Zorg vanuit de Wet langdurige zorg krijg je niet zomaar. De overheid stelt eerst vast óf je die zorg nodig hebt en welke zorg dat dan is. Dat heet indicatiestelling, en het Centrum indicatiestelling zorg voert die uit. Pas als het CIZ groen licht geeft, kun je terecht in een verpleeghuis of zorg thuis regelen. In dat besluit staat ook een zorgprofiel: de omschrijving waar in de praktijk “een 4” of “een 5” van wordt gemaakt. Hieronder lees je hoe die beoordeling verloopt en wat jouw profiel betekent.
- Een CIZ-indicatie is het besluit dat je toegang geeft tot de Wet langdurige zorg, met daarin je zorgprofiel.
- Het cijfer in je indicatie hoort bij een zorgprofiel; dat profiel volgt uit je aandoening, niet uit zorgzwaarte alleen.
- Voor ouderenzorg gelden de VV-profielen; het verschil tussen een 4 en een 5 zit vooral in dementie.
- Je zorgprofiel bepaalt wat voor zorg je krijgt, niet hoeveel uur; dat regelt het zorgkantoor.
- Ben je het niet eens met het besluit, dan kun je bezwaar maken bij het CIZ.
Wat is een CIZ-indicatie?
Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) beoordeelt of iemand toegang heeft tot de Wet langdurige zorg. Dat oordeel legt het CIZ vast in een indicatiebesluit, in de volksmond de CIZ-indicatie.1 Zonder dat besluit kun je geen Wlz-zorg krijgen, niet in een instelling en niet thuis.
De Wlz is er voor mensen die blijvend permanent toezicht nodig hebben, of 24 uur per dag zorg in de nabijheid.1 Denk aan ouderen met vergevorderde dementie of ernstige lichamelijke problemen, en aan mensen met een ernstige verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking of een psychische stoornis. Wie minder zorg nodig heeft, valt onder de gemeente via een Wmo-voorziening of onder de zorgverzekeraar.
In het indicatiebesluit staat niet alleen dát je recht hebt op Wlz-zorg, maar ook welk zorgprofiel bij je past. Dat zorgprofiel beschrijft de aard, inhoud en globale omvang van de zorg die je nodig hebt.1 Het cijfer waar mensen naar zoeken, hoort bij dat profiel.
Tot 2015 heette dit een zorgzwaartepakket, afgekort zzp. Die term hoor je nog vaak in verpleeghuizen en op forums, en ook oude nummers als “zzp 5” circuleren nog. Officieel bestaat de term niet meer: sinds de invoering van de Wlz spreken we van zorgprofielen. Kom je de oude aanduiding tegen, ga er dan niet blind van uit dat die gelijkstaat aan het huidige profiel met hetzelfde nummer; check het bij je zorgkantoor.
Een CIZ-indicatie aanvragen
De aanvraag doe je zelf bij het CIZ, of iemand doet dat namens jou. Twijfel je of het zinvol is, dan biedt het CIZ een online Wlz-check waarmee je vooraf een indruk krijgt of je in aanmerking komt. Het CIZ beoordeelt vervolgens of je aan de voorwaarden voldoet; is dat het geval, dan ontvang je een Wlz-indicatie.2 Die indicatie gaat daarna naar het zorgkantoor in jouw regio, dat je verder helpt met het regelen van de zorg.3
Voor de beoordeling kijkt het CIZ naar vier voorwaarden tegelijk: je hebt blijvend zorg nodig, je hebt dag en nacht zorg of toezicht nodig, er is een risico op ernstig nadeel zonder die zorg, en er is een geldige grondslag.4 Ontbreekt er één, dan volgt geen Wlz-indicatie en blijven de gemeente en je zorgverzekeraar verantwoordelijk.
Het onderzoek gebeurt meestal in een persoonlijk gesprek, waarin een medewerker van het CIZ de situatie doorneemt. Zorg dat je medische gegevens bij de hand hebt en dat iemand die de dagelijkse situatie goed kent erbij is: een partner, kind of mantelzorger ziet vaak dingen die iemand zelf bagatelliseert.
Over de doorlooptijd valt geen harde belofte te doen: die hangt af van de complexiteit van je situatie en of het CIZ aanvullende medische gegevens moet opvragen. Is er sprake van een acute situatie, dan bestaat er een spoedprocedure. Vraag daar expliciet naar bij de aanvraag, want die route loopt anders dan de gewone.
Zoek je hulp bij de aanvraag, dan kun je gratis terecht bij een onafhankelijke cliëntondersteuner. Ook Het Juiste Loket denkt mee bij persoonlijke situaties.3
De grondslag: waarom je de zorg nodig hebt
Bij die beoordeling bepaalt het CIZ eerst de grondslag. Dat is de formele reden waarom je Wlz-zorg nodig hebt: de aandoening, stoornis of beperking die ertoe leidt dat je blijvend permanent toezicht of 24-uurszorg in de nabijheid nodig hebt.1
Het CIZ onderscheidt zes grondslagen: een somatische aandoening, een psychogeriatrische aandoening (waaronder dementie), een verstandelijke handicap, een lichamelijke handicap, een psychische stoornis bij volwassenen, en een zintuiglijke handicap.1 Bij elke grondslag hoort een eigen reeks zorgprofielen, en dat verklaart waarom twee mensen met een vergelijkbare zorgzwaarte toch een heel ander profiel kunnen hebben.
Heb je meerdere aandoeningen? Dan onderzoekt het CIZ welke daarvan het belangrijkst is voor je zorgvraag. Dat heet de dominante grondslag, en die bepaalt welk zorgprofiel je krijgt en in wat voor soort instelling je terechtkunt.3 Soms wijkt het CIZ daarvan af en kiest het bewust voor een profiel bij de minder dominante grondslag, als die zorg beter aansluit bij wat iemand nodig heeft.3
De VV-zorgprofielen op een rij
De zorgprofielen zijn verdeeld over zes sectoren.3 Gaat het om ouderenzorg, dan kom je vrijwel altijd terecht in de sector Verpleging en Verzorging, afgekort VV. In de tabel hieronder staat links de code die mensen in de praktijk gebruiken, daarnaast de omschrijving zoals die in de Regeling langdurige zorg staat.5
| Profiel | Officiële omschrijving | Kort gezegd |
|---|---|---|
| VV4 | Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging | Lichtste vorm van verblijfszorg, vooral lichamelijk |
| VV5 | Beschermd wonen met intensieve dementiezorg | Gevorderde dementie, veel toezicht |
| VV6 | Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging | Zware lichamelijke zorg met verpleging |
| VV7 | Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, nadruk op begeleiding | Zeer zware zorg, vaak bij gedragsproblemen |
| VV8 | Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, nadruk op verzorging en verpleging | Zeer zware zorg, vooral lichamelijk |
| VV9b | Herstelgerichte behandeling met verpleging en verzorging | Tijdelijk, gericht op revalidatie |
Zie je niet de hele tabel op je mobiel? Swipe dan naar links.
Aan die lijst valt op dat de profielen VV1 tot en met VV3 ontbreken. Die worden niet meer afgegeven. Vóór de hervorming van de langdurige zorg gaven ze toegang tot het verzorgingshuis; de zorg die erbij hoorde is verschoven naar de gemeente en de zorgverzekeraar. Daarmee is de grens ontstaan die vandaag nog geldt: de Wlz begint pas bij VV4.6
Dat verklaart een verwarring waar veel mensen tegenaan lopen. Een indicatie voor de Wmo en een indicatie voor de Wlz zijn geen twee tredes op dezelfde ladder waarop je kunt doorgroeien. Het zijn gescheiden stelsels, met verschillende beoordelaars en verschillende criteria: je gemeente beslist over een Wmo-voorziening, het CIZ over de Wlz. De een telt formeel niet mee bij de ander. Wat ze wél met elkaar verbindt is die historische knip: waar vroeger een licht zorgprofiel werd afgegeven, regelt de gemeente het nu. De toenmalige staatssecretaris verwoordde het in 2015 zo tegenover de Tweede Kamer: nieuwe cliënten met een profiel vergelijkbaar met VV1, 2 of 3 krijgen hun zorg op grond van de Wmo en de Zorgverzekeringswet.6
Ook VV10, voor palliatief terminale zorg, komt in de actuele Regeling langdurige zorg niet meer als apart profiel voor. Dat betekent niet dat die zorg verdwenen is: de regeling voorziet er juist in dat het zorgkantoor extra kosten mag toestaan wanneer iemand palliatief terminale zorg nodig heeft en die zorg niet binnen het toegekende profiel past.5 Kom je op oudere websites nog een VV10 tegen, dan is die informatie verouderd.
VV9b is een buitenbeentje. Het gaat om herstelgerichte behandeling na bijvoorbeeld een operatie of beroerte, en daarom geldt voor dit profiel een maximale geldigheidsduur van zes maanden, terwijl andere Wlz-indicaties in principe blijvend zijn.5 Ook kun je voor VV9b geen persoonsgebonden budget krijgen.5
CIZ-indicatie 4 of 5: wat is het verschil?
Dit is veruit de meest gestelde vraag over zorgprofielen. Het verschil zit niet in hoeveel zorg je nodig hebt, maar in wát er aan de hand is.
Bij een VV4 gaat het om beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging: iemand die niet meer zelfstandig kan wonen, maar bij wie het vooral om lichamelijke verzorging draait. Bij een VV5 gaat het om beschermd wonen met intensieve dementiezorg.5 Dat woord dementiezorg is bepalend. Is er sprake van gevorderde dementie waarbij iemand dag en nacht toezicht nodig heeft, dan past een 5 beter dan een 4.
Datzelfde onderscheid loopt door naar boven. Een VV6 gaat over intensieve verzorging en verpleging, dus zwaardere lichamelijke zorg, terwijl een VV7 de nadruk legt op begeleiding, wat vaak samenhangt met gedragsproblemen.5
Gaat iemand met een VV4 achteruit en komt dementie op de voorgrond te staan? Dan hoeft het CIZ voor de overstap naar VV5 of VV6 niet opnieuw langs te komen: voor die specifieke wijzigingen mag het besluit zonder persoonlijk onderzoek worden genomen.5 Dat scheelt tijd op een moment dat je die niet hebt.
Wat betekent je zorgprofiel in de praktijk?
Je zorgprofiel zegt welk soort zorg je krijgt. Het zegt niet hoeveel uur zorg je krijgt: dat bepaalt het zorgkantoor in overleg met jou.3 Dat verrast mensen soms, want het profiel voelt als een toezegging terwijl het eigenlijk een kader is.
Wat het profiel wel bepaalt, is waar je terechtkunt. De dominante grondslag en het bijbehorende profiel bepalen mede in wat voor soort zorginstelling je kunt wonen of van welke organisatie je zorg kunt krijgen.3 Niet elk verpleeghuis of woonzorgcentrum werkt met alle profielen, dus het loont om daar bij het oriënteren naar te vragen.
Vervolgens kies je hoe je de zorg wilt ontvangen: in een instelling, of thuis via een volledig pakket thuis, een modulair pakket thuis of een persoonsgebonden budget. Welke opties er bij jouw profiel horen en wat de verschillen zijn, hebben we uitgewerkt in het artikel over Wlz-zorg thuis.
Voor alle Wlz-zorg betaal je een eigen bijdrage aan het CAK. Hoe die wordt berekend en welke bedragen in 2026 gelden, lees je in ons artikel over de eigen bijdrage Wlz.
Heb je meer zorg nodig dan in je profiel past, dan bestaat er meerzorg: extra budget boven op het profiel. Voorwaarde is wel dat je zorgbehoefte minimaal 25 procent hoger ligt dan wat in je profiel zit, en meerzorg is niet bij elk profiel mogelijk.5 Vraag het zorgkantoor ernaar voordat je ervan uitgaat.
Als je zorgvraag verandert of je het oneens bent
Een Wlz-indicatie is in principe blijvend, maar je situatie is dat niet. Verandert je zorgvraag, dan bespreek je eerst met het zorgkantoor welke zorg je nodig hebt. Het zorgkantoor kijkt of dat binnen je huidige zorgprofiel past. Lukt dat niet, dan vraag je bij het CIZ een nieuwe indicatie aan, waarna opnieuw wordt beoordeeld welk profiel het beste past.3
Ben je het niet eens met het indicatiebesluit zelf? Tegen een besluit van het CIZ staat bezwaar en beroep open.1 Denk daarbij aan een te laag profiel, of aan een afwijzing terwijl de situatie thuis onhoudbaar is geworden.
Zijn er sinds de aanvraag nieuwe medische gegevens bijgekomen, dan is een nieuwe aanvraag vaak praktischer dan een bezwaarprocedure: je situatie wordt dan volledig opnieuw beoordeeld, in plaats van dat er alleen naar het oude besluit wordt gekeken.
Het cijfer in je CIZ-indicatie hoort bij een zorgprofiel, en dat profiel volgt uit de grondslag: de reden waarom je zorg nodig hebt. Bij ouderenzorg draait het verschil tussen een 4 en een 5 vooral om dementie, niet om zorgzwaarte alleen. Je profiel bepaalt wat voor zorg je krijgt en waar je terechtkunt, maar niet hoeveel uur; daarover ga je in gesprek met het zorgkantoor.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een CIZ-indicatie 5?
Zorgprofiel VV5 staat officieel voor beschermd wonen met intensieve dementiezorg. Het is bedoeld voor mensen met gevorderde dementie die niet meer zelfstandig kunnen wonen en dag en nacht toezicht en begeleiding nodig hebben.
Welke indicatie heb je nodig voor een verzorgingshuis?
Voor een appartement in een modern woonzorgcentrum heb je geen CIZ-indicatie nodig; dat regel je via de woningcorporatie of gemeente. Alleen voor verblijf met Wlz-zorg, zoals in een verpleeghuis, is een CIZ-indicatie verplicht. In de praktijk gaat het dan meestal om een VV4 of hoger.
Hoe lang is een CIZ-indicatie geldig?
Een Wlz-indicatie is in principe blijvend, omdat het om blijvende zorgbehoefte gaat. Op één profiel geldt een uitzondering: voor VV9b, herstelgerichte behandeling, is de geldigheidsduur maximaal zes maanden.
Bepaalt mijn zorgprofiel hoeveel uur zorg ik krijg?
Nee. In je zorgprofiel staat welke soort zorg je nodig hebt, niet het aantal uren. Hoeveel zorg je precies krijgt, bepaalt het zorgkantoor in overleg met jou.
Kan ik met mijn Wmo-indicatie ook Wlz-zorg krijgen?
Nee, het zijn twee losse stelsels met eigen beoordelaars en eigen criteria. Je gemeente geeft een Wmo-beschikking af, het CIZ een Wlz-indicatie; de een telt formeel niet mee bij de ander. Wel is de grens tussen beide ontstaan doordat de lichtste zorgprofielen (VV1 tot en met VV3) zijn geschrapt en die zorg naar de gemeente en zorgverzekeraar is verhuisd.
Kan ik bezwaar maken tegen mijn CIZ-indicatie?
Ja, tegen het indicatiebesluit van het CIZ staat bezwaar en beroep open. Heb je nieuwe medische gegevens, dan kan een nieuwe aanvraag praktischer zijn dan een bezwaarprocedure, omdat je situatie dan volledig opnieuw wordt beoordeeld.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden op basis van officiële informatie van Zorginstituut Nederland, het ministerie van VWS, de Rijksoverheid en de Regeling langdurige zorg. De omschrijvingen van zorgprofielen zijn vereenvoudigd weergegeven; de volledige, wettelijke omschrijvingen staan in bijlage A van de Regeling langdurige zorg. Welk profiel in jouw situatie past, beoordeelt uitsluitend het CIZ. Twijfel je over jouw situatie? Neem contact op met het CIZ, je zorgkantoor of Het Juiste Loket. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
- Zorginstituut Nederland. Toegang tot Wlz-zorg. Geraadpleegd augustus 2026.
- Rijksoverheid.nl. Waar kan ik een Wlz-indicatie aanvragen voor langdurige zorg? Geraadpleegd augustus 2026.
- Regelhulp (Ministerie van VWS). Zorg vanuit de Wlz (het zorgprofiel). Geraadpleegd augustus 2026.
- Regelhulp (Ministerie van VWS). Wlz-zorg: voor wie. Geraadpleegd augustus 2026.
- Regeling langdurige zorg. Geldend van 30 mei 2026. Geraadpleegd augustus 2026.
- Staatssecretaris van VWS. Kamerstuk 29389 nr. 89, Vergrijzing en het integrale ouderenbeleid, 8 april 2015. Geraadpleegd augustus 2026.
Gepubliceerd op 20 augustus 2026. Laatste review op 4 september 2026, 20:39 door Alex
