Oudere vrouw kijkt door raam in woonkamer: zelfstandig thuis blijven wonen

Zo lang mogelijk thuis blijven wonen: dit heb je nodig

Zo lang mogelijk zelfstandig in je eigen huis blijven wonen. Wie wil dat nou niet? Niet alleen vanwege de vertrouwde omgeving, maar ook omdat zelfstandig wonen vrijheid en eigen regie biedt. Met de juiste aanpassingen en hulpmiddelen kan de woning worden aangepast aan veranderende behoeften.

Focus op langer zelfstandig wonen

Dat die mogelijkheden er zijn, is niet toevallig. Het overheidsbeleid is al jaren gericht op langer zelfstandig wonen: verzorgingshuizen voor mensen met een lichte zorgvraag zijn grotendeels verdwenen, en ruim negen op de tien 75-plussers woont inmiddels zelfstandig thuis. Wie het huis en de dagelijkse mobiliteit op tijd aanpast, voorkomt dat een kleine beperking uitgroeit tot een reden om toch te moeten verhuizen.

Verandering in woonbehoefte

Gedurende ons leven verandert in veel gevallen de samenstelling van ons huishouden. We wonen bijvoorbeeld eerst enige tijd alleen, daarna met een partner en vervolgens komen daar ook kinderen bij. Als die eenmaal zijn uitgevlogen, is de situatie weer anders. Je kunt ervoor kiezen om dan wat kleiner te gaan wonen, maar je kunt ook de bestaande woning toekomstbestendig maken. Denk aan een gelijkvloerse indeling, voldoende bewegingsruimte, een veilige badkamer, goede verlichting en het wegnemen van drempels. Ook handgrepen en antislipvoorzieningen kunnen helpen om dagelijkse handelingen veiliger te maken. Het is verstandig om niet pas aanpassingen te doen wanneer problemen ontstaan, maar vooruit te kijken.

In de praktijk beginnen de meeste mensen klein: een toegankelijker toilet, een instapdouche in plaats van een bad, of het weghalen van drempels tussen de kamers. Pas als lopen zelf moeilijker wordt, komt de stap naar een hulpmiddel voor buitenshuis in beeld.

Mobiliteit als onderdeel van een gelukkig leven

Plezierig wonen beperkt zich niet alleen tot alles wat zich binnenshuis afspeelt. Voor je sociale contacten is het belangrijk om je ook zonder problemen buiten de woning te kunnen begeven. Als het lopen van langere afstanden moeilijker wordt, kan een opvouwbare scootmobiel je helpen om je dagelijkse rondjes door de buurt te blijven maken. Thuis neemt zo’n hulpmiddel nauwelijks ruimte in, maar onderweg is het je redder in nood. Met de huidige kwaliteit van de batterijen in dergelijke vervoermiddelen hoef je ook niet bang te zijn dat je snel stil komt te staan.

Als lopen steeds lastiger wordt

Dat ouderdom komt met gebreken, weten we allemaal. Maar met de juiste ondersteuning kun je vaak nog veel meer dan je denkt. Wie alleen nog hele kleine stukjes kan lopen, is gebaat bij een elektrische rolstoel. Ook voor mensen die helemaal geen stap meer kunnen zetten, is het een goede oplossing. Zo blijf je mobiel en kun je al jouw favoriete plekken nog steeds zelfstandig bezoeken. Vaak ben je dan intussen wel in de positie gekomen dat je hulp nodig hebt voor het huishouden, bij voorbeeld in de vorm van thuiszorg, maaltijdvoorzieningen of mantelzorg vanuit de familie. Als je dergelijke zaken op tijd goed regelt, is een gedwongen verhuizing meestal niet nodig en kun je ook tot op hoge leeftijd blijven genieten van de plek waar je al zoveel herinneringen hebt liggen.

Wat vergoedt de gemeente?

Een deel van deze hulpmiddelen kun je via de gemeente regelen, via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Kom je in aanmerking, dan geldt in 2026 voor de meeste ondersteuning een vast bedrag van maximaal 21,80 euro per maand, ongeacht je inkomen. Voor een rolstoel geldt in de meeste gemeenten zelfs helemaal geen eigen bijdrage; voor een scootmobiel meestal wel, omdat die als vervoersvoorziening wordt gezien. De gemeente onderzoekt eerst of lichtere oplossingen, zoals een rollator of hulp van je netwerk, ook volstaan, voordat een aanvraag wordt toegekend. Reken op ongeveer acht weken tussen je melding bij het Wmo-loket en de definitieve beslissing. Wil je weten hoe die aanvraag precies werkt en waar je aan moet denken? Bekijk dan onze uitgebreide uitleg over de Wmo-voorziening.

Voor- en nadelen van scootmobiel en elektrische rolstoel

Een opvouwbare scootmobiel en een elektrische rolstoel bieden allebei meer bewegingsvrijheid, maar vragen ook iets van je. Denk aan onderhoud, opladen en de ruimte die je nodig hebt om het hulpmiddel op te bergen of te vervoeren, bijvoorbeeld in de auto. Koop je zelf, dan ben je vrij in de keuze van het model, maar betaal je ook de volledige aanschafprijs. Via de gemeente kun je kiezen voor een voorziening in bruikleen of voor een persoonsgebonden budget (pgb), waarmee je zelf een leverancier en model uitzoekt binnen het toegekende budget.

Is dit iets voor jou?

Een scootmobiel is vooral geschikt voor wie nog zelfstandig kan lopen, maar moeite heeft met langere afstanden buitenshuis. Een elektrische rolstoel past beter bij wie nauwelijks nog kan lopen of structureel ondersteuning nodig heeft bij het verplaatsen. Bij ernstige balans- of concentratieproblemen is het verstandig eerst een ergotherapeut te raadplegen: die kan samen met jou bepalen welk hulpmiddel het beste aansluit, en of extra begeleiding nodig is.

Dion
Dion

Dion schrijft sinds 2021 als freelance auteur voor Gezondermeer.nl. Ze werkt vaak samen met de rest van de redactie aan artikelen over uiteenlopende gezondheidsonderwerpen.

Artikelen: 192