De 11 patronen van Gordon helpen verpleegkundigen en studenten om gegevens uit een anamnese systematisch te ordenen. Je vindt hieronder een helder overzicht, voorbeeldvragen per patroon, twee gratis PDF’s en een uitgewerkte oefencasus waarin ook het verschil tussen PES- en PE-formuleringen wordt uitgelegd.
- Gordon is een ordeningsmethode voor de verpleegkundige anamnese, geen classificatiesysteem voor diagnoses.
- De elf patronen bestrijken lichamelijke, psychische, sociale en levensbeschouwelijke aspecten van gezondheid.
- Een bevinding is niet automatisch functioneel of disfunctioneel: context, verandering, belasting en risico bepalen wat verdere aandacht vraagt.
- Bij een actueel verpleegkundig probleem past doorgaans een PES-formulering; bij een risicodiagnose ontbreken symptomen en gebruik je een PE-formulering.
Wat zijn de 11 patronen van Gordon?
De 11 functionele gezondheidspatronen van Gordon vormen een raamwerk voor het verzamelen en ordenen van gegevens tijdens een verpleegkundige anamnese. De Amerikaanse verpleegkundige en hoogleraar Marjory Gordon (1931-2015) ontwikkelde de patronen vanuit een holistische visie op gezondheid.1
Het model kijkt niet alleen naar lichamelijke klachten. Ook slaap, zelfbeeld, sociale relaties, omgaan met stress en persoonlijke waarden krijgen een plaats. Daardoor kan de verpleegkundige samenhang zien tussen verschillende onderdelen van het functioneren.
| Nr. | Gezondheidspatroon | Gaat onder meer over |
|---|---|---|
| 1 | Gezondheidsbeleving en -instandhouding | Gezondheidsbeleving, preventie, medicatie en omgaan met gezondheidsadviezen |
| 2 | Voeding en stofwisseling | Eten, drinken, gewicht, huid en lichamelijke behoeften |
| 3 | Uitscheiding | Ontlasting, urine, transpiratie en hulpmiddelen |
| 4 | Activiteit en beweging | Mobiliteit, zelfzorg, inspanning, ontspanning en ademhaling |
| 5 | Slaap en rust | Slaapduur, slaapkwaliteit, rust en herstel |
| 6 | Cognitie en waarneming | Zintuigen, pijn, geheugen, concentratie en besluitvorming |
| 7 | Zelfbeleving | Zelfbeeld, eigenwaarde, emoties en lichaamsbeleving |
| 8 | Rollen en relaties | Gezin, werk, sociale rollen, steun en relaties |
| 9 | Seksualiteit en voortplanting | Seksuele gezondheid, intimiteit, tevredenheid en voortplanting |
| 10 | Coping en stressverwerking | Omgaan met spanning, verlies, verandering en tegenslag |
| 11 | Waarden en levensovertuiging | Persoonlijke waarden, geloof, zingeving en zorgkeuzes |
Zie je niet de hele tabel op je mobiel? Swipe dan naar links.
Download het eenvoudige PDF-overzicht van de 11 patronen van Gordon om de namen en onderwerpen snel bij de hand te hebben.
In onderwijs en praktijk worden patronen vaak als functioneel of disfunctioneel beschreven. Zie dat niet als een vinklijst met universele grenswaarden. De beoordeling ontstaat uit het verhaal van de patiënt, observaties, metingen, veranderingen ten opzichte van de gebruikelijke situatie en de gevolgen voor het dagelijks functioneren.
Wil je je verdiepen in het werk van Marjory Gordon? Bekijk dan Verpleegkundige diagnostiek bij Bol.com.→
Voor de koppeling met verpleegkundige diagnoses tippen we Handboek verpleegkundige diagnoses van Lynda Carpenito bij Bol.com.→
Waarom gebruik je de Gordon-methode?
De gezondheidspatronen geven structuur aan een breed anamnesegesprek. Ze helpen om niet alleen de directe klacht, maar ook factoren als zelfzorg, slaap, steun, stress en persoonlijke voorkeuren te bespreken. Gordon is daarbij één mogelijke ordeningsmethode. V&VN noemt daarnaast onder meer het Omaha System en de gebieden van Welbevinden en benadrukt dat de kwaliteit van de gestelde vragen belangrijker is dan het gekozen ordeningsmodel.2
Gordon is geen classificatiesysteem voor verpleegkundige diagnoses. In de praktijk kunnen de patronen wel worden gebruikt om relevante gegevens te verzamelen voordat je bijvoorbeeld een diagnose uit de actuele NANDA-I-classificatie selecteert. De PES-structuur kan vervolgens helpen om een actueel probleem te formuleren. Die koppeling is functioneel, maar niet automatisch en niet één-op-één.3,4
- Je ordent lichamelijke, psychische, sociale en levensbeschouwelijke informatie.
- Je ziet sneller welke gegevens nog ontbreken of verder uitgevraagd moeten worden.
- Je kunt verbanden leggen tussen verschillende patronen.
- Je bouwt een navolgbare basis voor klinisch redeneren, rapportage en het zorgplan.
De 11 gezondheidspatronen van Gordon met voorbeeldvragen
De vragen hieronder zijn voorbeelden, geen verplicht script. Begin open, vraag door op wat voor deze patiënt relevant is en stem taal en diepgang af op leeftijd, belastbaarheid, zorgsetting en hulpvraag.
Patroon 1: gezondheidsbeleving en -instandhouding
Dit patroon gaat over hoe iemand de eigen gezondheid beleeft en welke keuzes hij maakt rond preventie, behandeling, medicatie en gezondheidsadviezen.
Voorbeeldvragen:
- Hoe zou u uw gezondheid in het algemeen omschrijven?
- Wat doet u om gezond te blijven?
- Rookt u, drinkt u alcohol of gebruikt u andere middelen?
- Welke medicijnen gebruikt u en hoe gaat het innemen daarvan?
- Welke gezondheidsadviezen zijn voor u lastig vol te houden?
Patroon 2: voeding en stofwisseling
Hier verzamel je gegevens over eten en drinken in relatie tot de lichamelijke behoefte. Ook veranderingen in gewicht, eetlust, slikken, gebit en huid kunnen relevant zijn.
Voorbeeldvragen:
- Hoe ziet een gewone dag met eten en drinken eruit?
- Is uw eetlust of gewicht de laatste tijd veranderd?
- Heeft u problemen met kauwen of slikken?
- Volgt u een dieet of zijn er producten die u vermijdt?
- Zijn er lichamelijke veranderingen die u zijn opgevallen, bijvoorbeeld aan huid of wondgenezing?
Patroon 3: uitscheiding
Dit patroon omvat de uitscheidingsfuncties van darmen, blaas en huid, plus het gebruik van hulpmiddelen.
Voorbeeldvragen:
- Hoe verloopt uw ontlasting normaal en is daarin iets veranderd?
- Heeft u pijn, moeite of onverwachte aandrang bij ontlasting of plassen?
- Hoe vaak moet u ’s nachts naar het toilet en heeft u daar last van?
- Gebruikt u incontinentiemateriaal, een katheter, stoma of andere hulpmiddelen?
- Zijn er veranderingen in transpiratie die voor u belangrijk zijn?
Patroon 4: activiteit en beweging
Je brengt dagelijkse activiteiten, mobiliteit, inspanning, ontspanning en zelfzorg in kaart. Het gaat niet alleen om wat iemand kan, maar ook om wat iemand gewend is en belangrijk vindt.
Voorbeeldvragen:
- Welke dagelijkse activiteiten kunt u zelfstandig uitvoeren?
- Waarbij heeft u hulp of een hulpmiddel nodig?
- Hoeveel beweegt u op een gewone dag?
- Ervaart u pijn, vermoeidheid of benauwdheid bij inspanning?
- Hoe brengt u uw vrije tijd door?
Patroon 5: slaap en rust
Het slaap- en rustpatroon gaat over inslapen, doorslapen, herstel, rustmomenten en factoren die de slaap beïnvloeden.
Voorbeeldvragen:
- Hoe slaapt u doorgaans?
- Wordt u vaak wakker en weet u waardoor?
- Voelt u zich uitgerust wanneer u opstaat?
- Gebruikt u medicatie of andere middelen om te slapen?
- Heeft vermoeidheid invloed op uw dagelijks functioneren?
Patroon 6: cognitie en waarneming
Dit patroon omvat zintuigen, pijn, geheugen, aandacht, informatieverwerking, communicatie en besluitvorming.
Voorbeeldvragen:
- Hoe gaat het met zien en horen? Gebruikt u daarvoor hulpmiddelen?
- Merkt u veranderingen in geheugen of concentratie?
- Heeft u pijn? Waar voelt u die en wat betekent de pijn voor uw functioneren?
- Kunt u informatie over uw gezondheid goed begrijpen en onthouden?
- Heeft u ondersteuning nodig bij het nemen van beslissingen?
Patroon 7: zelfbeleving
Hier onderzoek je hoe iemand zichzelf ziet en welke invloed de gezondheidssituatie heeft op eigenwaarde, emoties en lichaamsbeleving.
Voorbeeldvragen:
- Hoe zou u uzelf omschrijven?
- Hoe voelt u zich over uw lichaam en uw huidige situatie?
- Heeft uw ziekte of afhankelijkheid veranderd hoe u naar uzelf kijkt?
- Waar bent u tevreden over en waar maakt u zich zorgen over?
Patroon 8: rollen en relaties
Dit patroon gaat over het sociale netwerk, belangrijke rollen, verantwoordelijkheden en de kwaliteit van relaties.
Voorbeeldvragen:
- Met wie woont u en wie zijn voor u belangrijk?
- Welke rollen vervult u thuis, op het werk of in uw omgeving?
- Op wie kunt u rekenen voor praktische of emotionele steun?
- Zijn er spanningen of veranderingen binnen uw relaties?
- Heeft uw gezondheid invloed op uw werk, gezin of sociale contacten?
Patroon 9: seksualiteit en voortplanting
Dit patroon omvat seksualiteit, intimiteit, tevredenheid, voortplanting en veranderingen door ziekte, levensfase of behandeling. Introduceer dit onderwerp zorgvuldig en respecteer wanneer iemand het niet wil bespreken.
Voorbeeldvragen:
- Heeft uw gezondheid of behandeling invloed op intimiteit of seksualiteit?
- Zijn er veranderingen of zorgen die u wilt bespreken?
- Zijn er vragen rond menstruatie, overgang, vruchtbaarheid of voortplanting die voor u relevant zijn?
Patroon 10: coping en stressverwerking
Je onderzoekt welke stressoren spelen, hoe iemand daarmee omgaat en welke mensen of activiteiten steun bieden.
Voorbeeldvragen:
- Heeft u de afgelopen tijd ingrijpende gebeurtenissen meegemaakt?
- Wat helpt u gewoonlijk wanneer u spanning of tegenslag ervaart?
- Bij wie kunt u terecht als het moeilijk is?
- Voelt u zich vaak gespannen, somber of angstig?
- Gebruikt u alcohol, medicatie of andere middelen om met spanning om te gaan?
Patroon 11: waarden en levensovertuiging
Het laatste patroon gaat over persoonlijke waarden, levensdoelen, zingeving, geloof en voorkeuren die invloed kunnen hebben op zorgbeslissingen.
Voorbeeldvragen:
- Wat vindt u belangrijk in uw leven en in de zorg die u krijgt?
- Speelt geloof of levensbeschouwing een rol in uw dagelijks leven?
- Zijn er behandelingen of zorgvormen waarover u duidelijke wensen heeft?
- Waar hoopt u op en waar maakt u zich zorgen over?
Wil je de patronen en voorbeeldvragen bij de hand houden? Download dan het uitgebreide PDF-overzicht met voorbeeldvragen.
Wanneer vraagt een patroon extra aandacht?
Een gezondheidspatroon vraagt extra onderzoek wanneer de patiënt een ongewenste verandering ervaart, het dagelijks functioneren wordt beperkt, de draagkracht onder druk staat of een mogelijk veiligheidsrisico zichtbaar wordt. De voorbeelden hieronder zijn gesprekssignalen, geen universele afkapwaarden en geen zelfstandige diagnoses.
| Patroon | Mogelijke aandachtspunten om verder uit te vragen |
|---|---|
| 1. Gezondheidsbeleving | Onduidelijkheid over behandeling, medicatie die niet volgens afspraak wordt gebruikt, risicovol gedrag of moeite om adviezen toe te passen |
| 2. Voeding | Onbedoelde verandering in gewicht of eetlust, problemen met eten, drinken, kauwen of slikken, of signalen die nader voedingsonderzoek vragen |
| 3. Uitscheiding | Nieuwe of belastende veranderingen in ontlasting, urine, continentie of transpiratie |
| 4. Activiteit | Achteruitgang in mobiliteit of zelfzorg, vallen, pijn of benauwdheid bij inspanning, of hulpmiddelen die niet passend worden gebruikt |
| 5. Slaap | Moeite met slapen, onvoldoende herstel, vermoeidheid overdag of afhankelijkheid van middelen om te slapen |
| 6. Cognitie | Nieuwe verwardheid, veranderingen in geheugen of waarneming, onvoldoende gecorrigeerd zicht of gehoor, of pijn die het functioneren beperkt |
| 7. Zelfbeleving | Schaamte, hopeloosheid, negatief zelfbeeld of veranderingen in lichaamsbeleving die lijdensdruk geven |
| 8. Rollen en relaties | Eenzaamheid, overbelasting van patiënt of naaste, conflicten, verlies van rollen of onvoldoende steun |
| 9. Seksualiteit | Ongewenste veranderingen, pijn, zorgen of gevolgen van ziekte en behandeling voor intimiteit en seksualiteit |
| 10. Coping | Overweldiging, ontbreken van steun, middelengebruik, een recente crisis of manieren van omgaan die problemen vergroten |
| 11. Waarden | Zingevingsvragen, existentiële nood of spanning tussen persoonlijke waarden en voorgestelde zorg |
Eén aandachtspunt maakt een patroon niet automatisch disfunctioneel. Vraag door naar duur, ernst, verandering, samenhang, voorkeuren en invloed op het dagelijks leven. Volg voor acute signalen, meetinstrumenten en klinische beslissingen altijd het protocol van je opleiding of zorginstelling.
De patronen van Gordon uitgewerkt: een oefencasus
Onderstaande fictieve casus laat zien hoe je subjectieve gegevens, objectieve gegevens en een voorlopige interpretatie uit elkaar houdt. De uitwerking is bedoeld om te oefenen en is geen volledig zorgplan.
Casus: mevrouw Jansen, 78 jaar
Mevrouw Jansen wordt na een val thuis opgenomen in het ziekenhuis. Ze heeft een bekkenfractuur en woont alleen sinds het overlijden van haar man twee jaar geleden.
Patroon 1: gezondheidsbeleving en -instandhouding
Vraag en antwoord: Mevrouw omschrijft haar gezondheid als redelijk goed. Ze vertelt dat ze haar bloeddrukmedicatie soms vergeet.
Objectieve gegevens: De medicatielijst is beschikbaar; mevrouw kan niet goed toelichten wanneer zij de medicatie voor het laatst heeft ingenomen. Bij controle is de bloeddruk verhoogd.
Voorlopige beoordeling: Verder onderzoeken welke barrières het medicatiegebruik beïnvloeden en hoe mevrouw haar gezondheid en behandeling begrijpt.
Patroon 2: voeding en stofwisseling
Vraag en antwoord: Mevrouw eet onregelmatig omdat zij koken voor zichzelf niet prettig vindt. Ze merkt dat haar kleding losser zit en drinkt vooral koffie.
Objectieve gegevens: Het gedocumenteerde gewicht daalde met vier kilogram in drie maanden. De actuele voedings- en vochtinname is nog niet volledig geregistreerd.
Voorlopige beoordeling: Onbedoeld gewichtsverlies en mogelijk onvoldoende inname vragen verdere beoordeling.
Patroon 3: uitscheiding
Vraag en antwoord: Mevrouw vertelt dat zij soms meerdere dagen geen ontlasting heeft en ’s nachts geregeld naar het toilet moet.
Objectieve gegevens: De frequentie en consistentie van de ontlasting zijn vastgelegd; er is geen incontinentie gemeld.
Voorlopige beoordeling: Verandering en belasting rond ontlasting en nachtelijk plassen verder uitvragen, mede in relatie tot slaap en valrisico.
Patroon 4: activiteit en beweging
Vraag en antwoord: Mevrouw gebruikt buitenshuis een rollator. Het huishouden lukt niet volledig zelfstandig en haar dochter helpt.
Objectieve gegevens: Het looppatroon is onzeker. Mevrouw heeft ondersteuning nodig bij een deel van de dagelijkse activiteiten.
Voorlopige beoordeling: Mobiliteit, zelfzorg en valrisico vragen aandacht, zeker na de recente val.
Patroon 5: slaap en rust
Vraag en antwoord: Mevrouw valt moeilijk in slaap door piekeren en wordt wakker omdat zij naar het toilet moet. Ze voelt zich overdag moe.
Objectieve gegevens: Mevrouw gaapt tijdens het gesprek. Er is nog geen slaapregistratie beschikbaar.
Voorlopige beoordeling: De ervaren slaapverstoring en vermoeidheid verder analyseren, inclusief mogelijke oorzaken en gevolgen.
Patroon 6: cognitie en waarneming
Vraag en antwoord: Mevrouw draagt een bril, merkt dat haar gehoor achteruitgaat en heeft pijn bij bewegen.
Objectieve gegevens: Zij vraagt geregeld om herhaling. Tijdens het gesprek is zij adequaat georiënteerd; er is geen formele cognitieve screening uitgevoerd.
Voorlopige beoordeling: Pijn en gehoor verdienen verdere beoordeling. Trek zonder passend onderzoek geen conclusie over een cognitieve stoornis.
Patroon 7: zelfbeleving
Vraag en antwoord: Mevrouw zegt dat zij altijd voor anderen zorgde en zich schaamt nu zij afhankelijker is.
Objectieve gegevens: Zij wordt geëmotioneerd wanneer zij over haar verlies aan zelfstandigheid spreekt.
Voorlopige beoordeling: De verandering in zelfbeeld en de betekenis van afhankelijkheid verder bespreken.
Patroon 8: rollen en relaties
Vraag en antwoord: Mevrouw is weduwe. Haar dochter woont in de buurt, haar zoon in het buitenland en een eerdere sociale activiteit is weggevallen.
Objectieve gegevens: De dochter biedt wekelijks hulp. De omvang en kwaliteit van het overige netwerk zijn nog niet volledig in kaart gebracht.
Voorlopige beoordeling: Onderzoeken of mevrouw voldoende steun ervaart en of sprake is van eenzaamheid of sociale isolatie.
Patroon 9: seksualiteit en voortplanting
Vraag en antwoord: Mevrouw geeft aan dat zij op dit moment geen vragen of zorgen rond intimiteit of seksualiteit wil bespreken.
Objectieve gegevens: Er zijn geen aanvullende gegevens verzameld.
Voorlopige beoordeling: Geen actueel probleem vastgesteld; respecteer haar keuze en bied ruimte om het onderwerp later opnieuw te bespreken.
Patroon 10: coping en stressverwerking
Vraag en antwoord: Mevrouw praat niet graag over het overlijden van haar man en leidt zichzelf af met televisie en puzzels.
Objectieve gegevens: Er is nog niet systematisch onderzocht welke steun zij heeft en hoe zij zelf haar manier van omgaan beoordeelt.
Voorlopige beoordeling: Niet direct concluderen dat sprake is van onverwerkte rouw. Vraag verder naar draagkracht, lijdensdruk en behoefte aan ondersteuning.
Patroon 11: waarden en levensovertuiging
Vraag en antwoord: Mevrouw vertelt dat geloof haar steun geeft. Zij wil graag thuis blijven wonen en is sterk afwijzend over opname in een verpleeghuis.
Objectieve gegevens: Haar uitgesproken voorkeur is vastgelegd; de achterliggende zorgen en voorwaarden zijn nog niet besproken.
Voorlopige beoordeling: Haar waarden zijn duidelijk. Verken wat thuis blijven wonen voor haar betekent en welke zorgen achter de afwijzing liggen.
Samenvatting van de oefencasus
| Patroon | Voorlopige beoordeling | Vervolg |
|---|---|---|
| 1. Gezondheidsbeleving | Aandachtspunt | Medicatiegebruik en begrip van behandeling verhelderen |
| 2. Voeding | Aandachtspunt | Voedings- en vochtinname verder beoordelen |
| 3. Uitscheiding | Aandachtspunt | Klachten en gevolgen systematisch uitvragen |
| 4. Activiteit | Aandachtspunt | Mobiliteit, zelfzorg en valrisico beoordelen |
| 5. Slaap | Aandachtspunt | Patroon, oorzaken en gevolgen van slaapverstoring onderzoeken |
| 6. Cognitie en waarneming | Aandachtspunt | Pijn en gehoor beoordelen; cognitie niet invullen zonder onderzoek |
| 7. Zelfbeleving | Aandachtspunt | Zelfbeeld en afhankelijkheid bespreken |
| 8. Rollen en relaties | Nader beoordelen | Ervaren steun en mogelijke eenzaamheid onderzoeken |
| 9. Seksualiteit | Geen actueel probleem vastgesteld | Keuze respecteren en gesprek later opnieuw aanbieden |
| 10. Coping | Nader beoordelen | Draagkracht, lijdensdruk en steun onderzoeken |
| 11. Waarden | Duidelijke voorkeur en aandachtspunt | Wensen en zorgen rond wonen en zorg verdiepen |
Zie je niet de hele tabel op je mobiel? Swipe dan naar links.
Van bevindingen naar een verpleegkundige diagnose
Een aandachtspunt binnen een Gordon-patroon is nog geen verpleegkundige diagnose. Analyseer eerst de samenhang, controleer ontbrekende gegevens en kies daarna zo nodig een passend diagnoselabel uit de actuele NANDA-I-uitgave of het systeem dat jouw instelling gebruikt.4
Bij een actueel probleem kun je de PES-formulering gebruiken: probleem, etiologie en symptomen. Een didactisch voorbeeld op basis van deze casus is: “Verstoord slaappatroon gerelateerd aan nachtelijke toiletgang en piekeren, blijkend uit moeite met inslapen, herhaald wakker worden en vermoeidheid overdag.” Controleer in de praktijk altijd of het gekozen diagnoselabel en de kenmerken aansluiten op de actuele classificatie.
Bij een risicodiagnose bestaat het probleem nog niet. Er zijn daarom geen symptomen waarmee je het probleem kunt aantonen. Je gebruikt dan een PE-formulering, bijvoorbeeld: “Risico op vallen gerelateerd aan verminderde mobiliteit, nachtelijke toiletgang en een recente val.” Voeg hier geen “blijkend uit” aan toe.
Een probleemdiagnose heeft kenmerken die het actuele probleem ondersteunen en kan als PES worden geformuleerd. Een risicodiagnose beschrijft kwetsbaarheid en risicofactoren en wordt daarom als PE geformuleerd.
De geordende gegevens en de uiteindelijke diagnose vormen vervolgens de basis voor het verpleegkundig proces en het zorgplan.
Gordon versus andere verpleegkundige modellen
De verschillende modellen en classificaties hebben niet hetzelfde doel. Onderstaand onderscheid voorkomt dat Gordon, NANDA, Omaha en ICF als uitwisselbare systemen worden behandeld.
| Methode of systeem | Hoofdfunctie | Relatie met Gordon |
|---|---|---|
| Gordon | Gegevens verzamelen en ordenen voor de verpleegkundige anamnese | Levert een breed assessmentkader met elf patronen |
| NANDA, NIC en NOC | Diagnoses, interventies en zorgresultaten structureren | Kan volgen op gegevensverzameling met Gordon, maar is geen onderdeel van Gordon |
| Omaha System | Problemen, interventies en uitkomsten ordenen, onder meer in de wijkverpleging | Is een alternatief systeem met vier domeinen en een andere opbouw |
| Roper-Logan-Tierney | Verpleegkundige beoordeling vanuit twaalf activiteiten van het dagelijks leven | Biedt een ander raamwerk voor brede gegevensverzameling |
| ICF | Multidisciplinair beschrijven van functioneren, participatie en omgevingsfactoren | Heeft een bredere multidisciplinaire functie dan een verpleegkundige anamnese |
Zie je niet de hele tabel op je mobiel? Swipe dan naar links.
Gordon gebruiken in vijf stappen
Gebruik bij specifieke zorgvragen waar nodig aanvullende meetinstrumenten, bijvoorbeeld de EWS-score of de DOS-score. Zo’n instrument beantwoordt een gerichte vraag en vervangt de brede anamnese niet.
De 11 patronen van Gordon zijn een hulpmiddel om breed en systematisch naar het functioneren van een patiënt te kijken. Ze ordenen de anamnese, maar vervangen geen klinisch oordeel, actuele classificatie of protocol.
Veelgestelde vragen
Is Gordon een classificatiesysteem?
Nee. Gordon is een assessment- en ordeningsmodel voor gegevens uit de verpleegkundige anamnese. NANDA-I is een classificatie van verpleegkundige diagnoses. De systemen kunnen na elkaar worden gebruikt, maar zijn niet hetzelfde.3,4
Moet je altijd alle elf patronen volledig uitvragen?
De patronen helpen om breed te kijken, maar niet ieder onderwerp vraagt in elke situatie dezelfde diepgang. Begin bij de hulpvraag en stem vervolgvragen af op de patiënt, zorgsetting en beschikbare gegevens. Sla gevoelige onderwerpen niet automatisch over; introduceer ze passend en respecteer de keuze van de patiënt.
Wanneer noem je een patroon disfunctioneel?
Niet op basis van één vaste grenswaarde. Beoordeel onder meer verandering, duur, ervaren belasting, gevolgen voor het dagelijks functioneren, risico’s en samenhang met andere patronen. De terminologie van je opleiding of instelling kan daarbij leidend zijn.
Wat is het verschil tussen PES en PE?
PES gebruik je bij een actueel probleem: probleem, etiologie en symptomen. Bij een risicodiagnose is het probleem nog niet aanwezig en zijn er dus geen symptomen; dan gebruik je PE met het risico en de bijbehorende risicofactoren.
Waar kan ik de Gordon-vragenlijst downloaden?
Bovenaan staat een compact PDF-overzicht van de elf patronen. Na de voorbeeldvragen staat een tweede, uitgebreider PDF-overzicht met vragen per patroon.
Bronnen en achtergrond
Dit artikel is bedoeld voor onderwijs en algemene informatie. Het vervangt geen curriculum, professionele supervisie, actuele classificatie of protocol van een zorginstelling. Laat klinische beslissingen altijd aansluiten op de volledige patiëntsituatie en de geldende professionele afspraken. Lees ook onze disclaimer en werkwijze.
Dit artikel bevat affiliate links. Als je via zo’n link een product koopt, ontvangen wij mogelijk een commissie. Dit verandert de prijs voor jou niet.
Gebruikte bronnen:
Gepubliceerd op 20 september 2026. Laatste review op 25 september 2026, 16:21 door Alex
