Een veranderende menstruatie, plotselinge warmteaanvallen en nachtzweten kunnen wijzen op de overgang. Maar vermoeidheid, hartkloppingen of vergeetachtigheid bewijzen op zichzelf niet dat je hormonen de oorzaak zijn. Herkenning helpt om klachten te bespreken; bij sommige signalen is het belangrijk om meteen hulp te zoeken.
- Een combinatie van cyclusverandering en opvliegers kan passen bij de overgang.
- Slaap, stemming en vaginale klachten kunnen tegelijk veranderen.
- Niet-specifieke klachten, zoals hartkloppingen of tintelingen, verdienen aandacht voor andere oorzaken.
- Bloedverlies na een jaar zonder menstruatie moet altijd worden beoordeeld.
De eerste signalen
Je kunt merken dat er meer of minder tijd tussen menstruaties zit. Ook de duur en hoeveelheid bloedverlies kunnen veranderen. Opvliegers of nachtzweten kunnen daarbij optreden. Er is geen vaste volgorde waarin iedereen klachten krijgt.1
Deze veranderingen kunnen ontstaan terwijl je nog ongesteld wordt. In de uitleg over perimenopauze lees je hoe je je cyclus en fase beoordeelt. Een losse klacht of online symptoomscore stelt geen diagnose.
Lichamelijke klachten in overzicht
| Klacht of verandering | Wat kun je herkennen? | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Menstruatie | Meer of minder tijd tussen bloedingen; meer of minder bloed. | Hevig of onverwacht bloedverlies apart bespreken. |
| Opvliegers of nachtzweten | Plots warm worden, roodheid of zweten, soms gevolgd door rillen. | Warmteaanvallen kunnen je slaap en dagelijkse activiteiten hinderen. |
| Slaap en vermoeidheid | Wakker worden, slecht doorslapen of overdag minder energie. | Slaaptekort kan meespelen; veel bloedverlies kan ook bloedarmoede geven. |
| Vagina en seks | Droogheid, jeuk, irritatie of pijn bij penetratie. | Bij aanhoudende pijn of twijfel over de oorzaak hulp vragen. |
| Plassen | Vaker aandrang, urineverlies of klachten die op blaasontsteking lijken. | Een branderig gevoel niet automatisch aan de overgang toeschrijven. |
Zie je niet de hele tabel op je mobiel? Swipe dan naar links.
Lees meer per klacht bij slecht slapen tijdens de overgang, vermoeidheid en vaginale droogheid.2
Opvliegers en nachtzweten herkennen
Een opvlieger is een plotselinge warmteaanval, vaak in je gezicht, hals of borst. Je kunt rood worden en zweten; na afloop kun je rillen. Meestal duurt de aanval enkele minuten. Als dit ’s nachts gebeurt, kan het je wakker maken.3
Het moment en de hinder zijn nuttig om bij te houden. Word je vaak wakker, moet je kleding wisselen of stop je met wat je doet? Dat vertelt de huisarts meer dan alleen “ik heb het soms warm”. Voor aanpak en behandelopties kun je verder bij opvliegers verminderen.
Stemming, concentratie en geheugen
Slecht slapen kan ervoor zorgen dat je moe, sneller boos of somber wordt. Ook concentreren en onthouden kunnen lastiger voelen. Vrouwen melden daarnaast angst, geheugenproblemen en spier- of gewrichtspijn. Hoeveel daarvan rechtstreeks door de overgang komt, is niet altijd duidelijk; leeftijd en andere veranderingen in je leven kunnen meespelen.1
Aanhoudende somberheid of angst hoort niet vanzelf bij iets wat je moet accepteren. Beschrijf of je nog plezier hebt in gewone activiteiten en wat je niet meer lukt. Bespreek klachten die blijven bestaan of je functioneren beïnvloeden met je huisarts.
Minder bekende klachten en andere oorzaken
Ook gewichtstoename, hoofdpijn, gevoelige borsten, veranderingen van huid of haar en minder zin in seks worden rondom de overgang gemeld. Ze geven op zichzelf geen zekerheid over de oorzaak. Minder zin kan bijvoorbeeld samenhangen met pijn bij seks, vermoeidheid of de relatie.2
Wil je een verandering in gewicht aanpakken? Lees over afvallen in de overgang.
Hartkloppingen en duizeligheid
Je kunt je hart voelen bonzen of overslaan. De overgang is één mogelijke aanleiding, maar ook koffie, stress, medicijnen, bloedarmoede, schildklierproblemen of een hartritmestoornis kunnen een rol spelen. Bespreek nieuwe of terugkerende hartkloppingen met je huisarts; het samenvallen met een opvlieger sluit andere oorzaken niet uit.4
Tintelingen, stijfheid en pijn
Tintelingen zijn geen betrouwbaar kenmerk waarmee je de overgang vaststelt. Dat geldt ook voor nieuwe gewrichtspijn. Laat aanhoudende of toenemende klachten beoordelen. Plotselinge uitval, zoals een arm niet goed kunnen bewegen, hoort bij de acute signalen hieronder.5
Wanneer een afspraak of direct hulp?
Maak een afspraak als klachten je dagelijks leven verstoren, bij hevig of onverwacht bloedverlies, bij een vermoedelijke overgang vóór je 40e of bij aanhoudende somberheid en angst. Je hoeft niet te wachten tot klachten ondraaglijk zijn.6
Bloedverlies na een jaar zonder menstruatie moet altijd worden beoordeeld, ook bij weinig bloed of alleen roze of bruin slijm.7
Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij hartkloppingen met druk of pijn op de borst, moeilijk ademen, het gevoel dat je flauwvalt of verwardheid. Bel ook bij een plots ander hartritme dat niet overgaat terwijl je rustig zit.4
Bel direct 112 bij plotselinge uitval, zoals een scheve mond, niet goed kunnen praten of een arm of been niet goed kunnen bewegen. Schrijf zulke klachten niet toe aan hormonen, ook niet als ze weer verdwijnen.5
Je klachten beschrijven
Noteer wanneer de klacht begon, hoe lang die duurt en hoe vaak ze voorkomt. Voeg het verband met menstruatie, slaap of activiteiten toe en vermeld je medicijnen en anticonceptie. Beschrijf de hinder concreet: “Ik werd vier nachten wakker en kon overdag mijn werk niet goed doen” is duidelijker dan “mijn hormonen zijn uit balans”. Een patroon helpt bij onderzoek.
Zoek je praktische verkoeling of ondersteuning van comfort?
Bekijk hulpmiddelen bij de overgang →
De keuzehulp laat zien welk soort hulpmiddel bij je klacht past en wat je ervan kunt verwachten.
Herken je een patroon, gebruik dat dan om je klacht gericht te bespreken. Voor een overzicht van mogelijkheden ga je naar wat je kunt doen bij de overgang. Bij de acute signalen hierboven gaat hulp zoeken voor op verder lezen of iets kopen.
Veelgestelde vragen
Kunnen klachten na de laatste menstruatie blijven bestaan?
Ja. Het einde van je menstruaties betekent niet dat alle klachten stoppen. Het verloop verschilt per klacht; bijvoorbeeld vaginale droogheid kan ook daarna aanwezig blijven.8
Kun je de overgang herkennen als je de pil of een hormoonspiraal gebruikt?
Dat kan moeilijker zijn doordat hormonale anticonceptie je bloedingen beïnvloedt. Bespreek je klachten en het gebruikte middel met je huisarts; weinig of geen bloedverlies geeft dan geen zekere fasebepaling.2
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of erkende zorgverlener. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
- De Gynaecoloog — Klachten van de overgang
- NHS — Symptoms of menopause and perimenopause
- Thuisarts — Hormoontherapie tegen opvliegers
- Thuisarts — Hartkloppingen
- Thuisarts — Een beroerte herkennen
- Thuisarts — Ik ben in de overgang
- Thuisarts — Bloedverlies na 1 jaar niet ongesteld
- Thuisarts — Vaginale klachten door de overgang
Gepubliceerd op 20 december 2025. Laatste review op 17 oktober 2026, 12:13 door Alex
