We smeren het op onze boterham met kaas, dopen onze frietjes erin en roeren het door de salade. Mayonaise is diepgeworteld in de Nederlandse eetcultuur. Maar zodra we bewuster gaan eten, is die romige witte saus vaak het eerste dat we schrappen. Is dat eigenlijk wel nodig? We doken in de kleine lettertjes op de achterkant van de potten. Van de Zaanse klassieker tot de hipste suikervrije varianten: wat is de gezondste mayonaise van 2026?
Het mayonaise-dilemma: calorieën vs. kwaliteit
Wanneer we zoeken naar de gezondste keuze in het schap, lopen we vaak tegen een tegenstrijdigheid aan. Wat is je doel? Wil je afvallen (minder calorieën) of wil je je lichaam voeden met pure ingrediënten (minder bewerking)?
Een traditionele mayonaise bestaat wettelijk uit minimaal 70% vet en 5% eigeel. Dat klinkt als een aanslag op je caloriebudget. Toch is vet niet de vijand. Goede vetten zijn essentieel voor de opname van vitamines en geven een langdurig verzadigd gevoel. De ‘light' varianten halen dat vet eruit, maar moeten dat compenseren om smaak en structuur te behouden. Het resultaat? Een cocktail van water, bindmiddelen, stabilisatoren en… suiker.
De grote supermarkttest: merken vergeleken
Om echt concreet te maken wat je nu in je mandje stopt bij de Albert Heijn of Jumbo, hebben we vier populaire categorieën en merken naast elkaar gelegd. We kijken naar calorieën, suikers en de kwaliteit van de olie.
1. De purist: Zaanse mayonaise
Iedereen kent de tube van Van Wijngaarden. Wat opvalt aan het etiket is de eenvoud. Het product bestaat voor 80% uit raapzaadolie. Dit is een enorm pluspunt. Raapzaadolie bevat van nature veel onverzadigde vetten en omega-3, wat gunstig is voor hart en bloedvaten.
- Oordeel: een zeer puur product met nauwelijks suiker. Wel calorierijk (ong. 740 kcal per 100g), dus doseren is key.
2. De afslanker: Remia friteslijn
Remia speelt slim in op de afvaltrend. Met slechts 5% vet bevat dit product amper calorieën (ca. 100 kcal per 100g). Maar als je het etiket omdraait, zie je de prijs die je daarvoor betaalt. Water is het hoofdingrediënt, gevolgd door een lijst aan verdikkingsmiddelen en zoetstoffen om het mondgevoel van mayonaise na te bootsen.
- Oordeel: technisch gezien de beste keuze voor snel gewichtsverlies, maar voedingskundig is het een sterk bewerkt, ‘leeg' product.
3. De middenweg: Calvé Mayo & yoghurt mayo
De standaard pot van Calvé zit vaak rond de 70% vet. Een populaire variant is de ‘Yofresh' of andere yoghurt-mayonaises. Hier is een deel van de olie vervangen door yoghurt (doorgaans magere yoghurt) en water. Het vetpercentage daalt naar zo'n 15-25%. Het nadeel? Vaak stijgt het suikergehalte aanzienlijk om het zuurtje van de yoghurt te balanceren.
- Oordeel: een prima compromis voor wie de volle variant te zwaar vindt, maar let op de verborgen suikers.
4. De nieuwe generatie: Jean Bâton & Ton's
In de schappen van AH en Jumbo zien we steeds vaker ‘premium' merken. Ton's Mayonaise is biologisch en staat bekend om zijn clean label: geen onzin toevoegingen. Jean Bâton heeft een variant die specifiek ‘Sugar Free' is, wat perfect past in een koolhydraatarm dieet.
- Oordeel: vaak de gezondste keuze qua ingrediënten, maar wel prijziger.
Vergelijkingstabel per 100 gram
| Merk / Soort | Kcal | Vet | Suiker | Hoofdingrediënt |
|---|---|---|---|---|
| Zaanse Mayonaise | 740 | 80% | 1.0 g | Raapzaadolie |
| Calvé (Standaard) | 645 | 70% | 3.6 g | Raapzaadolie, water |
| Remia Friteslijn | 96 | 5% | 3.5 g | Water |
| Jean Bâton (Sugar Free) | 716 | 78% | 0.1 g | Raapzaadolie |
Tabel: swipe naar links op mobiel voor volledige weergave
Alternatieven: beter dan mayo?
Vaak wordt mayonaise in één adem genoemd met andere smaakmakers. Maar hoe verhoudt het zich tot de rest van de koelkast?
Mayonaise vs. ketchup
Ketchup lijkt de slanke winnaar omdat het geen vet bevat. Maar pas op: een fles ketchup bestaat vaak voor een derde uit suiker. Mayonaise is vetrijk, maar stabiel voor je bloedsuikerspiegel.
Advies: Wil je afvallen? Ketchup scheelt calorieën. Wil je stabiele energie en minder suiker? Mayonaise wint.
Mayonaise vs. roomboter
Is mayonaise op brood gezonder dan boter? Verrassend genoeg: vaak wel. Roomboter bestaat uit verzadigd dierlijk vet. Een goede mayonaise (zoals Zaanse) bestaat uit onverzadigd plantaardig vet. Voor je cholesterolprofiel is dat laagje mayonaise onder je kaas zo slecht nog niet.
Zelf maken: de heilige graal
Wil je echt de gezondste optie? Maak het dan zelf. Het grote voordeel is dat je de zonnebloemolie (rijk aan omega-6, wat we al veel eten) kunt vervangen door een hoogwaardige olie. Een mix van milde olijfolie en avocado-olie is bijvoorbeeld fantastisch.
Ons 30-seconden recept:
Doe 1 heel ei, 1 tl mosterd, 1 el appelazijn en 250ml milde olie in een hoge beker. Zet de staafmixer erin, start op de bodem en trek hem langzaam omhoog. Breng op smaak met een snufje zout. Verser en puurder krijg je het niet.
Conclusie: wat is de gezondste mayonaise?
Er is geen eenduidig antwoord op wat de gezondste mayonaise is, omdat het afhangt van wat jouw lichaam nodig heeft. Zoek je puurheid en gezonde vetzuren? Dan is de klassieke Zaanse Mayonaise of de suikervrije Jean Bâton de winnaar. Wil je puur calorieën schrappen en maakt de ingrediëntenlijst je minder uit? Dan kom je bij Remia Friteslijn uit.
Ons advies? Wees niet bang voor vet. Een eetlepel goede, vette mayonaise verzadigt beter dan drie lepels waterige saus met suiker. Geniet ervan, maar met mate.
Veelgestelde vragen
Welke mayonaise past het beste bij een koolhydraatarm dieet?
Bij een keto- of koolhydraatarm dieet wil je vetten hoog houden en suikers laag. Kies voor een volvette mayonaise zoals Zaanse, Ton's of Jean Bâton. Vermijd ‘yoghurt'-varianten en dressings, daar zijn vaak suikers aan toegevoegd.
Kan ik mayonaise eten als ik een hoog cholesterol heb?
Ja, mits je kiest voor een variant op basis van onverzadigde vetten zoals raapzaadolie of sojaolie. Deze vetten kunnen zelfs bijdragen aan een gezond cholesterolgehalte, in tegenstelling tot de verzadigde vetten in roomboter of harde margarine.
Is mayonaise gezond?
Dit is een van de meest gestelde vragen (zoekvolume: 210). Het antwoord is ja en nee. Mayonaise is gezond omdat het rijk is aan onverzadigde vetten (zeker als het gemaakt is van raapzaadolie) en vitamine E. Het wordt pas ongezond als je er te veel van eet vanwege het hoge aantal calorieën, of als je kiest voor sterk bewerkte varianten met toegevoegde suikers.
Welke mayonaise is het gezondst?
Als we kijken naar de puurste ingrediënten, dan scoort Zaanse mayonaise hoog omdat deze voor 80% uit raapzaadolie bestaat en nauwelijks suiker bevat. Ook biologische merken zoals Ton's en de suikervrije varianten van Jean Bâton zijn zeer gezonde keuzes uit de supermarkt.
Is mayonaise gezonder dan boter?
Veel mensen vragen zich af of ze beter mayonaise of boter op hun brood kunnen smeren. Mayonaise bevat voornamelijk onverzadigde vetten (goed voor je cholesterol), terwijl roomboter veel verzadigd vet bevat. Voor je hart en bloedvaten is een dun laagje goede mayonaise daarom vaak een gezondere keuze dan roomboter.
Waarom is mayonaise ongezond?
Mayonaise wordt als ongezond gezien vanwege de hoge caloriedichtheid (ca. 700 kcal per 100 gram). Eet je er ongemerkt veel van, dan kan dit leiden tot overgewicht. Daarnaast bevatten goedkopere ‘fritessaus'-varianten vaak onnodige toevoegingen en suikers die weinig voedingswaarde bieden.
Wat is gezonder: mayonaise of ketchup?
Dit hangt af van je dieetwens. Wil je minder calorieën? Dan wint ketchup (ca. 100 kcal). Wil je minder suiker en een stabielere bloedsuikerspiegel? Dan wint mayonaise. Ketchup bestaat namelijk vaak voor een groot deel uit suiker, terwijl echte mayonaise vetrijk maar suikerarm is.
Bronnen en achtergronden
Disclaimer: De productvergelijkingen in dit artikel zijn een momentopname van etiketten in 2026. Fabrikanten kunnen recepturen aanpassen. Controleer bij twijfel of allergieën altijd zelf de verpakking.
Gebruikte bronnen:
- Voedingscentrum – Is mayonaise ongezond?
- Consumentenbond – Testresultaten Mayonaise en Fritessaus
Artikel geschreven op 2 januari 2026. Laatste review op 21 januari 2026, 14:40 door Alex
