het basispakket
Gepubliceerd op 6 augustus 2026. Laatste review op 16 oktober 2026, 13:40 door Alex
