Je menstruatie wordt onregelmatig, je slaapt slechter en soms breekt het zweet je zomaar uit. Is dit het begin van de overgang? Veel vrouwen grijpen in deze fase naar zekerheid in de vorm van een menopauze test. Deze testen, gewoon verkrijgbaar bij de drogist, beloven binnen enkele minuten antwoord. Maar is zo’n menopauze test betrouwbaar? In dit artikel duiken we in de werking van en de ervaringen met de menopauze thuistest.
Hoe werkt een menopauze (FSH) test?
Om te begrijpen wat een menopauze test doet, moeten we eerst kijken naar wat er in je lichaam gebeurt tijdens de overgang. De test meet namelijk niet direct of je ‘in de overgang' bent, maar meet de hoeveelheid FSH (Follikel Stimulerend Hormoon) in je urine.
FSH is het hormoon dat door je hersenen (de hypofyse) wordt aangemaakt om je eierstokken aan te sporen een eitje te laten rijpen. Zolang je eierstokken goed functioneren en er voldoende eicellen zijn, is er relatief weinig FSH nodig om dit proces in gang te zetten.
Waarom stijgt FSH tijdens de overgang?
Naarmate je ouder wordt en de eicelvoorraad afneemt, moeten je hersenen harder werken om de eierstokken tot actie te manen. Je kunt het vergelijken met een gaspedaal dat je steeds dieper moet intrappen om dezelfde snelheid te behouden. Je lichaam gaat steeds meer FSH produceren in een poging de eisprong toch nog op gang te krijgen.
Een menopauze test werkt vergelijkbaar met een zwangerschapstest: je plast over een staafje en de test reageert als de concentratie FSH boven een bepaalde grens komt (meestal 25 mIU/ml). Is de streep donker genoeg? Dan is je FSH-waarde verhoogd, wat kan duiden op de (naderende) menopauze.
Wanneer een menopauze test doen?
De meeste vrouwen overwegen een test te kopen wanneer ze de eerste symptomen van de overgang opmerken. Het is belangrijk om te weten dat het moment waarop je test cruciaal is voor de uitslag.
Je kunt een test overwegen als je last hebt van:
- Onregelmatige menstruatie (korter, langer, heviger of lichter)
- Plotselinge opvliegers of nachtzweten
- Stemmingswisselingen of prikkelbaarheid
- Vaginale droogheid
- Slaapproblemen
Het juiste moment in je cyclus
Heb je nog wel een menstruatie, ook al is deze onregelmatig? Dan mag je niet zomaar op elke willekeurige dag testen. FSH-waarden schommelen namelijk ook tijdens een normale cyclus. Om een vals resultaat te voorkomen, wordt meestal geadviseerd om te testen tussen dag 2 en dag 7 van je cyclus (waarbij dag 1 de eerste dag van je menstruatie is).
Heb je al langer dan een jaar geen menstruatie meer gehad? Dan kun je in principe op elk moment testen, al is de noodzaak dan vaak minder groot omdat de diagnose ‘menopauze' dan klinisch al gesteld kan worden.
Zijn thuistesten betrouwbaar?
Dit is de belangrijkste vraag, en het eerlijke antwoord is complex. Als je zoekt op “menopauze test betrouwbaar”, vind je vaak tegenstrijdige informatie. Technisch gezien zijn de testen accuraat: ze meten correct of er veel FSH in je urine zit. Echter, een verhoogd FSH betekent niet automatisch dat je in de menopauze bent.
Hier zitten de valkuilen:
1. De perimenopauze is een achtbaan
De fase vóór de menopauze (de overgang of perimenopauze) kenmerkt zich door enorme hormoonschommelingen. De ene week kan je FSH torenhoog zijn (positieve test), en de week erna weer normaal (negatieve test). Een enkele test is dus slechts een momentopname. Artsen spreken pas officieel van de menopauze als je 12 maanden niet meer ongesteld bent geweest. Een test kan deze diagnose niet vervroegen.
2. Valse geruststelling
Stel: je hebt klachten, maar de test is negatief. Veel vrouwen denken dan: “Gelukkig, ik ben nog niet in de overgang.” Dit is onterecht. Je kunt midden in de perimenopauze zitten met heftige klachten, terwijl je FSH-waarde op de dag van de test toevallig binnen de normen viel.
3. Andere oorzaken
Een verhoogd FSH kan soms ook andere oorzaken hebben dan de overgang, hoewel dit op latere leeftijd minder waarschijnlijk is. Toch is het belangrijk om te beseffen dat een thuistest geen medische diagnose is.
Expert-inzicht: veel huisartsen en gynaecologen (zoals te lezen in richtlijnen van de NHG) raden het routinematig testen van FSH af bij vrouwen boven de 45 jaar. De diagnose wordt gesteld op basis van je leeftijd en je klachtenpatroon, niet op basis van een bloed- of urinetest.
Kruidvat menopauze test: ervaringen en uitleg
Omdat ze makkelijk verkrijgbaar en betaalbaar zijn, worden deze testen veel gebruikt. De testen werken (net als die van merken als Clearblue of Mat Care) op basis van de FSH-spiegel.
Wat zien we vaak terug in ervaringen van gebruiksters?
- Verwarring over de streepjes: net als bij ovulatietesten moet de teststreep bij een menopauze test écht even donker of donkerder zijn dan de controlestreep. Een licht lijntje is géén positieve uitslag (hierover later meer).
- Wisselende uitslagen: vrouwen testen de ene dag positief en een maand later negatief. Dit ligt vaak niet aan de kwaliteit van de test (van Kruidvat of een ander merk), maar aan de biologische schommelingen van de overgang.
- Gebruiksgemak: de meeste testen zijn eenvoudig in gebruik (midstream of met een opvangbakje), wat als prettig wordt ervaren.
Als je besluit een test te doen, koop er dan bij voorkeur twee. De meeste verpakkingen bevatten al twee testen. Test je de eerste keer positief? Test dan een week later nog eens. Twee positieve testen geven een sterker signaal dan één, maar bieden nog steeds geen 100% garantie.
Geen zin om op pad te gaan naar de Kruidvat, Etos of Holland & Barrett? Online vind je de menopauze test natuurlijk ook:
De uitslag: positief, negatief of een licht streepje?
Je hebt de test gedaan en wacht gespannen op de uitslag. Het aflezen luistert nauw.
Positieve uitslag
Er verschijnen twee lijnen: de controlestreep (C) en de teststreep (T). De teststreep is even donker of donkerder dan de controlestreep. Dit betekent dat je FSH-waarde op dit moment verhoogd is (vaak boven de 25 mIU/ml). In combinatie met je leeftijd en klachten is het aannemelijk dat je in de (peri)menopauze zit.
Negatieve uitslag
Je ziet alleen de controlestreep, of je ziet een controlestreep en een hele lichte teststreep. Dit betekent dat je FSH-waarde op dit moment niet sterk verhoogd is. Let op: dit sluit niet uit dat je in de overgang bent. Het sluit alleen uit dat je FSH op dit moment piekt.
Menopauze test licht streepje
Hier ontstaat de meeste verwarring. Bij een zwangerschapstest betekent “een streepje is een streepje” vaak dat je zwanger bent. Bij een menopauze test (en ovulatietest) is dit niet zo. Er zit altijd wel een beetje FSH in je urine. Een licht streepje geldt daarom als een negatieve uitslag. De concentratie hormonen is niet hoog genoeg om de drempelwaarde van de test te overschrijden.
Invloed van de pil en hormoonspiraal
Gebruik je hormonale anticonceptie, zoals de pil of de Mirena-spiraal? Dan is het testen met een thuistest vaak zinloos of onbetrouwbaar.
- De Pil: de hormonen in de pil onderdrukken je natuurlijke cyclus en houden je FSH-waarden kunstmatig laag. Een menopauze test zal tijdens pilgebruik bijna altijd negatief zijn, zelfs als je in de overgang bent. Om betrouwbaar te testen, zou je eerst moeten stoppen met de pil (vaak minstens een maand), wat weer risico op zwangerschap met zich meebrengt als je nog wel vruchtbaar blijkt te zijn.
- Hormoonspiraal: bij een spiraal blijft je eigen cyclus en hormoonaanmaak (FSH) vaak wel doorgaan, ook al word je niet meer ongesteld. Hierdoor zou je kunnen testen, maar omdat je geen menstruatie hebt als leidraad, is het lastig bepalen of je nog een cyclus hebt. Bovendien onderdrukt de spiraal soms de opbouw van baarmoederslijmvlies, waardoor het uitblijven van bloedverlies niets zegt over de menopauze.
Het verschil met de huisarts
Wanneer heeft het zin om naar de huisarts te gaan in plaats van zelf te testen? Eigenlijk is de huisarts altijd het betere startpunt als je klachten je dagelijks leven beïnvloeden.
Een huisarts kijkt naar het totaalplaatje:
- Anamnese: welke klachten heb je? Komen ze overeen met het typische beeld van de overgang?
- Leeftijd: ben je tussen de 45 en 55? Dan zijn overgangsklachten zeer waarschijnlijk en is bloedprikken vaak niet eens nodig voor de diagnose.
- Uitsluiting: soms lijken klachten (zoals moeheid en hartkloppingen) op de overgang, maar komen ze door een trage schildklier of bloedarmoede. Een huisarts kan hier specifiek op prikken.
Een bloedtest bij de huisarts meet ook FSH, maar vaak nauwkeuriger dan een thuistest. Toch zal ook een arts terughoudend zijn met harde conclusies trekken op basis van één bloedwaarde, precies vanwege de schommelingen die we eerder bespraken.
Conclusie: wel of niet testen?
Een menopauze thuistest kan een nuttig hulpmiddel zijn als je op zoek bent naar een indicatie of bevestiging van je gevoel. Zeker als je ouder bent dan 45 en typische klachten hebt, kan een positieve test (donkere streep) dat “zie je wel!”-gevoel geven.
Wees je echter bewust van de beperkingen. Een negatieve test of een licht streepje betekent niet dat je klachten “tussen je oren” zitten. De overgang is een complex proces dat zich niet altijd laat vangen in één urinestraal. Luister vooral naar je lichaam. Heb je last van symptomen die je leven belemmeren? Maak dan een afspraak bij de huisarts om te kijken wat er mogelijk is qua leefstijl of behandeling, ongeacht wat de thuistest zegt.
Veelgestelde vragen
Is een menopauze test van de Action of Kruidvat net zo goed als duurdere merken?
In de basis wel. Vrijwel alle thuistesten werken volgens hetzelfde principe (immunochromatografische assay) en hebben een vergelijkbare gevoeligheid voor FSH (meestal 25 mIU/ml). Het verschil zit vaak in de verpakking, het gebruiksgemak en de duidelijkheid van de afleesvensters.
Kan ik zwanger worden als de menopauze test positief is?
Ja, absoluut! Een verhoogd FSH betekent dat je eicelvoorraad afneemt, maar niet dat deze op is. Zolang je nog sporadisch ongesteld wordt (perimenopauze), kun je nog een eisprong hebben en dus zwanger worden. Gebruik anticonceptie tot je zeker weet dat je de menopauze (12 maanden niet ongesteld) gepasseerd bent.
Wat betekent een licht streepje op de menopauze test?
Een licht streepje wordt bij een menopauze test beschouwd als een negatief resultaat. De test is pas positief als de teststreep even donker of donkerder is dan de controlestreep. Een lichte streep geeft aan dat er wel FSH aanwezig is (wat normaal is), maar niet in de verhoogde concentratie die bij de menopauze hoort.
Waarom heb ik overgangsklachten maar een negatieve test?
Dit komt heel vaak voor. Je hormonen schommelen sterk. Op de dag van de test kan je FSH toevallig laag zijn, terwijl je oestrogeen al wel aan het dalen is en klachten veroorzaakt. Je klachten zijn leidend, niet de test. Vertrouw op wat je voelt.
Heeft ochtendurine de voorkeur?
Ja, voor de meeste testen wordt aangeraden om met ochtendurine te testen. Ochtendurine is het meest geconcentreerd, waardoor de kans groter is dat het hormoon (indien verhoogd) wordt opgepikt door de test. Drink niet te veel water voordat je gaat slapen of testen.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. De uitslag van een thuistest is een indicatie en geen diagnose. Heb je klachten of twijfel je over je gezondheid? Raadpleeg dan altijd je huisarts of een andere gekwalificeerde zorgverlener, zeker als je jonger bent dan 40 jaar.
Voor dit artikel is informatie gebruikt van:
- Thuisarts.nl – In de overgang – Geraadpleegd januari 2026
- NVOG – De Overgang – Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
- Vrouwen in de Overgang (VidO) – Informatie over hormoonschommelingen en diagnostiek
Artikel geschreven op 9 januari 2026. Laatste review op 26 januari 2026, 17:44 door Alex
