Energy drinks beloven een snelle energieboost, maar de realiteit is minder rooskleurig. Zijn die energy drinks wel gezond? Met hoge doses cafeïne en suiker is het antwoord: nee, energiedrank is niet gezond. We herhalen het nog maar een keer: energy drinks zijn NIET gezond. Maar waarom eigenlijk niet?
Wat zijn energy drinks?
Energy drinks zijn frisdranken met een hoge concentratie cafeïne, suiker en andere stimulerende stoffen. Populaire merken zoals Red Bull, Monster, Burn en Rockstar worden gepromoot als middel voor meer energie, betere focus en verhoogde prestaties. De realiteit is dat het vooral frisdrank met veel cafeïne is.
De drankjes werden in de jaren negentig populair en zijn sindsdien enorm gegroeid. Vooral onder jongeren zijn ze razend populair, ondanks groeiende bezorgdheid van medische experts. In Nederland drinkt ongeveer 20 procent van de jongeren tussen 13 en 18 jaar regelmatig energiedrank.
Energy drinks worden verkocht in blikjes van 250 ml tot 500 ml. Sommige supermarkten hebben de halve-liter-blikken inmiddels uit de schappen gehaald vanwege gezondheidsrisico's. Toch blijven ze breed beschikbaar, inclusief bij discounters en tankstations.
Wat zit er in energiedrank?
Een standaard blikje van 250 ml bevat gemiddeld 80 mg cafeïne, vergelijkbaar met een kop filterkoffie. Dat klinkt onschuldig, maar het probleem zit in de combinatie met andere stoffen en de snelheid waarmee mensen deze drankjes achterover slaan. Grotere blikken van 500 ml bevatten dus 160 mg cafeïne of meer.
Naast cafeïne bevat energiedrank veel suiker: tussen de 20 en 35 gram per 250 ml. Dat komt neer op vijf tot zeven suikerklontjes per blikje. Een halve liter kan zelfs 70 gram suiker bevatten, bijna 18 suikerklontjes. Dit overschrijdt ruimschoots de maximaal aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vrije suikers van 50 gram volgens de Wereldgezondheidsorganisatie.
Andere ingrediënten zijn taurine (een aminozuur dat van nature in het lichaam voorkomt), glucuronolacton (een koolhydraat), B-vitamines en vaak guarana of ginseng.
Over de veiligheid van deze combinatie in hoge doses is bij kinderen en jongeren weinig bekend. Uit onderzoek blijkt dat het oppeppende effect vooral komt van cafeïne en suiker, niet van de andere toegevoegde stoffen.
Mogelijke gezondheidsvoordelen van energiedrank
Er zijn nauwelijks gezondheidsvoordelen verbonden aan energy drinks. Het enige wat wetenschappelijk aangetoond is: cafeïne kan tijdelijk de alertheid verhogen en vermoeidheid tegengaan. Dit effect is vergelijkbaar met koffie, maar dan zonder de extra suiker en andere toevoegingen.
Voor sporters wordt soms gesuggereerd dat energiedrank prestaties verbetert. Voor een effect op sportprestaties heb je 3 tot 6 mg cafeïne per kilogram lichaamsgewicht nodig. Voor iemand van 70 kg is dat 210 tot 420 mg cafeïne. Dit kun je ook krijgen via koffie, zonder de nadelen van energiedrank.
Het probleem is dat energiedrank hypertoon is: het bevat zo veel suiker dat je lichaam het vocht niet goed kan opnemen. Hierdoor is het juist ongeschikt als sportdrank. Water of isotone sportdranken zijn veel effectiever voor vochtaanvulling.
Waarom energy drinks ongezond zijn
De nadelen van energiedrank overtreffen de eventuele voordelen verreweg. Het hoge suikergehalte is het eerste probleem. Dagelijks energiedrank drinken verhoogt het risico op overgewicht en diabetes type 2 aanzienlijk. Ook je tanden lijden: de combinatie van suiker en zuren tast het tandglazuur aan, wat leidt tot gaatjes en tandverderf.
Te veel cafeïne veroorzaakt hartkloppingen, verhoogde bloeddruk, onrust, angstgevoelens, hoofdpijn, trillen en duizeligheid. Bij jongeren en kinderen is het risico groter omdat hun lichaam kleiner is en hun zenuwstelsel nog in ontwikkeling. Cafeïne kan de ontwikkeling van het zenuwstelsel negatief beïnvloeden.
Slaapproblemen zijn een veelvoorkomende klacht. De cafeïne blijft lang in je systeem, waardoor je moeite hebt met inslapen. Bovendien verstoort het je slaapkwaliteit, zelfs als je wel in slaap valt. Dit creëert een vicieuze cirkel: je bent moe, drinkt meer energiedrank, en slaapt weer slechter.
Energy drinks kunnen verslavend werken. Mensen ontwikkelen een gewenning aan cafeïne en suiker, waardoor ze steeds meer nodig hebben voor hetzelfde effect. Bij stoppen kunnen ontwenningsverschijnselen optreden: hoofdpijn, vermoeidheid, prikkelbaarheid en concentratieproblemen.
Extra risico's voor specifieke groepen
Kinderen onder de 13 jaar kunnen beter helemaal geen energy drinks drinken, adviseert het Voedingscentrum. Hun zenuwstelsel is nog volop in ontwikkeling en kwetsbaarder voor cafeïne. De aanbevolen cafeïnelimiet voor kinderen is slechts 2,5 mg per kilogram lichaamsgewicht. Voor een kind van 30 kg is dat 75 mg per dag, bijna een heel blikje.
Jongeren tussen 13 en 18 jaar mogen maximaal één blikje van 250 ml per dag drinken, maar liever helemaal niet. Onderzoek van het RIVM onder 60.000 Nederlandse jongeren toont aan dat een kleine groep (1-2 procent) drie of meer blikjes per dag drinkt. Deze jongeren lopen significant risico op gezondheidsklachten.
Zwangere vrouwen kunnen beter niet meer dan 200 mg cafeïne per dag binnenkrijgen. Te veel cafeïne kan de ontwikkeling van de baby beïnvloeden, vooral de hersenontwikkeling. Ook kan de baby onrustig worden. Hetzelfde geldt voor vrouwen die borstvoeding geven.
Mensen met hartproblemen, hoge bloeddruk, diabetes of andere chronische aandoeningen moeten voorzichtig zijn met energiedrank. De combinatie van cafeïne, suiker en andere stoffen kan gevaarlijk zijn. Er zijn zelfs sterfgevallen gemeld in verband met energiedrank, vooral bij mensen met onderliggende gezondheidsproblemen.
Combinatie met alcohol is gevaarlijk
Energy drinks mixen met alcohol is extra risicovol. De cafeïne maskeert het effect van alcohol, waardoor je je nuchterder voelt dan je bent. Dit leidt ertoe dat mensen meer drinken dan ze zich realiseren. De risico's van alcoholgebruik, zoals uitdroging en verminderd reactievermogen, worden groter.
De combinatie kan leiden tot hogere alcoholspiegels in het bloed en gevaarlijke situaties. Je reageert trager, maar voelt je alert door de cafeïne. Dit is vooral gevaarlijk in het verkeer of bij andere activiteiten die concentratie vereisen.
Uit onderzoek blijkt dat jongeren die energiedrank drinken vaker alcohol en drugs gebruiken. Of energiedrank hier direct toe aanzet is niet bewezen, maar het verband is wel duidelijk aanwezig. Mogelijk zijn avontuurlijke jongeren vatbaarder voor beide.
Hoeveel energy drinks kun je drinken?
Het korte antwoord: zo min mogelijk, het liefst helemaal niet. Energy drinks passen niet in een gezond voedingspatroon. Als je toch af en toe een blikje drinkt, zijn dit de richtlijnen: onder de 13 jaar helemaal niet, tussen 13 en 18 jaar maximaal één blikje van 250 ml per dag (maar liever niet dagelijks), volwassenen maximaal twee tot drie blikjes van 250 ml per dag.
Let op dat deze limieten gelden voor mensen zonder gezondheidsproblemen. Bij hartklachten, hoge bloeddruk of gevoeligheid voor cafeïne zijn de limieten lager of moet je energiedrank helemaal vermijden. Combineer energiedrank ook niet met andere cafeïnebronnen zoals koffie of cola.
Drink energiedrank niet na 16:00 uur als je normale slaaptijden wilt behouden. De cafeïne blijft 4 tot 6 uur in je lichaam, met resteffecten tot 12 uur later. Drink ook altijd voldoende water naast energiedrank, omdat de hoge suikerconcentratie de vochtopname vertraagt.
Vergelijking met alternatieven
Koffie is een beter alternatief als je cafeïne wilt. Een kop filterkoffie bevat ongeveer evenveel cafeïne als een blikje energiedrank, maar zonder de suiker en andere toevoegingen. Zwarte koffie bevat zelfs bijna geen calorieën. Je kunt zelf bepalen hoeveel suiker of melk je toevoegt.
Thee, vooral groene thee, biedt ook cafeïne maar in lagere doses. Groene thee bevat bovendien antioxidanten die gezond zijn. Het effect is minder explosief dan energiedrank, maar ook minder belastend voor je lichaam.
Water blijft de beste keuze voor hydratatie. Voel je toch behoefte aan smaak? Infused water met fruit is een gezond alternatief. Voor een echte energieboost helpen voldoende slaap, regelmatige beweging en gezonde voeding meer dan welke drank dan ook.
Suikervrije energiedrank is niet per se beter. Ze bevatten nog steeds hoge doses cafeïne en vaak zoetstof fen die ook nadelen kunnen hebben. Bovendien bevatten ze zuren die je tanden aantasten. Het Voedingscentrum plaatst ook light energiedrank niet in de Schijf van Vijf.
Waar moet je op letten bij aankoop?
Als je toch energiedrank koopt, let dan op het etiket. Kies blikjes van 250 ml in plaats van 500 ml om de inname te beperken. Check het cafeïnegehalte: standaard blikjes bevatten 80 mg per 250 ml, maar sommige merken bevatten meer. Energy shots kunnen zelfs 200 mg cafeïne per klein blikje bevatten.
Let op de waarschuwing die wettelijk verplicht is: “Hoog cafeïnegehalte. Niet aanbevolen voor kinderen en vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven.” Deze staat vaak in kleine letters op de achterkant. Fabrikanten moeten ook aangeven hoeveel cafeïne het product bevat.
Vermijd energy drinks bij tankstations en discounters die vaak goedkope huismerken verkopen. Deze bevatten dezelfde problemen als duurdere merken. Sommige supermarkten zoals Aldi en Lidl verkopen geen energiedrank aan jongeren onder de 14 jaar, maar dit is geen wettelijke verplichting.
Conclusie: zijn energy drinks gezond?
Nee, energy drinks zijn niet gezond. Ze bieden nauwelijks voordelen maar wel veel nadelen. De combinatie van hoge doses cafeïne, suiker en andere stoffen maakt ze risicovol, vooral voor jongeren. Het tijdelijke gevoel van meer energie weegt niet op tegen de gezondheidsrisico's.
De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, het RIVM en het Voedingscentrum adviseren energiedrank te vermijden of alleen bij uitzondering te gebruiken. Voor kinderen en jongeren is het advies nog duidelijker: niet drinken. De ontwikkeling van hun lichaam en brein kan er schade van oplopen.
Als je behoefte hebt aan energie, zijn er betere oplossingen: voldoende slaap, regelmatige maaltijden, beweging en zo nodig een kop koffie of thee. Energy drinks zijn geen oplossing voor vermoeidheid, hooguit een zeer tijdelijke pleister op een groter probleem.
Veelgestelde vragen
Kan je verslaafd raken aan energy drinks?
Ja, je kunt verslaafd raken aan energiedrank. De cafeïne en suiker zorgen voor een gewenningseffect. Bij stoppen kunnen ontwenningsverschijnselen optreden zoals hoofdpijn, vermoeidheid en concentratieproblemen. Deze duren meestal 5 tot 10 dagen.
Zijn suikervrije energy drinks gezonder?
Nee, suikervrije energiedrank is niet gezond. Ze bevatten nog steeds hoge doses cafeïne en vaak zoetstof fen. De zuren in het drankje tasten je tanden aan. Het Voedingscentrum plaatst ook light energiedrank niet in de Schijf van Vijf.
Waarom zijn energy drinks gevaarlijk voor jongeren?
Jongeren zijn gevoeliger voor cafeïne omdat hun lichaam kleiner is en hun zenuwstelsel nog in ontwikkeling. Cafeïne kan de hersenontwikkeling negatief beïnvloeden. Ook hebben ze sneller last van hartkloppingen, angst en slaapproblemen.
Mag je energy drinks drinken tijdens het sporten?
Nee, energiedrank is ongeschikt als sportdrank. Door het hoge suikergehalte kan je lichaam het vocht niet goed opnemen. Dit verhoogt het risico op uitdroging. Water of isotone sportdranken zijn veel effectiever.
Hoeveel cafeïne mag je per dag?
Voor gezonde volwassenen is de limiet 400 mg cafeïne per dag. Dat komt neer op ongeveer vijf blikjes energiedrank van 250 ml. Voor kinderen is de limiet 2,5 mg per kilogram lichaamsgewicht. Zwangere vrouwen mogen maximaal 200 mg per dag.
Kan je doodgaan van energy drinks?
In extreme gevallen kan overdosis cafeïne dodelijk zijn, vooral bij mensen met onderliggende hartproblemen. Er zijn sterfgevallen gemeld na extreem hoge consumptie van energiedrank. Voor kinderen en mensen met gezondheidsproblemen is het risico groter.
Wat is het verschil tussen energy drinks en koffie?
Beide bevatten cafeïne, maar energiedrank bevat daarnaast veel suiker en andere stoffen. Koffie bevat bijna geen calorieën en je kunt zelf bepalen wat je toevoegt. Energy drinks worden vaak sneller achter elkaar gedronken dan koffie, waardoor je sneller te veel cafeïne binnenkrijgt.
Helpt energiedrank tegen een kater?
Nee, energiedrank helpt niet tegen een kater. De cafeïne kan je tijdelijk alerter maken, maar lost de oorzaak niet op. Water, rust en gezonde voeding zijn effectiever. De combinatie van alcohol en energiedrank is juist gevaarlijk.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid? Raadpleeg dan altijd je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener.
Voor dit artikel is informatie gebruikt van:
- RIVM – Gebruik en risico's van energiedranken bij kinderen en jongeren in Nederland. Grootschalig onderzoek onder 60.000 Nederlandse jongeren over consumptie en gezondheidsrisico's (2015). https://www.rivm.nl/publicaties/gebruik-en-risicos-van-energiedranken-bij-kinderen-en-jongeren-in-nederland
- Voedingscentrum – Energiedrank: wat zijn de bijwerkingen en effecten? Officieel advies over energiedrank en gezondheid. https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/energiedrank-wat-zijn-de-bijwerkingen-en-effecten.aspx
- Jellinek – Energy drinks: wat doet het met je, wat zijn de risico's? Uitgebreid overzicht van verslavingsrisico's en gezondheidseffecten. https://www.jellinek.nl/alcohol-drugs-gedrag/energy-drinks/
- FIT.nl – Wat zit er in energiedrank en is het echt ongezond? Analyse van ingrediënten en gezondheidsrisico's door voedingsdeskundige (mei 2023). https://www.fit.nl/voeding/energiedrank-ongezond
- Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde – Factsheet en standpunt energiedrankjes. Medisch perspectief op risico's voor jongeren. https://www.foodwatch.org/nl/onze-campagne-themas/onderwerpen/energy-drinks/
- Nederlands Tijdschrift voor Leefstijlgeneeskunde – Energiedrankjes geassocieerd met fysieke en mentale gezondheidsproblemen bij jongeren. Wetenschappelijk overzicht van Brits onderzoek onder 1,2 miljoen jongeren (januari 2024). https://www.ntvl.nl/energiedrankjes-geassocieerd-met-fysieke-en-mentale-gezondheidsproblemen-bij-jongeren/
Artikel geschreven op 18 december 2025. Laatste review op 24 december 2025, 14:12 door Alex
