Ouderen met het lichtste verpleeghuisprofiel verhuizen nog maar zelden naar een instelling. In 2025 ging slechts 5 procent van de mensen met zorgprofiel VV4 naar een verpleeghuis, meldt Zorginstituut Nederland. In 2019 lag dat aandeel nog op 23 procent.
- In 2025 verhuisde 5 procent van de ouderen met een VV4-indicatie naar een verpleeghuis, tegenover 8 procent in 2024 en 23 procent in 2019.
- Sinds 2024 geldt het uitgangspunt ‘zorg thuis, tenzij’: opname mag pas als thuis wonen echt niet meer veilig of haalbaar is.
- Het percentage bewoners dat korter dan 3 maanden in een instelling verblijft steeg naar 22 procent, doordat mensen pas bij een zwaardere zorgvraag verhuizen.
De instroom van ouderen met een lichte zorgindicatie naar het verpleeghuis is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Uit gegevens van Zorginstituut Nederland blijkt dat in 2025 nog maar 5 procent van de mensen met zorgprofiel VV4 daadwerkelijk de stap naar een instelling maakte.2 In 2024 was dat 8 procent en in 2019 nog 23 procent. Veel ouderen willen graag zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving blijven, maar de daling is ook het gevolg van landelijk overheidsbeleid.1
Wat het beleid ‘zorg thuis, tenzij’ betekent
Zorgprofiel VV4 staat binnen de Wet langdurige zorg voor beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging. Dit is het laagste profiel dat toegang kan geven tot een verpleeghuis. Sinds begin 2024 geldt hiervoor echter het principe ‘zorg thuis, tenzij’. Een verhuizing naar een plek in een verpleeghuis is alleen nog aan de orde wanneer zelfstandig blijven wonen thuis niet meer verantwoord of haalbaar is. De zorg en ondersteuning worden daarom zoveel mogelijk thuis geleverd met behulp van de wijkverpleging.1
Korter verblijf en zwaardere zorgvraag
Doordat lichte zorgvragen vaker thuis worden opgevangen, verandert het verblijf in verpleeghuizen aanzienlijk. Bewoners stromen vaker pas in met zwaardere profielen, zoals intensieve dementiezorg. Hierdoor verblijven ouderen gemiddeld minder lang in een zorginstelling voordat zij overlijden. Het aandeel bewoners dat korter dan 3 maanden in een verpleeghuis woont, steeg tussen 2019 en 2025 van 17 naar 22 procent. Tegelijk daalde het aandeel bewoners dat langer dan 48 maanden blijft van 24 naar 18 procent.2
Daarnaast overtreft de uitstroom inmiddels de instroom: in 2025 verlieten ruim 57.000 bewoners het verpleeghuis, voornamelijk door overlijden, tegenover ruim 54.000 nieuw ingestroomde bewoners. Doordat kamers soms nog zijn ingericht op lichtere zorg, leidt deze verschuiving op sommige locaties tot leegstand.2
Voor ouderen en mantelzorgers betekent dit dat een VV4-indicatie niet meer vanzelfsprekend leidt tot een verpleeghuisplek. De ondersteuning richt zich primair op thuiszorg, tenzij de situatie thuis aantoonbaar onhoudbaar of onveilig wordt. De monitor toont landelijke verhuis- en verblijfscijfers, maar meet niet de ervaren belasting van naasten die deze zorg thuis opvangen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid, neem dan contact op met je huisarts. Tijdens het maken van dit artikel en/of de afbeelding kan AI gebruikt zijn. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 25 oktober 2026. Laatste review op 25 oktober 2026, 20:13 door Alex
