Hybrid closed loop-systemen hebben de behandeling van diabetes type 1 behoorlijk veranderd. Door continue glucosemonitoring te koppelen aan automatische insulinetoediening wordt de glucoseregulatie sterk verbeterd, met minder hypo's en meer gemoedsrust voor gebruikers. In Nederland zijn zes commerciële HCL-systemen beschikbaar: de MiniMed 780G, Tandem t:slim X2 met Control-IQ, Omnipod 5, mylife YpsoPump met CamAPS FX, Kaleido met DBLG1 en het Medtrum TouchCare Nano-systeem. Hoe verhouden die zich tot elkaar?
Wat is een hybrid closed loop-systeem?
Een hybrid closed loop-systeem (HCL) bestaat uit drie onderdelen: een insulinepomp, een continue glucosesensor (CGM) en een algoritme dat beide verbindt. Het algoritme analyseert voortdurend de glucosewaarden en past automatisch de insulinetoediening aan. De basale insuline wordt verhoogd, verlaagd of gestopt, afhankelijk van de gemeten en voorspelde glucosewaarden. Bij sommige systemen worden ook automatische correctieboli gegeven bij te hoge waarden.
De term ‘hybrid' verwijst naar het feit dat het systeem niet volledig autonoom werkt. Gebruikers moeten zelf koolhydraten invoeren bij maaltijden en een maaltijdbolus geven. Ook bij sport of andere activiteiten is vaak handmatige aanpassing nodig. Een volledig closed loop-systeem dat alles zelf regelt, bestaat voorlopig nog niet voor regulier gebruik.
HCL-systemen verbeteren de glucoseregulatie aanzienlijk. Onderzoek toont dat de time in range (TIR) gemiddeld 11 tot 22 procent stijgt ten opzichte van traditionele pomptherapie of meerdere dagelijkse injecties. Ook het aantal hypo's neemt af en de HbA1c-waarde daalt. Daarnaast rapporteren gebruikers minder stress, minder angst voor hypo's en betere slaapkwaliteit.
HCL-systemen in Nederland: een overzicht
In Nederland zijn momenteel zes commerciële HCL-systemen verkrijgbaar. Ze verschillen in pomptype, compatibele sensoren, algoritmewerking en minimumleeftijd. Hieronder volgt een vergelijking van de belangrijkste systemen.
Medtronic MiniMed 780G
De MiniMed 780G van Medtronic is een van de meest gebruikte HCL-systemen in Europa. Het systeem combineert de MiniMed 780G-insulinepomp met de Guardian 4- of Simplera Sync-sensor en het SmartGuard-algoritme.
Het SmartGuard-algoritme past elke vijf minuten de basale insulinetoediening aan. Bijzonder is dat het systeem ook automatische correctieboli kan geven bij te hoge glucosewaarden, zonder tussenkomst van de gebruiker. Dit maakt de 780G tot een relatief agressief corrigerend systeem. In studies behaalt de 780G gemiddeld de hoogste TIR-verbetering van alle commerciële systemen: rond 21,6 procent boven standaardtherapie.
De streefwaarde is instelbaar tot minimaal 5,5 mmol/l, de laagste van alle commerciële systemen. Dit is gunstig voor gebruikers die strakke glucosecontrole nastreven. De pomp heeft een reservoircapaciteit van 180 of 300 eenheden en werkt met een afkoppelbare infusieslang. De 780G is waterdicht en geschikt voor kinderen vanaf 2 jaar.
Een nadeel is dat het systeem uitsluitend werkt met Medtronic-sensoren. De Guardian 4 heeft een draagtijd van 7 dagen en vereist minimaal één kalibratie bij de start. De nieuwere Simplera Sync is fabrieksgekalibreerd en eveneens 7 dagen draagbaar.
Tandem t:slim X2 met Control-IQ
De Tandem t:slim X2 met Control-IQ is een slank ontworpen systeem met kleurentouchscreen. Het Control-IQ-algoritme voorspelt glucosewaarden 30 minuten vooruit en past de basale insuline aan om hypo's te voorkomen. Bij voorspelde hoge waarden kan het systeem automatisch een correctiebolus geven, maximaal één per uur.
Control-IQ biedt een slaap- en sportmodus. In slaapmodus worden de streefwaarden strakker aangehouden (6,1 tot 6,7 mmol/l), terwijl de sportmodus een hoger streefbereik aanhoudt om hypo's tijdens inspanning te voorkomen.
De t:slim X2 werkt met de Dexcom G6 of G7-sensor. Een voordeel van Dexcom-sensoren is de fabriekskalibratie en de ruime compatibiliteit met andere systemen. De pomp heeft een reservoir van 300 eenheden, een oplaadbare batterij en is waterbestendig tot 0,9 meter diepte gedurende 30 minuten. Het systeem is goedgekeurd voor kinderen vanaf 6 jaar.
Een bijzonderheid van Tandem is dat software-updates draadloos kunnen worden geïnstalleerd, zonder dat een nieuwe pomp nodig is. Dit maakt het systeem toekomstbestendig.
Omnipod 5
De Omnipod 5 is het enige slangloze HCL-systeem dat commercieel verkrijgbaar is. De Pod is een wegwerp-patchpomp die direct op de huid wordt geplakt en na maximaal 72 uur wordt vervangen. Het ontbreken van slangetjes maakt de Omnipod populair bij mensen die een discreet systeem willen.
Het Smart Adjust-algoritme past de insulinetoediening elke vijf minuten aan op basis van CGM-waarden. De Omnipod 5 werkt met de Dexcom G6, Dexcom G7 of FreeStyle Libre 2 Plus-sensor. Dit maakt het een van de meest flexibele systemen qua sensorkeuze.
De Pod heeft een reservoircapaciteit van 200 eenheden en is waterdicht tot 7,6 meter diepte gedurende 60 minuten. Het systeem wordt bediend via een aparte controller (handheld) die lijkt op een smartphone. Het algoritme bevindt zich in de Pod zelf, waardoor sensor en Pod rechtstreeks communiceren, ook zonder de controller in de buurt.
De Omnipod 5 is goedgekeurd voor kinderen vanaf 2 jaar. In Nederland is de beschikbaarheid vooralsnog beperkt: het systeem wordt momenteel alleen vergoed door zorgverzekeraar Menzis voor klanten die hun hulpmiddelen via Mediq ontvangen.
mylife YpsoPump met CamAPS FX (mylife Loop)
Het mylife Loop-systeem combineert de mylife YpsoPump-insulinepomp met het CamAPS FX-algoritme, ontwikkeld aan de Universiteit van Cambridge. Dit systeem onderscheidt zich door een zelflerend algoritme dat zich aanpast aan het individuele insulinegebruik van de gebruiker.
Het CamAPS FX-algoritme past de insulinetoediening elke 8 tot 12 minuten aan. Een uniek kenmerk is de flexibel instelbare streefwaarde, van 4,4 tot 11,1 mmol/l. Gebruikers kunnen ook verschillende streefwaarden programmeren voor verschillende momenten van de dag. Standaard stuurt het systeem op een glucosedoel van 5,8 mmol/l.
De YpsoPump is een compacte pomp die volledig via een smartphone-app wordt bediend (Android en iOS). Het systeem werkt met voorgevulde insulineampullen, wat het vullen vereenvoudigt. De pomp werkt met de Dexcom G6 of FreeStyle Libre 3 (Plus)-sensor.
Een belangrijk voordeel van CamAPS FX is dat het als enige HCL-systeem officieel is goedgekeurd voor gebruik tijdens de zwangerschap. Het algoritme is geschikt voor kinderen vanaf 1 jaar. Ypsomed biedt een ervaringsperiode van 90 dagen aan, waarbinnen gebruikers kunnen overstappen naar een ander systeem als mylife Loop niet bevalt.
Kaleido met Diabeloop DBLG1
De Kaleido is een kleurrijke semi-patchpomp van het Nederlandse bedrijf ViCentra. In combinatie met het DBLG1-algoritme van Diabeloop en de Dexcom G6-sensor vormt het een HCL-systeem dat sinds eind 2023 in Nederland verkrijgbaar is.
De Kaleido-pomp weegt slechts 19 gram en is met 5 x 3,5 x 1,2 centimeter een van de kleinste insulinepompen op de markt. Het systeem bestaat uit twee herbruikbare, oplaadbare pompjes die tot vier jaar meegaan. De cartridge heeft een capaciteit van 200 eenheden en de pomp kan met een korte (5 cm) of lange (30 cm) infusieslang worden gebruikt. Hierdoor is de pomp zowel als patch te dragen als in de broekzak.
Het DBLG1-algoritme is zelflerend en vraagt bij de start slechts vier parameters. Elke vijf minuten analyseert het algoritme de sensordata en past de insulinetoediening aan. Een bijzondere functie is de instelbare ‘agressiviteit': gebruikers kunnen bepalen hoe snel en krachtig het algoritme naar het glucosedoel toe corrigeert. Ook biedt het systeem een fysieke activiteitsmodus met 29 vooraf ingestelde sportactiviteiten.
De data worden automatisch naar de cloud (YourLoops) geüpload, waardoor gebruiker en zorgverlener 24/7 toegang hebben tot de gegevens. Het Kaleido-systeem is momenteel alleen beschikbaar voor volwassenen vanaf 18 jaar.
Medtrum TouchCare Nano
Het Medtrum TouchCare Nano-systeem is sinds februari 2025 beschikbaar in Nederland. Het is een slangloos systeem dat als enige zowel de pomp als de CGM-sensor van dezelfde fabrikant combineert.
De TouchCare Nano-patchpomp is de kleinste en lichtste slangloze pomp op de markt, met een gewicht van slechts 12,5 gram. Er zijn twee varianten: een met 200 eenheden capaciteit en een met 300 eenheden. De pomp is waterdicht tot 2,5 meter diepte gedurende een uur.
Het systeem werkt met de TouchCare Nano CGM-sensor, die tot 14 dagen draagbaar is en elke 2 minuten glucosewaarden meet. In de Auto Mode past het algoritme de insulinetoediening automatisch aan. Een bijzondere functie is de automatische maaltijdverwerking, die bedoeld is om het koolhydraten tellen te vereenvoudigen.
Het TouchCare Nano-systeem is bedienbaar via een smartphone-app of een meegeleverde handheld. In Nederland is het systeem momenteel alleen beschikbaar voor mensen die verzekerd zijn bij Menzis en hun hulpmiddelen via Mediq ontvangen.
Glucosesensoren voor HCL
De keuze voor een HCL-systeem wordt mede bepaald door de compatibele glucosesensor. De belangrijkste sensoren voor HCL-systemen zijn:
- De Dexcom G6 is een veelgebruikte sensor met een draagtijd van 10 dagen. Kalibreren is niet verplicht maar optioneel. De sensor communiceert elke 5 minuten met de pomp en heeft een opwarmtijd van 2 uur. De G6 werkt met Control-IQ, CamAPS FX, DBLG1 en Omnipod 5.
- De Dexcom G7 is de nieuwere versie met een kleinere vormfactor en een opwarmtijd van slechts 30 minuten. De draagtijd is 10 dagen plus 12 uur uitlooptijd. De G7 werkt momenteel met Control-IQ en Omnipod 5.
- De FreeStyle Libre 3 (Plus) is een compacte sensor die elke minuut glucosewaarden meet. De draagtijd bedraagt 14 tot 15 dagen. Kalibratie is niet mogelijk. De Libre 3 werkt met CamAPS FX, de Libre 2 Plus met Omnipod 5.
- De Medtronic Guardian 4 en Simplera Sync werken uitsluitend met het MiniMed 780G-systeem. De Guardian 4 heeft een draagtijd van 7 dagen en vereist minimaal één startkalibratie. De Simplera Sync is fabrieksgekalibreerd.
- De TouchCare Nano CGM is alleen compatibel met het Medtrum-systeem en heeft een draagtijd tot 14 dagen.
Effectiviteit: wat zeggen de onderzoeken?
Een uitgebreide meta-analyse uit 2024, gepubliceerd in Diabetes/Metabolism Research and Reviews, vergeleek de effectiviteit van verschillende HCL-systemen. De MiniMed 780G behaalde de grootste verbetering in time in range ten opzichte van standaardtherapie: gemiddeld 21,6 procent meer tijd binnen het streefbereik. Control-IQ kwam uit op 16,5 procent verbetering, de MiniMed 670G op 14,1 procent, CamAPS FX op 12,6 procent en DBLG1 op 10,9 procent.
Bij het verminderen van hypo's presteerden de systemen vergelijkbaar, met DBLG1 als beste: 3,7 procent minder tijd onder bereik vergeleken met standaardtherapie. De MiniMed 780G scoorde 2,8 procent en Control-IQ 2,5 procent.
Een Britse real-world studie bij 251 kinderen en jongeren liet na 12 maanden HCL-gebruik significante verbeteringen zien in HbA1c, TIR en kwaliteit van leven bij alle onderzochte systemen (Control-IQ, MiniMed 780G en CamAPS FX). Er werden geen significante verschillen gevonden tussen de drie systemen in deze praktijkstudie.
De conclusie uit het beschikbare onderzoek: alle HCL-systemen verbeteren de glucoseregulatie en zijn veilig. Hoewel er statistisch significante verschillen zijn in gemiddelde TIR-verbetering, hangen de individuele resultaten sterk af van de gebruiker, de uitgangssituatie en de mate waarin het systeem consequent wordt gebruikt.
Hoe kies je een HCL-systeem?
De keuze voor een HCL-systeem is persoonlijk en hangt af van verschillende factoren. Wie een slangloos systeem wil, komt uit bij de Omnipod 5 of Medtrum TouchCare Nano. Wie flexibiliteit in sensorkeuze belangrijk vindt, is aangewezen op de Omnipod 5 (drie sensoropties) of mylife Loop. Voor zwangere vrouwen is CamAPS FX het enige officieel goedgekeurde systeem.
De minimumleeftijd verschilt: CamAPS FX mag vanaf 1 jaar, de MiniMed 780G en Omnipod 5 vanaf 2 jaar, Control-IQ vanaf 6 jaar en het Kaleido-systeem uitsluitend bij volwassenen. Wie een strak glucosedoel nastreeft, vindt bij de MiniMed 780G de laagste instelbare streefwaarde (5,5 mmol/l).
De vergoeding speelt eveneens mee. Niet alle systemen worden door alle zorgverzekeraars vergoed, en de voorwaarden voor sensorvergoeding zijn strikt. Bespreek de mogelijkheden met je diabetesteam en informeer bij je zorgverzekeraar naar de actuele vergoedingsregels.
Tot slot is het verstandig om een Diabetes TechLab van de Diabetesvereniging Nederland te bezoeken, waar je de verschillende systemen in het echt kunt bekijken en spreken met ervaringsdeskundigen.
Veelgestelde vragen over HCL-systemen
Wat kost een HCL-systeem?
De kosten van een HCL-systeem kunnen oplopen tot enkele duizenden euro's per jaar. In Nederland worden HCL-systemen vergoed vanuit de basisverzekering, mits je voldoet aan de criteria voor continue glucosemonitoring. Niet alle combinaties van pompen en sensoren worden door alle verzekeraars vergoed. Informeer bij je zorgverzekeraar naar de actuele vergoedingsregels en eventuele machtigingseisen.
Wie komt in aanmerking voor een HCL-systeem?
Om voor een HCL-systeem in aanmerking te komen, moet je eerst voldoen aan de criteria voor vergoeding van een CGM-sensor. Die criteria zijn momenteel strikt en omvatten onder meer frequente hypo's, hypo-onawareness, zwangerschap(swens) of onvoldoende glucoseregulatie ondanks intensieve behandeling. Je diabetesteam kan beoordelen of je aan de voorwaarden voldoet en een aanvraag indienen.
Hoeveel verbetert mijn glucoseregulatie met een HCL?
Onderzoek toont dat de time in range (TIR) gemiddeld met 10 tot 22 procent verbetert ten opzichte van traditionele pomptherapie of meerdere dagelijkse injecties. Ook daalt het HbA1c gemiddeld met 0,3 tot 0,5 procentpunt. De individuele resultaten variëren sterk en hangen af van je uitgangssituatie, hoe consequent je het systeem gebruikt en hoe goed je maaltijdboli inschat.
Moet ik nog steeds koolhydraten tellen met een HCL?
Ja. Alle huidige HCL-systemen zijn ‘hybrid', wat betekent dat je zelf maaltijdboli moet geven. Je voert de geschatte koolhydraten in en het systeem berekent de bolus. Hoe nauwkeuriger je koolhydraten inschat, hoe beter het systeem kan werken. Sommige systemen, zoals CamAPS FX, leren van je maaltijdpatronen en passen hun berekeningen aan.
Kan ik met een HCL-systeem sporten en zwemmen?
Ja, maar dit vraagt om aanpassing. De meeste HCL-systemen hebben een sportmodus die een hogere glucosestreefwaarde aanhoudt om hypo's tijdens inspanning te voorkomen. Activeer deze modus ruim voor het sporten. Voor zwemmen zijn de Omnipod 5 (waterdicht tot 7,6 meter) en Medtrum TouchCare Nano (tot 2,5 meter) het best geschikt. De MiniMed 780G en t:slim X2 zijn waterbestendig maar niet bedoeld voor langdurig onderdompelen.
Wat gebeurt er als de sensor geen signaal meer geeft?
Zonder sensordata kan het algoritme geen insuline aanpassen. De meeste systemen schakelen na 20 tot 60 minuten over naar een veiligheidsmodus met vooraf ingestelde basaalstanden. Je ontvangt een waarschuwing en moet eventueel handmatig bijsturen totdat de sensorverbinding is hersteld. Houd daarom altijd de mogelijkheid achter de hand om met vingerprikken te meten.
Is een HCL-systeem geschikt voor kinderen?
Ja, de meeste systemen zijn goedgekeurd voor kinderen. CamAPS FX mag vanaf 1 jaar, de MiniMed 780G en Omnipod 5 vanaf 2 jaar, en Control-IQ vanaf 6 jaar. Het Kaleido-systeem is momenteel alleen beschikbaar voor volwassenen. Bij jonge kinderen is de ondersteuning van ouders of verzorgers essentieel voor succesvol gebruik.
Kan ik overstappen van het ene naar het andere systeem?
Overstappen is mogelijk, maar vraagt om overleg met je diabetesteam. De timing hangt af van garantieperiodes van pompen (doorgaans vier jaar) en contractuele afspraken met leveranciers. Tijdens de 4-jaarsperiode is switchen lastig of zelfs niet mogelijk.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie over hybrid closed loop-systemen voor diabetes type 1. Het vervangt geen medisch advies. Bespreek de keuze voor een HCL-systeem altijd met je diabetesteam, dat rekening kan houden met jouw persoonlijke situatie, behandeldoelen en vergoedingsmogelijkheden.
Gebruikte bronnen:
- Diabetesvereniging Nederland. Keuzehulp Hybrid Closed Loop systeem. dvn.nl
- Di Molfetta S, et al. Efficacy and Safety of Different Hybrid Closed Loop Systems for Automated Insulin Delivery in People With Type 1 Diabetes: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Diabetes/Metabolism Research and Reviews. 2024
- Ng SM, et al. Long-term assessment of the NHS hybrid closed-loop real-world study on glycaemic outcomes, time-in-range, and quality of life in children and young people with type 1 diabetes. BMC Medicine. 2024;22:175
- Leelarathna L, et al. A Systematic Review of Commercial Hybrid Closed-Loop Automated Insulin Delivery Systems. Diabetes Therapy. 2023;14:779-802
- Geneesmiddelenbulletin. Hybrid Closed Loop systemen bij kinderen met diabetes mellitus type 1. Gebu. 2025;59(5)
- Medtronic. MiniMed 780G-systeem productinformatie. medtronic-diabetes.com
- Tandem Diabetes Care. Control-IQ technologie. tandemdiabetes.com
- Insulet. Omnipod 5 productinformatie. omnipod.com
- Ypsomed/CamDiab. mylife Loop met CamAPS FX. mylife-diabetescare.com
- Diabeloop. DBLG1 systeem. diabeloop.com
- Medtrum. TouchCare Nano systeem. medtrum.nl
- Diabetes Fonds. Informatie over diabetes type 1. diabetesfonds.nl
Gepubliceerd op 10 december 2025. Laatste review op 20 februari 2026, 19:28 door Alex
