Stekende pijn in je oor, midden in de nacht. Je kunt niet slapen, en de huisarts is pas morgen bereikbaar. Precies op dat moment denk je aan oma's tips: een warm uienzakje, olijfolie in het oor, of een kruik tegen je hoofd. Maar welke van die huismiddeltjes tegen oorpijn werken, en welke kun je beter laten?
- Oorpijn bij kinderen komt vrijwel altijd door een middenoorontsteking; bij volwassenen vaker door een gehoorgangontsteking.1
- Warmte (kruik, kersenpitkussen) en paracetamol zijn de effectiefste eerste hulp bij oorpijn.
- Het uienzakje is een klassiek huismiddeltje dat pijnverlichting kan geven, al ontbreekt hard wetenschappelijk bewijs.
- Druppel nooit iets in je oor zonder dat je zeker weet dat je trommelvlies intact is.
- Ga naar de huisarts als de oorpijn langer dan twee tot drie dagen aanhoudt of gepaard gaat met koorts.
Waardoor krijg je oorpijn?
Oorpijn kan verschillende oorzaken hebben, en het verschilt per leeftijd wat het vaakst voorkomt. Bij kinderen is bijna altijd het middenoor de boosdoener: door een verkoudheid zwelt het slijmvlies rond de buis van Eustachius op, waardoor vocht zich ophoopt achter het trommelvlies. Die druk doet pijn.1 Bij ruim 80% van de kinderen zijn de ergste klachten zonder antibiotica na twee tot drie dagen voorbij.2
Bij volwassenen ligt de oorzaak vaker in de gehoorgang zelf. Peuteren met een wattenstaafje, zwemmen in vervuild water of een eczeem kan de huid irriteren, waarna bacteriën of schimmels een ontsteking veroorzaken.3 Soms komt de pijn helemaal niet uit het oor: kaakproblemen, keelpijn of een sinusontsteking kunnen uitstralen naar het oor.4
Kinderen onder de vijf jaar hebben vaker oorpijn dan volwassenen, omdat hun buis van Eustachius korter en nauwer is. Na de puberteit komt een middenoorontsteking nauwelijks nog voor.1
Oorpijn oma weet raad: 7 huismiddeltjes op een rij
Oma's hadden geen drogist om de hoek, maar wisten precies wat ze moesten doen bij een kind met oorpijn. Een aantal van die beproefde huismiddeltjes is nog steeds bruikbaar. Andere kun je beter overslaan. Hieronder de belangrijkste, eerlijk beoordeeld.
1. Warmte tegen het oor
Een warmwaterkruik, kersenpitkussen of warm washandje tegen het oor: van alle huismiddeltjes tegen oorpijn is dit de eenvoudigste en meest effectieve optie. De warmte verbetert de doorbloeding, ontspant de spieren rond het oor en vermindert het pijngevoel. Wie last heeft van oorsuizen naast de pijn, merkt soms ook daar verlichting van. Zorg dat de kruik niet te heet is, zeker bij kinderen. Wikkel hem in een handdoek en leg hem maximaal twintig minuten op het oor.
2. Het uienzakje
Het bekendste huismiddeltje bij oorpijn: een warme ui in een zakje of doek, op het oor gelegd. Ui bevat zwavelhoudende stoffen en flavonoïden (waaronder quercetine) met ontstekingsremmende eigenschappen. Snijd een ui in kleine stukjes, verwarm ze kort in een pan of boven stoom, doe ze in een katoenen zakje en leg dat op het pijnlijke oor. Laat het zakje minimaal een halfuur zitten.
Hard wetenschappelijk bewijs voor de werking van het uienzakje ontbreekt. Toch zweren generaties ouders erbij, en de combinatie van warmte en uiendampen kan inderdaad pijnverlichtend werken. De warmte doet het meeste werk; de ui voegt er op z'n minst een placebo-effect aan toe.
Maak het uienzakje vast met een hoofdband of muts, zodat je kind er niet steeds aan zit. Zo blijft het zakje op z'n plek terwijl je kind rust of slaapt.
3. Paracetamol
Strikt genomen geen oma's tip, maar het is de eerste stap die huisartsen adviseren bij oorpijn. Volgens de NHG-Standaard is paracetamol in voldoende hoge dosering en op vaste tijden het middel van eerste keuze bij een middenoorontsteking.2 Helpt paracetamol onvoldoende? Dan kan ibuprofen (vanaf 1 jaar) gegeven worden als aanvulling of vervanging.2
4. Neusspray bij verkoudheid
Het klinkt vreemd: neusspray bij oorpijn. Toch is het logisch. De buis van Eustachius verbindt je middenoor met de achterkant van je neus. Bij verkoudheid zwelt het slijmvlies op en raakt die buis verstopt. Een decongestieve neusspray (xylometazoline) laat het slijmvlies slinken, waardoor vocht en druk uit het middenoor kunnen afvloeien. Het NHG noemt neusspray als optie bij een verstopte neus, al is het effect op het beloop van een oorontsteking niet bewezen.2
5. Hoger liggen
Plat liggen verergert de druk in het middenoor. Leg een extra kussen onder je hoofd of onder het matras van je kind, zodat het hoofd iets hoger ligt. Bij jonge kinderen die 's nachts wakker worden van oorpijn kan dit net het verschil maken.
6. Warme olijfolie in het oor
Een paar druppels lauwwarme olijfolie in het oor is een oud huismiddeltje dat generatie op generatie is doorgegeven. De warmte kan tijdelijk pijnverlichting geven en de olie houdt de gehoorgang soepel. Gebruik hiervoor een pipet en test de temperatuur eerst op je pols.
Druppel nooit iets in je oor als er vocht of pus uit het oor loopt (loopoor). Dit kan betekenen dat het trommelvlies gescheurd is. Oordruppels kunnen dan een infectie in het middenoor veroorzaken. Ga in dat geval naar de huisarts.1
7. Stomen
Stoom inademen, bijvoorbeeld boven een kom heet water met een handdoek over je hoofd, kan helpen bij oorpijn die samenhangt met een verkoudheid. De stoom maakt het slijm in de neus en keel losser, waardoor de buis van Eustachius beter kan afvloeien. Een warme douche of bad heeft een vergelijkbaar effect.
Huismiddeltjes die je beter kunt vermijden
Niet alle adviezen van vroeger zijn verstandig. Een paar veelgenoemde tips die je beter links kunt laten liggen:
- Sigarettenrook in het oor blazen: een hardnekkig oud advies dat op geen enkele manier helpt. Rook irriteert de slijmvliezen en kan klachten juist verergeren.
- Oorkaarsen: er is geen bewijs dat oorkaarsen oorsmeer verwijderen of oorpijn verlichten. Ze kunnen wel brandwonden en beschadiging van het trommelvlies veroorzaken.
- Wattenstaafjes om het oor schoon te maken: een wattenstaafje duwt oorsmeer juist verder de gehoorgang in en kan de huid beschadigen. Hierdoor ontstaat makkelijker een ontsteking.3
- Pure etherische olie in het oor: onverdunde tea tree olie of knoflookolie kan de gevoelige huid van de gehoorgang irriteren. Gebruik ze hooguit sterk verdund, en nooit bij een loopoor.
Oorpijn bij kinderen: waar let je extra op?
Bij kinderen is pijn aan het oor bijna altijd het gevolg van een middenoorontsteking, vaak na een verkoudheid of keelpijn. Jonge kinderen kunnen de pijn niet altijd goed benoemen. Let op deze signalen: aan het oor trekken of wrijven, huilerigheid, nachtelijke onrust, koorts en minder goed eten of drinken.1
Bij kinderen onder de twee jaar kan de pijn langer aanhouden. De helft van deze groep heeft langer dan acht dagen klachten.2 Bij een kind jonger dan twee jaar met koorts en dubbelzijdige oorpijn is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts, omdat er eerder reden kan zijn voor antibiotica.
Wanneer naar de huisarts met oorpijn?
De meeste klachten gaan vanzelf over. Je hoeft niet voor elke steek in het oor naar de dokter. Maar soms is het verstandig om toch een afspraak te maken:
- De pijn houdt langer dan twee tot drie dagen aan, ondanks paracetamol.
- Er komt pus, vocht met bloed of stinkend vocht uit het oor.
- Je hebt hoge koorts (boven 38,5 °C) bij de pijn in je oor.
- Je hoort duidelijk slechter aan het pijnlijke oor.
- Het gaat om een baby of kind jonger dan twee jaar.
- De klachten keren steeds terug.
Bij volwassenen met een gehoorgangontsteking kan de huisarts oordruppels voorschrijven. Geneest de ontsteking niet binnen drie weken, dan is een verwijzing naar de KNO-arts aan de orde.3
Oorpijn door verkoudheid of griep
Een groot deel van alle oorpijnklachten hangt samen met een bovenste luchtweginfectie. Bij een verkoudheid of griep zwellen de slijmvliezen op, waardoor de buis van Eustachius verstopt raakt. Vocht en druk in het middenoor zijn het gevolg.
Juist bij dit type oorpijn kan de combinatie van oma's huismiddeltjes goed werken: neusspray om de neus open te houden, warmte tegen het oor voor pijnverlichting, hoger liggen om de druk te verminderen, en stomen om het slijm los te maken. Ga je naar bed? Slaap dan met het pijnlijke oor naar boven, niet naar het kussen toe.
Warmte en paracetamol zijn je beste eerste hulp bij oorpijn. Het uienzakje en warme olijfolie kunnen aanvullend verlichting geven. Druppel niets in een loopoor, vermijd wattenstaafjes en oorkaarsen, en ga naar de huisarts als de pijn na twee tot drie dagen niet afneemt of als er koorts bij komt.
Veelgestelde vragen
Wat te doen bij oorpijn 's nachts?
Neem paracetamol en leg een warm kersenpitkussen of warmwaterkruik (in een handdoek) tegen het oor. Slaap met je hoofd iets hoger en het pijnlijke oor naar boven.
Is een uienzakje goed tegen oorpijn?
Het uienzakje is een veelgebruikt huismiddeltje dat pijnverlichting kan geven door de combinatie van warmte en uiendampen. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt, maar de warmte helpt aantoonbaar tegen pijn.
Mag je olijfolie in je oor druppelen?
Lauwwarme olijfolie kan tijdelijk pijn verlichten en de gehoorgang soepel houden. Druppel nooit iets in je oor als er vocht of pus uit loopt, want dan kan het trommelvlies beschadigd zijn.
Wanneer moet je met oorpijn naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als de oorpijn langer dan twee tot drie dagen aanhoudt, als er koorts of een loopoor bij komt, als je duidelijk slechter hoort, of als het gaat om een kind jonger dan twee jaar.
Helpt neusspray bij oorpijn?
Ja, bij oorpijn door een verkoudheid kan een decongestieve neusspray helpen. De spray laat het slijmvlies slinken, waardoor de buis van Eustachius beter kan afvloeien en de druk in het middenoor afneemt.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is geschreven voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of erkende zorgverlener. Lees meer in onze disclaimer en over onze werkwijze.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 19 april 2026. Laatste review op 19 april 2026, 15:03 door Alex
