Diabetesvoeten herkennen: de 7 eerste signalen waar je op moet letten

Je voeten dragen je de hele dag, maar bij diabetes verdienen ze extra aandacht. Een klein wondje of een vreemde tinteling lijkt misschien onschuldig, maar kan bij diabetes wijzen op beginnende complicaties. Hoe weet je of jouw klachten horen bij een zogeheten diabetische voet? In dit artikel bespreken we de achtergrond van deze complicatie en de 7 belangrijkste eerste signalen waaraan je diabetesvoet herkent die je nooit mag negeren.

Wat is een diabetische voet eigenlijk?

Een diabetische voet, of diabetesvoet, is geen aandoening op zich, maar een verzamelnaam voor verschillende voetproblemen die ontstaan als gevolg van suikerziekte (diabetes mellitus). Het is een van de meest voorkomende, maar ook een van de meest onderschatte complicaties van diabetes.

Het probleem ontstaat door een combinatie van twee factoren die vaak gelijktijdig optreden bij langdurig verhoogde bloedsuikerspiegels:

Neuropathie: beschadiging van de zenuwen, waardoor het gevoel in je voeten vermindert of verdwijnt.
Angiopathie: beschadiging van de bloedvaten, waardoor de doorbloeding verslechtert en wondjes minder snel genezen.

Het verraderlijke is dat je dit proces in het begin vaak nauwelijks opmerkt. Toch is diabetesvoeten herkennen in een vroeg stadium cruciaal. Volgens het Diabetes Fonds krijgt maar liefst één op de vier mensen met diabetes te maken met voetproblemen. Door er op tijd bij te zijn en de signalen serieus te nemen, kunnen ernstige complicaties zoals diepe infecties, voetzweren (ulcera) of in het uiterste geval amputatie worden voorkomen.

Signaal 1: tintelende voeten of ‘mierenlopen’

Een van de allereerste signalen van zenuwschade (neuropathie) is een vreemd gevoel in de tenen of voeten. Dit wordt vaak omschreven als paresthesie. Veel mensen ervaren dit als:

Een prikkelend, branderig gevoel, alsof je voeten in brandnetels hebben gestaan.
Het idee dat er mieren over of onder je huid lopen.
Korte, elektrische schokjes die door je voet schieten.

Deze tintelende voeten bij diabetes treden vaak op in rust, bijvoorbeeld 's avonds op de bank of in bed. Het is een teken dat de zenuwen door de hoge bloedsuikers beschadigd raken en verkeerde signalen doorgeven aan de hersenen.

Signaal 2: gevoelloosheid (het ‘wattengevoel')

Misschien wel het gevaarlijkste symptoom is het verlies van gevoel. Waar pijn normaal gesproken een waarschuwingssignaal is (“Au, ik sta in een punaise!” of “Deze schoen knelt!”), valt dat beschermingsmechanisme bij diabetische neuropathie weg.

Iemand met gevoelsverlies merkt bijvoorbeeld niet dat:

Schoenen veel te strak zitten en blaren veroorzaken.
Er een steentje of plooitje in de sok zit.
Het badwater veel te heet is, wat kan leiden tot ernstige verbrandingen.

Is er regelmatig sprake van gevoelloze voeten? Voelen je voeten aan alsof ze ‘slapen’ of alsof je op een laag watten loopt, terwijl je gewoon beweegt? Dit is een absoluut alarmsignaal. Zonder pijnsignaal loop je ongemerkt door met beschadigingen die kunnen uitgroeien tot grote wonden.

“Het gevaar van een diabetische voet is niet altijd de pijn, maar juist de afwezigheid ervan. Als je niet voelt dat je een wondje hebt, loop je ermee door tot het gaat ontsteken.”

Signaal 3: wondjes die niet of nauwelijks genezen

Bij een gezonde bloedsomloop geneest een schaafwondje of blaar doorgaans binnen een paar dagen. Bij diabetes kan de doorbloeding in de benen en voeten verslechterd zijn (angiopathie). Hierdoor stroomt er minder zuurstofrijk bloed naar de extremiteiten, wat essentieel is voor weefselherstel.

Zie je een wondje dat na een week nog steeds open is, vochtig blijft of rood ziet? Dit is een klassiek symptoom van de diabetische voet. Zelfs kleine kloofjes in de hiel kunnen, als ze niet genezen, toegangspoorten worden voor bacteriën en leiden tot gevaarlijke infecties die tot op het bot kunnen gaan.

Signaal 4: verkleuringen van de huid

Een regelmatige inspectie van huidskleur is essentieel. Veranderingen kunnen veel vertellen over de conditie van de bloedvaten en de aanwezigheid van ontstekingen:

Roodheid: kan wijzen op een infectie of ontsteking, zeker als de voet ook warm en gezwollen aanvoelt.
Blauw of paars: dit wijst vaak op een slechte doorbloeding (zuurstoftekort) of stuwing.
Zwart: een zwarte verkleuring (vaak beginnend bij een teentop of rand van een wond) is een alarmsignaal voor necrose (afsterven van weefsel). Dit vereist directe medische spoedzorg in het ziekenhuis.

Let op: ook andere signalen van je voeten, zoals een glanzende, dunne en strakke huid waar geen haar meer op groeit, kunnen wijzen op doorbloedingsproblemen.

Signaal 5: veranderde voetstand (Charcot-voet)

Door zenuwschade kunnen ook de kleine spiertjes in de voet verzwakken of uitvallen (motorische neuropathie). Hierdoor raakt de balans in de voet verstoord en kan de stand van de tenen veranderen, zoals het ontstaan van klauwtenen of hamertenen.

In ernstige gevallen kunnen botten verzwakken en breken zonder dat dit pijn doet, waardoor je voetboog inzakt en je voet vervormt. Dit fenomeen heet een Charcot-voet. Doordat de voetvorm verandert, passen normale schoenen niet meer goed. Dit zorgt voor nieuwe drukplekken, eeltvorming en uiteindelijk wonden. Goede inlegzolen bij diabetes of orthopedische schoenen zijn in dit stadium geen luxe, maar noodzaak om de druk te verdelen.

Signaal 6: overmatige eeltvorming

Iedereen heeft wel eens eelt, maar bij de diabetische voet ontstaat eelt vaak overmatig op plekken waar de druk verhoogd is, bijvoorbeeld onder de bal van de voet of op de toppen van de tenen. Omdat de huid bij diabetes vaak droger is (door een verminderde zweetproductie, eveneens veroorzaakt door autonome neuropathie), kan dit eelt snel barsten en kloven vormen.

Het gevaar schuilt in wat er onder het eelt gebeurt. Onder een dikke laag eelt kunnen bloedingen of ontstekingen ontstaan zonder dat dit aan de buitenkant direct zichtbaar is. Laat overtollig eelt daarom altijd verwijderen door een medisch pedicure en ga nooit zelf aan de slag met mesjes of likdoornpleisters met salicylzuur, die de huid kunnen beschadigen.

Signaal 7: oude voeten of krampen

Heb je vaakkoude voeten, zelfs onder een warme deken? Of ontstaat er kramp in je kuiten tijdens het lopen (etalagebenen), die pas afzakt bij even stilstaan? Dit zijn sterke indicaties van vernauwingen in de grote bloedvaten naar je benen toe (perifeer arterieel vaatlijden). Een slechte doorbloeding maakt je voet extra kwetsbaar.

Wat te doen bij herkenning van deze signalen?

Het herkennen van diabetesvoeten is stap één. Stap twee is actie ondernemen. Wacht bij diabetes nooit af of het “vanzelf wel overgaat”. Een kleine blaar kan binnen enkele dagen een groot probleem worden.

Check dagelijks je voeten: gebruik een spiegeltje om ook de onderkant te bekijken of vraag een partner. Zoek naar wondjes, roodheid of blaren.
Houd je huid soepel: smeer je voeten dagelijks in met een crème om kloofjes te voorkomen (maar smeer niet tussen de tenen, om verweking en schimmel te voorkomen).
Draag goede schoenen: vermijd knellende schoenen en controleer de binnenkant altijd op steentjes, naden of ruwe plekken voordat je ze aantrekt.
Ga naar een arts of specialist: ga bij twijfel altijd naar de huisarts of een podotherapeut. Een jaarlijkse voetcontrole (SIM-classificatie) is voor iedere diabeet aan te raden.

Veelgestelde vragen over symptomen diabetesvoet

Hoe ziet een beginnende diabetische voet eruit?

Een beginnende diabetische voet ziet er niet altijd afwijkend uit. Vaak zijn de eerste signalen subtiel: een droge huid, overmatige eeltvorming op drukpunten, of lichte verkleuringen. Soms zijn er klauwtenen zichtbaar. Het belangrijkste kenmerk is vaak niet wat je ziet, maar wat je voelt (of juist niet meer voelt): tintelingen of gevoelloosheid.

Doet een diabetische voet pijn?

Dat is het verwarrende: in het beginstadium kunnen tintelingen of felle pijnscheuten voorkomen. Maar bij gevorderde zenuwschade verdwijnt de pijnzin juist. Pijnloosheid is bij diabetes dus geen garantie dat de voeten gezond zijn; het kan juist betekenen dat het waarschuwingssysteem van het lichaam niet meer werkt.

Wat is het verschil tussen neuropathie en angiopathie?

Neuropathie is schade aan de zenuwen, wat leidt tot gevoelsverlies, tintelingen of spierzwakte. Angiopathie is schade aan de bloedvaten, wat zorgt voor een slechte doorbloeding, koude voeten en trage wondgenezing. Bij een diabetische voet komen deze twee complicaties vaak samen voor.

Kan een diabetische voet genezen?

Ja, mits er op tijd wordt ingegrepen. Wondjes kunnen genezen met gespecialiseerde wondzorg en drukvermindering (gips of speciale schoenen). De zenuwschade (neuropathie) is echter vaak onomkeerbaar, maar de klachten kunnen wel verminderen door een goede regulering van de bloedsuikerspiegel.

Wat te doen bij gevoelloze voeten?

Als er sprake is van gevoelloze voeten, is bescherming de prioriteit. Loop nooit op blote voeten (ook niet thuis), draag naadloze sokken en laat schoenen aanmeten of controleren door een specialist. Plan daarnaast direct een afspraak bij de huisarts of podotherapeut voor een controle van de zenuwfuncties.

Bronnen en achtergronden

De informatie in dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij diabetesklachten, tintelingen of wondjes aan de voeten altijd direct een arts of podotherapeut.

Voor dit artikel is gebruikgemaakt van de volgende bronnen:

Artikel geschreven op 3 januari 2026. Laatste review op 26 januari 2026, 17:46 door Alex